Tôi là một người thường xuyên sử dụng xe buýt. Càng đi nhiều, tôi càng nhận ra rằng, nếu muốn người dân thực sự rời bỏ xe máy, chúng ta cần thay đổi nhiều hơn là chỉ giảm giá vé xe buýt.
Điều đầu tiên tôi trăn trở là thời gian hoạt động của xe buýt. TP HCM chủ trương phát triển kinh tế ban đêm, nhưng nhiều tuyến xe lại dừng hoạt động từ khoảng 21h. Với những người làm giờ hành chính, họ có thể không gặp vấn đề lớn. Nhưng với lực lượng lao động ca đêm - những người tan ca lúc 22-23h - thì họ sẽ đi bằng gì? Khi đi xe buýt, họ còn phải canh giờ chuyến, nhưng đến lúc về lại không có xe, buộc phải quay lại với xe máy. Theo tôi, tuyến cuối nên kéo dài đến khoảng 23h30 để phù hợp hơn với thực tế.
Tôi cũng nghĩ rằng, khi đã xác định mở rộng và kết nối các địa phương như Vũng Tàu, Bình Dương với TP HCM, thì chính sách cần nhất quán. Đã là một hệ thống chung thì nên áp dụng đồng bộ, không nên làm nửa vời, chỗ có chỗ không. Khi người dân cảm thấy việc đi lại bằng xe buýt thuận tiện, an toàn cả chiều đi lẫn chiều về, họ sẽ tự động lựa chọn. Ngược lại, nếu chỉ thuận tiện một chiều, thì dù giá vé có rẻ, thậm chí là 0 đồng, họ vẫn sẽ quay về với xe máy.
Ngoài ra, chính sách vì người dân cũng cần làm đến nơi đến chốn. Không nên lấy lý do "đi khuya ít người" mà cắt chuyến. Đôi khi, chính những người đi muộn - công nhân, lao động - lại là nhóm cần phương tiện công cộng nhất. Và nếu dịch vụ đủ tốt, không chỉ người thu nhập thấp mà cả những người có điều kiện kinh tế cũng sẽ muốn trải nghiệm.
>> Tiết kiệm tiền nhưng tốn thêm 30 phút khi bỏ xe máy, đi làm bằng xe buýt
Bên cạnh đó, chất lượng phục vụ cũng là điều khiến tôi suy nghĩ. Hình ảnh xe buýt cần được làm mới: nhân viên phụ xe có thể là sinh viên, trẻ trung, năng động, vừa tạo thiện cảm vừa hỗ trợ tốt hơn cho người già, trẻ em hay người khuyết tật. Đồng thời, cần chấm dứt những hình ảnh thiếu chuyên nghiệp như bán vé số, nước uống lộn xộn trên xe.
Tôi cũng từng chứng kiến việc xe buýt dừng dọc đường để tài xế, phụ xe mua cơm, uống cà phê. Những điều đó tạo cảm giác rất thiếu chuyên nghiệp. Thái độ phục vụ cũng cần thay đổi: tài xế thân thiện hơn, không quát mắng hành khách, xử lý tình huống khéo léo khi có xung đột.
Một điều quan trọng khác là vấn đề giờ giấc. Xe buýt cần chạy đúng giờ (trừ những trường hợp bất khả kháng như kẹt xe), để người đi có thể chủ động sắp xếp công việc. Bên cạnh đó, việc kết nối các tuyến cũng cần được tính toán lại: có nơi quá tải, có nơi lại không có tuyến, có nơi chờ rất lâu. Nếu không tối ưu, người dân sẽ khó kiên nhẫn gắn bó.
Về lâu dài, tôi nghĩ cần từng bước hạn chế xe máy. Nhưng muốn làm được điều đó, phương tiện công cộng phải đủ tốt để thay thế. Thậm chí, xe buýt có thể mở rộng các tuyến kết nối liên tỉnh, đến các điểm du lịch như Tây Ninh, Bình Thuận... Nếu giá vé hợp lý, kết nối thuận tiện, thì xe khách truyền thống cũng sẽ phải cạnh tranh.
Từ trải nghiệm của mình, tôi tin rằng người dân không hề "quay lưng" với xe buýt. Họ chỉ cần một hệ thống đủ tiện lợi, an toàn và đáng tin cậy. Và khi điều đó được đáp ứng, việc bỏ xe máy sẽ không còn là điều quá khó khăn.
- Tôi mua xe máy cho con đi học vì xe buýt quá phiền
- 'Hạn chế xe cá nhân để thôi ác cảm với xe buýt'
- Tôi không chờ xe buýt hết bất tiện mới bỏ xe máy
- 'Đi xe buýt làm gì cho khổ'
- Xe buýt hung hăng chiếm làn xe máy
- 'Mở làn đường riêng cho xe buýt là tiền đề để từ bỏ xe máy'
