Ngày 9/4, phiên xét xử vụ án sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất "vàng" tại 39-39B Bến Vân Đồn do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước, diễn ra phần tranh luận.
Sau khi nêu quan điểm về vụ án, đại diện VKS đề nghị tòa tuyên phạt bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
VKS xác định, bị cáo dù biết khu đất là tài sản Nhà nước vẫn chuyển tiền, tạo điều kiện cho Lê Y Linh (nguyên Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Việt Tín) mua dự án không qua thẩm định, đấu giá; sau đó nhận chuyển nhượng lại để bán cho đối tác, hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo VKS, sai phạm của bà Loan xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế; bị cáo đã tích cực khắc phục phần lớn hậu quả nên đề nghị tòa xem xét giảm nhẹ, không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội.
Bà Nguyễn Thị Như Loan tại tòa. Ảnh: Thanh Tùng
Theo VKS, toàn bộ thiệt hại vụ án đã được các bị cáo tự nguyện khắc phục; trong đó có người nộp vượt nghĩa vụ, có người nộp tiền dù không hưởng lợi. Khi đề nghị mức án, cơ quan công tố đã xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ, gồm việc các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, hợp tác với cơ quan tố tụng, nhân thân tốt, nhiều người tuổi cao, có thành tích công tác và phạm tội lần đầu.
Vì vậy, tùy từng trường hợp, VKS đề nghị HĐXX áp dụng khoản 1 hoặc 2 Điều 54 Bộ luật Hình sự để quyết định hình phạt dưới khung hình phạt, hoặc chuyển sang khung liền kề nhẹ hơn. Trong đó, bà Loan được áp dụng khoản 2.
Bị xác định là "khởi nguồn của sai phạm", ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị đề nghị 8-9 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 6-7 năm tù về tội Nhận hối lộ. Tổng hợp hình phạt, ông Thung bị đề nghị 14-16 năm tù.
Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa cùng bị đề nghị mức án tổng hợp 8-10 năm tù về hai tội: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Đưa hối lộ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Hồng (cựu Phó chủ tịch UBND TP HCM) bị đề nghị 30-36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cùng tội danh, bà Đào Thị Lan Hương (Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 về sắp xếp tài sản Nhà nước) bị đề nghị 3-4 năm tù.
Các bị cáo còn lại bị đề nghị mức án từ án treo 5-6 năm tù.
>> Chi tiết mức án VKS đề nghị đối với 22 bị cáo
Ông Lê Quang Thung tại tòa. Ảnh: Thanh Tùng
VKS: Nhiều cán bộ bị kỷ luật, xử lý hình sự
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, là tài sản Nhà nước giao cho Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần thay đổi, quyền quản lý khu đất thuộc về Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa thông qua Công ty TNHH Phú Việt Tín, với tỷ lệ góp vốn lần lượt 72% và 28%.
Theo VKS, thực hiện quyết định của Thủ tướng về sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước, Tập đoàn Cao su lập phương án xử lý khu đất, đề xuất hợp khối, chuyển mục đích sang đất ở để xây chung cư cho cán bộ, công nhân viên. Phương án sau đó được UBND TP HCM và Bộ Tài chính chấp thuận.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Lê Quang Thung cùng một số cá nhân tại Tập đoàn Cao su và các đơn vị liên quan bị cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước; đưa và nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ.
Theo cáo buộc, các sai phạm đã khiến khu đất bị chuyển từ tài sản Nhà nước sang tư nhân trái pháp luật, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng.
"Hành vi sai phạm không chỉ gây thất thoát tài sản mà còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế và việc thực hiện chính sách của Nhà nước; nhiều cán bộ đã bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự", đại diện VKS nhận định.
Bị cáo Đặng Phước Dừa tại tòa. Ảnh: Thanh Tùng
Sai phạm khởi nguồn từ cựu lãnh đạo Cao su Việt Nam
Cơ quan công tố xác định ông Thung là người khởi nguồn sai phạm, trực tiếp thỏa thuận với Linh và Dừa để chuyển nhượng khu đất cho doanh nghiệp tư nhân, trong đó có công ty của bà Loan, không qua thẩm định giá, đấu giá.
Với mục đích thâu tóm khu đất, Linh và Dừa đã hai lần đưa cho ông Thung 300.000 USD và 200.000 SGD; đồng thời hai lần đưa tổng cộng 45 tỷ đồng cho Trần Ngọc Thuận để "cảm ơn". Ngoài ra, hai bị cáo còn tiếp cận bà Hồng và bà Hương nhằm được giao khu đất cho doanh nghiệp thực hiện dự án.
Dù biết rõ khu đất là tài sản Nhà nước, Linh và Dừa vẫn cùng các cá nhân liên quan hợp thức thủ tục để mua bán không qua thẩm định, đấu giá, gây thiệt hại hơn 542,7 tỷ đồng. Từ giao dịch này, Linh hưởng lợi hơn 60,2 tỷ đồng, Dừa hơn 51,9 tỷ đồng.
Sau khi vụ án bị phát hiện, hai bị cáo còn đưa tiền cho Đoàn Ngọc Phương (Chủ tịch Hội đồng định giá Bộ Tài nguyên và Môi trường) nhằm tác động việc định giá trái quy định. Cơ quan công tố đánh giá hai bị cáo thực hiện sai phạm từ đầu, hưởng lợi lớn và phạm hai tội danh nên cần xử lý nghiêm.
Phiên tòa đang diễn ra phần tranh luận của các luật sư.
Hải Duyên
