Thủ tướng Anh Keir Starmer đang đối mặt nhiều rắc rối sau khi báo Guardian ngày 16/4 tiết lộ rằng ông Peter Mandelson, thành viên lâu năm của Công đảng, từng không vượt qua quy trình kiểm tra lý lịch an ninh của chính phủ trước khi được bổ nhiệm làm đại sứ Anh tại Mỹ vào tháng 12/2024.
Thông tin này trái ngược với tuyên bố của Thủ tướng Starmer trước quốc hội rằng "toàn bộ quy trình chuẩn" đã được tuân thủ trong quá trình bổ nhiệm Mandelson, người nhậm chức đại sứ vào tháng 2/2025.
7 tháng sau, Mandelson bị sa thải khỏi vị trí này khi tài liệu từ một ủy ban điều tra Hạ viện Mỹ hé lộ mối liên hệ giữa ông và tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein.
Cảnh sát Anh đã mở cuộc điều tra đối với Mandelson với cáo buộc sai phạm khi còn đương chức, bao gồm nghi vấn làm rò rỉ tài liệu nhạy cảm cho Epstein, trong đó có các thông tin liên quan đến khủng hoảng tài chính năm 2008. Mandelson đã bị bắt hồi tháng 2 và được tại ngoại, song chưa lên tiếng về các cáo buộc.
Thủ tướng Starmer ngày 17/4 cho hay ông chỉ được thông báo về sai sót trong quy trình vào ngày 15/4, ngay trước khi thông tin được báo chí công bố. Ông nói rằng đã "vô cùng tức giận" khi không được thông báo rằng quyết định bổ nhiệm Mandelson đi ngược lại đề xuất từ Cơ quan Thẩm định An ninh (UKSV) cho Bộ Ngoại giao Anh.
Ông chỉ trích việc Bộ Ngoại giao không thông tin đầy đủ cho Thủ tướng là không thể tha thứ và gây sửng sốt, cam kết sẽ công bố đầy đủ sự việc trước quốc hội vào đầu tuần sau.
Chính phủ Anh nhấn mạnh ông Starmer và các bộ trưởng khác chỉ mới biết vào đầu tuần này rằng Bộ Ngoại giao đã đưa ra một đánh giá tổng thể khác về Mandelson. Quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Olly Robbins bị cách chức vì liên quan sự việc.
Thủ tướng Anh Keir Starmer trong buổi làm việc tại vùng Cornwall, tháng 2/2025. Ảnh: Reuters
Chánh văn phòng Thủ tướng Darren Jones xác nhận UKSV đã khuyến nghị không bổ nhiệm ông Mandelson vào vị trí đại sứ tại Mỹ, nhưng Bộ Ngoại giao Anh đã phớt lờ. Ông cho rằng điều này "gây ngạc nhiên", nhưng không trái quy trình pháp luật.
Ông cũng cho biết không có bộ trưởng nào được thông báo về kết quả thẩm tra an ninh do tính chất nhạy cảm của thông tin, bao gồm dữ liệu tài chính, cá nhân và các yếu tố riêng tư khác.
Phe đối lập bác bỏ lập luận này. Lãnh đạo đảng Bảo thủ Kemi Badenoch cho rằng việc Thủ tướng không biết về quy trình thẩm tra với Mandelson là "hoàn toàn vô lý", cáo buộc ông Starmer đang tìm cách "qua mặt dư luận".
Nếu không thể giải thích trước quốc hội về quy trình bổ nhiệm Mandelson, Thủ tướng Starmer sẽ đối mặt rủi ro lớn, bởi ông từng tranh cử với cam kết tôn trọng luật pháp và "rút cạn đầm lầy", thuật ngữ dùng để chỉ nỗ lực thanh lọc chính quyền, loại bỏ những quan chức tham nhũng, tha hóa, theo Tim Bale, giáo sư chính trị tại Đại học Queen Mary ở London.
"Mọi con đường dành cho ông ấy đều dẫn đến lá đơn từ chức", Badenoch nói với BBC.
Phát ngôn viên Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết ông Starmer không có ý định từ chức sau loạt thông tin mới trong vụ bê bối Mandelson.
Thanh Danh (Theo Reuters, Al Jazeera)
