Sau trận thua Việt Nam 1-3 ở vòng loại Asian Cup 2027, truyền thông Malaysia tiếp tục xoáy sâu vào câu hỏi: Làm thế nào để thu hẹp khoảng cách với đối thủ lớn nhất khu vực? Nhưng, thay vì cổ vũ làn sóng nhập tịch, bài bình luận của tác giả Ajitpal Singh trên New Straits Times (NST) đi theo hướng ngược lại, kêu gọi từ bỏ đường tắt và cải tổ bóng đá từ gốc rễ.
Ajitpal nhắc đến những tranh luận đang lan rộng trên mạng xã hội Malaysia sau trận thua tại sân Thiên Trường (Ninh Bình), nơi đội chủ nhà thắng thuyết phục nhờ cú đúp của tiền đạo nhập tịch Nguyễn Xuân Son. Nhiều người hâm mộ cho rằng Malaysia cần "tìm thêm cầu thủ nhập tịch để đánh bại Việt Nam". Tuy nhiên, Ajitpal phản bác: "Sau tất cả những gì đã xảy ra, bóng đá Malaysia phải rút ra những bài học từ sai lầm. Có phải chúng ta đã đi chệch hướng hoàn toàn?".
Nguyễn Xuân Son bị phạm lỗi trong trận Việt Nam hạ Malaysia trên sân Thiên Trường, phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình tối 31/3/2026. Ảnh: Đức Đồng
Không tính 7 ngoại binh đã bị cấm thi đấu vì gian lận nhập tịch, Malaysia vẫn có 13 cầu thủ sinh trưởng ở nước ngoài được đăng ký trong trận thua Việt Nam. Trong đó, có 10 cầu thủ lai và ba người nhập tịch không có dòng dõi nước này. Bài báo cho rằng việc tiếp tục nhập tịch ồ ạt là điều khó hiểu. "Bóng đá Malaysia nên tránh xa rắc rối đó. Thay vì sửa chữa hệ thống, họ vẫn coi nhập khẩu cầu thủ là giải pháp", Ajitpal viết. "Malaysia không cần nhập tịch cầu thủ, mà cần nhập tịch chính những người làm bóng đá".
"Hãy thẳng thắn. Sự ám ảnh với các giải pháp nhanh này bộc lộ sự lười biếng", Ajitpal viết tiếp. "Bóng đá Malaysia không cần thêm những cầu thủ được đưa vào đội tuyển mà không thể hát quốc ca hay nói một câu tiếng bản địa. Chúng ta cần xây dựng bản sắc, sự kiên nhẫn và niềm tin vào hệ thống đào tạo nội địa".
Tiền vệ Malaysia lai Anh Stuart Wilkin đuổi theo hậu vệ Việt kiều Pháp Cao Pendant Quang Vinh trong trận trên sân Thiên Trường tối 31/3/2026. Ảnh: Ngọc Thành
Để làm rõ lập luận, bài viết đưa ra ví dụ từ Nhật Bản và Hàn Quốc. Hai nền bóng đá không chọn đường tắt mà phát triển từ trường học, cộng đồng đến hệ thống trẻ bài bản. "Kết quả không đến ngay lập tức, nhưng rồi cũng đến", tác giả nhận định. "Nhật Bản đã biến hạn chế thể hình thành lợi thế kỹ thuật, tạo ra những cầu thủ vượt trội về chiến thuật, không sợ hãi và hoàn thiện".
Thành công của Nhật Bản không còn là bất ngờ, với những chiến thắng trước các cường quốc bóng đá như Đức, Brazil hay Anh những năm qua. Trong khi đó, Malaysia vẫn loay hoay tìm bản sắc.
Một phần quan trọng của bài viết dành để phân tích chương trình phát triển bóng đá quốc gia NFDP của Malaysia. Dù được đầu tư hàng triệu USD, câu hỏi lớn vẫn là: "Những cầu thủ đẳng cấp thế giới ở đâu?".
Các cầu thủ trẻ trong dự án NFDP của Malaysia. Ảnh: Goal
NFDP là dự án phát triển bóng đá trẻ quy mô quốc gia, ra đời năm 2014 với mục tiêu xây dựng lộ trình đào tạo từ cơ sở đến đỉnh cao. NFDP tập trung vào các nhóm tuổi từ 7 đến 17, kết hợp đào tạo kỹ thuật, thể lực, tâm lý và giáo dục, với trung tâm nòng cốt là Học viện Mokhtar Dahari, nhằm tạo nguồn cầu thủ cho đội tuyển Malaysia trong dài hạn.
Tác giả thừa nhận câu trả lời hiện tại là không có, nhưng đây không phải lý do để hoảng loạn. Ngay cả những học viện hàng đầu như Benfica hay Ajax, cũng chỉ có 25-40% cầu thủ trẻ lên được đội một, và tỷ lệ trở thành ngôi sao hàng đầu chỉ khoảng 0,04%. "Đó là bản chất của phát triển, cần một cuộc chơi dài hạn, không phải đường tắt", Ajitpal viết tiếp.
Ông đề xuất mọi CLB ở giải VĐQG Malaysia đầu tư nghiêm túc cho đào tạo trẻ như NFDP. Khi đó, nguồn cầu thủ sẽ tăng, cạnh tranh nội bộ sẽ mạnh hơn và chất lượng chung được nâng cao. Nhưng thực tế, giải đấu bị các ngoại binh phủ kín, cộng thêm cầu thủ nhập tịch và con lai, tạo ra "nhiễu loạn chứ không phải tiến bộ".
Dù vậy, tác giả không phủ nhận hoàn toàn vai trò của nhập tịch. "Nhập tịch không xấu", ông nhấn mạnh. "Nếu dùng đúng cách, nó có thể nâng chuẩn và tạo cạnh tranh lành mạnh. Nhật Bản cũng từng làm điều này, nhưng điểm khác biệt là họ tiến xa hơn và không phụ thuộc vào nó".
Ngược lại, ông cảnh báo đội tuyển Malaysia đang có nguy cơ lệ thuộc. Trong khi Nhật Bản hiện có thể triệu tập đội hình World Cup toàn cầu thủ chơi tại châu Âu, Malaysia vẫn phải gọi những cầu thủ ít được ra sân ở CLB và kỳ vọng họ tỏa sáng ở cấp độ quốc tế. "Vấn đề không phải ở năng lực cầu thủ, mà là thất bại của hệ thống", bài viết kết luận.
Giải đấu tiếp theo của Malaysia cũng như Việt Nam là ASEAN Cup 2026, từ 24/7 đến 26/8. Malaysia ở bảng B cùng Thái Lan, Philippines, Myanmar và Lào. Việt Nam ở bảng A với Indonesia, Singapore, Campuchia và Brunei hoặc Timor Leste.
Hoàng An (theo NST)
