Cái tên Trophy khai sinh lần đầu năm 1980 cho một giải đấu được tài trợ bởi hãng thuốc lá Camel, tập trung vào các mẫu xe off-road (4x4) nhưng không lấy tiêu chí nhanh nhất làm thước đo. Thay vào đó là thử thách sinh tồn, tinh thần thám hiểm dựa trên kết nối đồng đội để vượt qua những địa hình khó, kể cả tạo ra lối đi không được vạch sẵn. Land Rover là linh hồn của giải đấu này khi là nhà cung cấp xe cho hầu hết các kỳ tổ chức.
Gần 20 năm giải đấu được duy trì, những chiếc Range Rover, Discovery, Defender màu vàng cát (Deep Sandglow Yellow) băng qua những khu rừng rậm rạp ở Amazon (Nam Mỹ), bùn lầy ở Sumatra (Indonesia), hay đất đỏ khô cằn ở Madagascar (châu Phi)... trở thành một phần di sản của hãng xe quý tộc Anh. Hình ảnh một Land Rover hoang dã, phong trần nổi danh không kém những chiếc xe cùng nhà thiết kế êm ái, tiện nghi sang trọng cho ông chủ mặc vest.
Khi Camel Trophy ngưng tổ chức từ sau 2000, những chiếc Land Rover vấy bùn, nhuộm đất, băng rừng, lội suối dần ít xuất hiện hơn. Nhưng cái chất phiêu lưu kiểu Trophy của hãng xe Anh vẫn âm ỉ, và rồi được tái sinh lần nữa bằng giải đấu với cái tên mới Defender Trophy dự kiến tổ chức vào cuối 2026 tại châu Phi.
Defender Trophy vừa là tên của giải đấu, vừa là phiên bản đặc biệt của dòng Defender 110 với những trang bị hỗ trợ được thiết kế riêng. Land Rover Defender Trophy Edition có tời phía trước để hỗ trợ lai dắt, hộp đựng dụng cụ bên hông, thang kết nối với mui, giá chằng đồ, bộ vành đúc 20 inch kèm bộ lốp đa địa hình, họng nạp khí đặt cao cạnh trụ A và logo Trophy trên nắp ca-pô.
Không có gói phụ kiện Trophy, chiếc xe bản đặc biệt vẫn là một Defender với danh sách dài các công nghệ như hỗ trợ kiểm soát đổ đèo, kiểm soát địa hình All-Terrain Progress Control, vi sai điện tử hay tính năng mới: thiết lập tốc độ off-road (Adaptive Off-road Cruise Control). Nếu chỉ vi vu trên những con đường off-road hạng nhẹ, lái Land Rover Defender Trophy dễ như lấy đồ trong túi. Nhưng bước vào Defender Trophy là một thế giới hoàn toàn khác.
Defender như một game nhập vai. Người tham gia mặc nhiên không còn là nhà giàu đi phượt. Vì những cung đường sẽ đi khiến họ phải phải thay những đôi sneaker hay giày âu bằng giày địa hình, chuẩn bị găng tay, áo bảo hộ và lao xuống đường khi xe gặp chướng ngại hay sự cố. Họ có thể phải hợp sức lăn những thân cây, tảng đá lớn chắn ngang đường để mở lối đi.
Các huấn luyện viên tại Defender Trophy nói rằng, kỹ năng chuẩn bị trước thừa còn hơn thiếu. Khi bình thường, chẳng ai lái xe với một chiếc cây dài 3 m gắn phía sau. Nhưng khi tham gia giải đấu, người lái cần tập luyện với nó để tăng khả năng cảm quan địa hình, biết đánh lái ở đúng nơi, đúng thời điểm nhằm tiết kiệm thời gian. Nó cũng lý giải tại sao, các ứng viên dự giải phải rèn luyện sự dẻo dai qua các bài thử thách vận chuyển thiết bị hạng nặng như lốp xe, thân cây, thùng nước... cùng đồng đội.
