"Cơ quan chức năng cần phân tích những ưu và nhược điểm, tác động của hàng cây này với bờ kè và người dân. Vậy sau 7 năm từ khi hoàn thành chưa nghiệm đến bây giờ chất lượng có còn đảm bảo để nghiệm thu không?
Thông thường sẽ nghiệm thu ngay sau khi hoàn thành. Tại sao không đặt vấn đề từ lúc mới hoàn thành? Để tận bây giờ thì có đạt hay không đạt thì lấy lý gì để căn cứ? Rồi ai chịu trách nhiệm về kết quả của bờ kè?".
Độc giả nickname Hamy1401 đặt ba câu hỏi như trên, sau bài viết Hàng đước mọc ngoài thiết kế, kè sông ở Nha Trang không thể bàn giao. Theo đó, hàng đước dài 4-5 km mọc hai bên sông Quán Trường khiến dự án kè tổng đầu tư 590 tỷ đồng nhiều năm chưa thể bàn giao vì không có trong thiết kế ban đầu.
Dự án kè sông Quán Trường được UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt năm 2003. Sau 6 năm cùng nhiều lần điều chỉnh, công trình khởi công. Đến năm 2019, dự án hoàn thành và chờ nghiệm thu, bàn giao.
Tuy nhiên đến nay công trình vẫn "treo" khâu nghiệm thu do xuất hiện hai dải cây chủ yếu là đước mọc dọc bờ kè, kéo dài 4-5 km ở cả hai bên sông Quán Trường, thuộc phường Nam Nha Trang. Theo người dân, hàng đước cao hơn một mét, mọc tự nhiên khi thực hiện dự án.
Hàng đước mọc sát kè ăn ra bờ sông. Ảnh: Bùi Toàn
Độc giả nickname Tèo em phân tích:
"Thứ nhất, bờ kè dốc từ mặt đường xuống đến chỗ hàng cây mọc khoảng 1,5m, tôi ước lượng theo hình. Chỗ cây mọc là một rìa đất rộng khoảng 2-3 m rồi mới tới dòng chảy. Vậy thì theo đặc điểm của rễ thực vật, nó chỉ đi từ rìa đất cắm xuống bùn chứ chẳng khi nào mọc ngược lên để làm nứt bờ kè.
Thứ hai, rìa đất kia có cây sẽ là vùng đệm chống xói lở cho chân bờ kè. Nếu nó không có trong thiết kế thì nên xem lại lưu lượng dòng chảy và tính toán, ưu tiên giữ nó lại nếu nó không cản trở dòng chảy nhiều. Nếu nó có trong thiết kế thì chắc chắn nó sẽ được dùng để trồng hoa, trang trí.
Cây dại bao giờ cũng giúp bám đất giữ bờ tốt hơn cây trồng, nhất là khi so với các loài hoa ngắn ngày. Vậy thì chỉ cần cắm thêm mốc nạo vét ngay rìa dòng chảy, để cây nào mọc vươn ra ngoài thì tỉa, chỗ nào lở thì bồi.
Chỗ nào cần trồng hoa thì cắt cây dại nhưng không trục gốc mà chỉ đặt chậu hoa đè lên. Dải đất đó sẽ bảo đảm bờ kè không bị hổng chân, hàm ếch".
Đước là loài cây quen thuộc, phát triển nhanh, khi trưởng thành cao hơn 10 m, đường kính thân 30-45 cm. Với hệ rễ cắm sâu, bám chắc, loài cây này thường được trồng ở các tỉnh ven biển và rừng ngập mặn để giữ đất, hạn chế xói lở.
Trước thực trạng trên, UBND tỉnh đã họp với các sở ngành và chuyên gia để xem xét phương án giữ lại hay chặt bỏ số cây này. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị chuyên môn thống nhất rằng hàng đước không phù hợp với hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt.
Ngoài yếu tố thiết kế, cây mọc sát công trình còn ảnh hưởng đến kết cấu bờ kè. Hệ rễ lớn làm nứt, bong tróc bề mặt, đồng thời có thể cản dòng chảy và làm chậm khả năng thoát lũ của tuyến kênh. Vì vậy, ngành chuyên môn đề xuất loại bỏ toàn bộ cây trên phần kè.
Phó chủ tịch UBND Khánh Hòa, cho biết tỉnh thống nhất theo đề xuất này. Tuy nhiên, việc chặt bỏ chưa nhận được sự đồng thuận của một số hộ dân dọc hai bên hạ lưu sông. Tỉnh đã giao các đơn vị liên quan tiếp tục ghi nhận ý kiến người dân để tránh phát sinh phản ứng trong quá trình xử lý.
Độc giả nickname thaonguyenbanggia góp ý:
"Bờ kè sông chỗ tôi sau khi đã làm kè kiên cố người ta còn trồng thêm đước bên ngoài, chỗ rìa đá hộc bảo vệ kè, mục đích để bảo vệ kè, chống xói lở rất hiệu quả, đặt biệt khi thuyền đi qua gây sóng đập vào bờ. Cây cũng tạo khoảng xanh, giúp công trình hài hòa hơn với thiên nhiên.
Tuy nhiên, cây này cũng có một vài vấn đề cần khắc phục, nếu giải quyết tốt thì vẫn rất đẹp:
Thứ nhất, lúc cây còn nhỏ thì rất lâu lớn và thường bị rầy trắng rất nhiều, gây mất mỹ quan và ảnh hưởng tới môi trường xung quanh cũng như ảnh hưởng đến dòng chảy.
Thứ hai, cây có tầng bao phủ rất lớn, dễ che khuất tầm nhìn, bị rác vướng vào cây gây mất mỹ quan, cần cắt tỉa gọn gàng các tầng thấp, chỉ giữ lại tầng cao để cây vươn lên khỏi tầm nhìn của người đi đường. Việc này cũng loại bỏ tác động của hàng cây đến dòng chảy của sông.
Nếu như xem đó là cây cần chăm sóc, tôi nghĩ chỉ 5 năm nữa hai bên bờ sông sẽ có một hàng đệm xanh mát, là điểm nhất sinh thái cho công trình.
