Văn phòng Chính phủ ngày 17/4 truyền đạt chỉ đạo của Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, trong đó giao Bộ Xây dựng phối hợp với UBND TP Hà Nội và UBND TP HCM hoàn thiện cơ chế phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Trọng tâm là cơ chế tài chính đất đai, trong đó làm rõ trách nhiệm, nguồn lực và cách điều tiết, sử dụng phần giá trị tăng thêm từ đất.
Phó thủ tướng Thường trực giao Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng TP Hà Nội và TP HCM hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Các tiêu chuẩn phải phù hợp điều kiện Việt Nam nhưng tiệm cận thông lệ quốc tế, hoàn thành trong quý 2/2026.
Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính được yêu cầu đôn đốc tiến độ các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM, bảo đảm kết nối đồng bộ toàn mạng lưới. Các tuyến đã khai thác phải nâng cao hiệu quả vận hành, đồng thời từng bước giảm mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.
Phó thủ tướng Thường trực nhấn mạnh cần ưu tiên phát triển các dự án TOD tại khu vực có tiềm năng cao, gắn với tổ chức đô thị mật độ cao quanh các điểm trung chuyển giao thông như ga metro, bến xe buýt nhanh. Điều này nhằm sử dụng hiệu quả quỹ đất và hạ tầng, khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng.
Tàu điện Nhổn - ga Hà Nội. Ảnh: Giang Huy
Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, Phó thủ tướng Thường trực giao Bộ Xây dựng đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Việc lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi phải bảo đảm tiến độ và chất lượng. Quá trình triển khai phải chặt chẽ, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ quy trình kỹ thuật, trình tự pháp lý.
Bộ Xây dựng được giao đánh giá kỹ các phương án công nghệ, mô hình đầu tư và lựa chọn đối tác chiến lược. Đồng thời, bộ phải xây dựng bộ giải pháp kiểm soát tiến độ, tập trung vào các khâu chuẩn bị đầu tư, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đào tạo nhân lực chất lượng cao và chuyển giao công nghệ.
Các địa phương có dự án đi qua phải chuẩn bị quỹ đất, triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Việc này cần bảo đảm ổn định đời sống, sinh kế và sản xuất của người dân tại nơi ở mới.
Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Phó thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Xây dựng đẩy nhanh tiến độ Báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời quán triệt yêu cầu không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ quy trình và tiêu chuẩn kỹ thuật.
Bộ Xây dựng phải đánh giá kỹ phương án công nghệ trong khuôn khổ Quốc hội đã xác định, bảo đảm độc lập, tự chủ công nghệ dài hạn. Việc áp dụng công nghệ nước ngoài cần được phân tích đầy đủ tác động tới chi phí vận hành, bảo trì trong suốt vòng đời dự án, nhằm bảo đảm hiệu quả, tính khả thi và khả năng cân đối, hoàn trả vốn.
Vũ Tuân
