* Bài cảm nhận cho chuyên mục "Cuốn sách tôi yêu"
Một người có thể không đi khắp thế giới bằng đôi chân của mình nhưng vẫn hiểu biết về thế giới qua những trang sách. Đồng thời, mỗi người sinh ra không ai là người hoàn hảo, ai cũng có khuyết điểm. Để trở nên hoàn hảo và nổi bật hơn thì mỗi người luôn không ngừng phát triển bản thân bằng nhiều cách. Với tôi, đó là nhờ đọc sách.
Có lẽ, với nhiều người việc đọc sách rất khó khăn, trước đây tôi cũng từng như vậy. Có lúc, đọc sách dường như là cơn gây mê, chỉ cần được vài trang là tôi buồn ngủ. Ngẫm lại, tôi thấy không phải vì sách không hay, cũng không phải vì ta lười biếng, mà ta chưa tìm ra được cách đọc sách đúng cách.
Bìa sách "Cổ học tinh hoa" của Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc và Tử An Trần Lê Nhân. Ảnh: NXB Văn học
Trong những quyển sách tôi từng đọc, có lẽ quyển sách Cổ học tinh hoa đã để lại cho tôi ấn tượng sâu sắc. Sách không quá dài, khoảng 219 trang với hơn 100 bài học ẩn sau những câu nói kèm với đó là những ví dụ cụ thể. Có lẽ quyển sách đó không chỉ giúp tôi có thêm ngôn từ phong phú mà nó còn mang lại cho tôi những quan niệm xưa, có những điều không phải ai cũng dạy cho ta biết mà mỗi chúng ta phải tự tìm hiểu, tự khám phá.
Quyển sách cho tôi biết nhiều điều về trí tuệ người xưa, những quan niệm ứng xử mà cổ nhân tích lũy và được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Ở cuốn này có một câu tôi tâm đắc: "Đắc nhất tri kỷ, khả dĩ bất hận" (tìm được một người tri kỷ, thì đời này có thể không còn ân hận gì nữa). Ý của câu này muốn nói là ở đời chúng ta gặp rất nhiều người, tiếp xúc với vô số người, nhưng để gặp được người hiểu ta, ở bên ta lúc khó khăn là điều rất khó. Ngoài kia có vô số người muốn kết bạn, làm thân với ta nhưng mấy ai được thật lòng. Tôi từng chứng kiến hoàn cảnh bạn bè có tiền thì ở bên không tiền thì như phủi bụi. Vậy nên, để gặp được người hiểu mình, luôn thân thiết bao bọc chở che cho mình, ở bên mình lúc nghèo khó và ra tay giúp đỡ khi ta hoạn nạn là điều không dễ.
Hay, sách còn dạy ta cách thu phục lòng người: "Mình làm người sang trọng giàu có thì chớ nên kiêu sa. Mình là bậc thông minh tài chí chớ nên khinh ngạo. Mình có sức lực khỏe mạnh thì chớ nên đè nén người. Mình ăn nói lanh lợi thì chớ nên dối trá người. Mình còn kém thì phải học chưa biết thì phải hỏi. Đối với làng nước thì phải giữ cái trật tự trên dưới. Đối với người nhiều tuổi thì phải giữ cái nghĩa con em. Đối với người bằng vai thì phải giữ cái nghĩa bầu bạn. Đối với lũ trẻ thơ thì phải dạy bảo khoan dung".
Những điều này không phải ai cũng biết cũng chẳng ai có thời gian để nói ta nghe. Với việc đọc sách, tôi tự tìm tòi, tự khám phá. Cũng trong quyển sách, Khổng Tử nói thế này: "Nhân vô tín bất lập", người không biết giữ chữ tín thì khó đứng vững ở đời, lòng tin như ly nước một khi bị vỡ thì không dễ lấy lại được.
Mỗi người sẽ có rất nhiều sự lựa chọn về quyển sách muốn đọc. Còn với tôi, Cổ học tinh hoa là cuốn sách khá hay, những trải nghiệm, kinh nghiệm của người xưa vẫnrất đúng khi áp dụng ở thời đại ngày nay. Tôi mong rằng quyển sách này có thể được nhiều người tìm đến hơn.
Nguyễn Thị Mộng Tuyền
