Một ngày ở thành phố lớn nhất thế giới

Tháng 12/2025, Liên Hợp Quốc chính thức công nhận Jakarta, Indonesia, là thành phố lớn nhất thế giới (về dân số) với 42 triệu người sinh sống. Phóng viên Michael Neilson của tờ nhật báo Guardian (Anh) đã trò chuyện với những người dân tại đây, về những mặt tích cực lẫn tiêu cực, để giúp du khách có cái nhìn rõ hơn về điểm đến.

4h

Theo Justin, điều gây ấn tượng nhất với du khách tại Jakarta chính là những chiếc áo khoác màu xanh lá cây - đồng phục của hơn một triệu tài xế gojek.

Giống như hàng chục triệu người dân theo đạo Hồi khác tại Indonesia, tài xế gojek Dicky Rio Suprapto, 48 tuổi, thức dậy lúc 4h để cầu nguyện. Sau khi đưa hai con tuổi teen đến trường, anh bắt đầu một ngày dài 12 tiếng di chuyển. Suprapto từng là kỹ sư nhưng đã thất nghiệp từ năm 2017. Sau đại dịch Covid-19, anh chuyển sang lái xe ôm công nghệ.

Trong một thành phố nổi tiếng với tình trạng tắc đường nghiêm trọng, Suprapto cho biết anh phải sáng tạo. Thay vì dựa vào bản đồ, anh dựa vào kinh nghiệm hàng chục năm của mình về những con phố ngoằn ngoèo. Do thuộc lòng các lối đi tắt, thời gian di chuyển một cuốc xe của anh thường ngắn hơn. Không chỉ chở người, anh còn nhận thêm các công việc khác như giao đồ ăn, hàng hóa.

Suprapto thuê một căn nhà trọ giá rẻ ở Tây Jakarta với 92 USD mỗi tháng. Tại thành phố đông dân như Jakatar, ô nhiễm là điều không thể tránh khỏi. Sau một năm chuyển đến để làm việc, Suprapto đi kiểm tra sức khỏe và thấy trên phổi có những vết đốm - dấu hiệu điển hình của những người hút thuốc thụ động (hít phải khói thuốc). Anh thừa nhận Jakarta không phải nơi anh yêu thích nhưng là nơi tốt nhất để tìm việc làm. Mỗi ngày, anh kiếm được 23-29 USD, số tiền này có thể nuôi sống gia đình "miễn là họ sống tiết kiệm".

10h

Dhewa Radya, 22 tuổi, đại diện cho một thế hệ khác ở Jakarta: trẻ trung, có trình độ học vấn cao.

Đến từ Trung Java, Radya cũng là một trong hàng triệu người chuyển đến Jakarta mỗi năm để tìm kiếm cơ hội tốt hơn. Anh thấy bản thân may mắn khi có việc trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp của thành niên chiếm 17%, trong đó có nhiều người tốt nghiệp đại học. Về lâu dài, Radya muốn ra nước ngoài làm việc một thời gian, tích lũy rồi trở về.

Radya lo ngại về sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng và giống nhiều người trẻ khác, anh thích bàn luân chính trị, sử dụng góc nhìn hài hước để nhìn nhận các vấn đề hiện tại. "Dù khó khăn thế nào, cứ thuận theo tự nhiên", anh nói.

13h

Đến giờ ăn trưa, thành phố lại chuyển mình.

Neneng Muslimah, 45 tuổi, điều hành một quán ăn truyền thống ven sông, phục vụ thức ăn cho nhân viên văn phòng. Dòng sông làm nổi bật sự phát triển của Jakarta, sự phân chia ngày càng rõ rệt: những khu dân cư đông đúc (làng mạc) ở một bên và những khách sạn năm sao cùng những tòa nhà văn phòng bằng kính ở bên kia.

Đặc điểm nổi bật nhất của quán ăn là hệ thống ròng rọc được sử dụng để vận chuyển sang bên kia sông, thay thế cho cây cầu bị di dời. Neneng bắt đầu làm việc từ 5h, giờ đông khách nhất là vào buổi trưa với 100 suất cùng lúc. Các món ăn truyền thống - gà rán với sốt sambal cay nồng, cơm, rau và các món trứng - có giá chỉ từ 10.000 rupiah (0,6 USD).

Các đơn đặt hàng được hô to qua sông hoặc gửi qua WhatsApp và thường được thanh toán bằng mã QR gắn trên giỏ.

"Chúng tôi thích WhatsApp hơn. Nếu gọi qua sông đôi khi chúng tôi nghe nhầm", chủ quán nói. Nhiều khách hàng gọi cà phê và chủ quán đã đưa cho họ một cốc nước đá.

Mặc dù chi phí sinh hoạt ngày càng tăng và nguy cơ lũ lụt thường trực do thành phố bị sụt lún và mưa lớn, Neneng nói rằng Jakarta có vẻ đẹp đặc biệt của riêng nó.

"Người ngoài chỉ biết đến Jakarta vì tắc đường, bụi bẩn và ô nhiễm. Nhưng một khi bạn đã đến đây và cảm nhận được nó, thì bạn sẽ thấy nó thật thoải mái", bà nói. Một trong những ưu điểm của thành phố là người dân thân thiện và sẵn lòng giúp đỡ người khác.

18h

Thời tiết trở nên mát mẻ hơn so với ban ngày, giao thông trên đường phố tại Jakarta lại trở nên nhộn nhịp. Tại một ngã tư đông đúc gần tượng đài quốc gia Monas, Faqih Ibnu Ali, 28 tuổi, tự sơn lên mình màu bạc và chuẩn bị đi làm. Anh là một trong những "manusia silver" hay "người bạc" - một trong hàng triệu người lao động phi chính thức của thành phố Jakarta. Những người như Ibnu sẽ sơn bạc toàn thân (gồm cả da và tóc) để biểu diễn nghệ thuật đường phố để đợi mọi người cho tiền tại các nút ngã tư hoặc nơi đông đúc.

Anh làm việc vào giờ cao điểm buổi sáng và sau một thời gian nghỉ ngắn, từ chiều đến đôi khi là nửa đêm. Vào những ngày đông khác, anh kiếm được khoảng 11 USD.

Ibnu từng là ngư dân nhưng mất tất cả khi tàu bị cháy. Hiện tại, anh sống dưới gầm cầu cùng vợ con. Nhiều năm trước, một người con của anh mất do tai nạn giao thông.

Nơi làm việc của anh phản ánh sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng ở Jakarta, khi anh len lỏi giữa những chiếc SUV máy lạnh và những người lái xe máy đang ngạt thở vì khói thải. Mọi người cũng thường nhìn những người giống Ibnu với thái độ thiếu coi trọng. Dù vậy, anh vẫn tiếp tục công việc này vì con cái mình.

"Vì gia đình, chúng ta không nên bỏ cuộc hay mất hy vọng", anh nói.

Anh Minh (Theo Guardian)