Defender Trophy đặt vào người lái những tình huống hạn hữu lắm mới gặp. Như vô tình đi lạc vào một không gian bốn bề chỉ nhỉnh hơn đôi chút chiều dài xe, không thể tiến, còn lùi là hạ sách. Nếu không phải là những mẫu xe điện với môtơ riêng lẻ ở bốn bánh có thể xoay tròn 360 độ, người lái phải tiến, lùi theo cảm nhận. Tiến, đánh lái, lùi, thao tác cứ thế lặp lại. Chuyện nghe chừng đơn giản nhưng tiến thiếu một chút, đánh lái nhiều một chút, lùi dư một chút cũng đủ khiến chiếc xe xoay tròn nhưng không đặt được đầu xe thẳng với lối ra.
Hoặc khi gặp một con suối sâu với nước chảy xiết, khả năng lội nước 900 mm của Defender Trophy cũng vô nghĩa. Bài toán là bắc cầu cho xe đi qua. Lời giải là tìm những thân cây gần đó, di chuyển đến đúng vị trí và cố định bằng dây thừng chuẩn bị sẵn. Các thành viên của xe có thể cột hai hoặc nhiều thân cây thành một khối nhưng liệu có đủ chắc, không xô lệch khi một chiếc xe nặng hơn 2,3 tấn như Dedender Trophy đi qua là một dấu hỏi. Chút di chuyển của thân cây cũng đủ khiến hành trình của đội dừng lại bên dòng nước.
Dàn xe Defender Trophy trên một đoạn đường rừng của núi Đại Vũ.
Những đòi hỏi về khả năng ứng biến trước tình huống khó lý giải tại sao, để là một vận động viên tại Defender Trophy, kỹ năng lái xe không quyết định tất cả. Thử thách ở đây là thể lực, khả năng làm việc nhóm để tìm, tạo hướng đi.
Thử thách ấy được cài cắm trên núi Đại Vũ, nơi nhiều lối mòn dưới tán cây hoặc độ rộng mặt đường chỉ vừa đủ một thân xe. Khi ấy, người lái phải thật tập trung để đặt bánh xe sao cho đúng. Nhưng vì khoảng cách với ngoại vật quá nhỏ, khiến hệ thống camera 360 độ, chế độ giả lập hình ảnh dưới nắp capo hay cảm biến quanh xe trở nên bất lực, tài xế cần đôi mắt của bạn đồng hành chỉ dẫn nhích xe sang phải, sang trái chỉ vài cm để thoát đi.
Những con đường khúc khuỷu trên núi Đại Vũ là một bài test nặng đô về khả năng xoay xở của chiếc xe dài hơn 5 m nhà Land Rover. Khoảng sáng gầm 218 mm và hệ thống treo khí nén là giúp giảm bớt tính chất khó nhằn ở những đoạn lởm chởm đá, một bên là vách núi, một bên là vực sâu.
Khi hoàn thành xong những cung đường trắc trở với Defender Trophy, mẫu xe sẽ mở bán ở Việt Nam vào tháng 7 tới với giá gần 7,5 tỷ đồng, bên cạnh kỹ năng lái được trau dồi còn là sự kết nối giữa những con người xa lạ. Đây cũng là tinh thần khởi thủy của giải đấu Trophy hơn 40 năm về trước. Chiếc xe là dấu gạch nối để họ trước là đồng đội, sau là bạn.
Dù trang bị những cỗ máy với sức kéo 500-700 Nm, hệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian, khả năng phân bổ mô-men xoắn thông minh và lốp đa địa hình, Land Rover Defender Trophy suy cho cùng cũng không thể chinh phục mọi địa hình. Nhưng sự "không thể" này sẽ có ý nghĩa, nếu có những con người đồng điệu, chọn hướng lạ mà đi và tận hưởng hành trình đôi khi còn quan trọng hơn việc đi đến được đâu trên trái đất.
Thành Nhạn
