Bạn vừa hạ cánh sau chuyến bay dài 18 giờ với đôi mắt đỏ hoe và những cái ngáp dài, chuẩn bị tâm lý cho những phiền toái thường thấy tại sân bay như cuốc bộ đường dài đến khu nhập cảnh, xếp hàng chờ đợi mệt mỏi và thời gian lấy hành lý tưởng dài vô tận.
Tuy nhiên, ở Changi, những robot vệ sinh tích hợp AI đang lau dọn sàn nhà sạch bóng và thủ tục nhập cảnh diễn ra nhanh đến mức khiến du khách phải nghi ngờ. Chưa đầy 15 phút, bạn đã có mặt tại sảnh đón trong cái nóng nhiệt đới, tự hỏi tại sao phần còn lại của thế giới phải khổ sở đến vậy?
Vài ngày sau, sau khi làm thủ tục check in suôn sẻ cho chuyến bay về, bạn chờ đợi tại sảnh quá cảnh - nơi có rạp chiếu phim miễn phí 24/7, vườn bướm và thác nước trong nhà cao nhất thế giới. Thậm chí, sân bay này còn có một ao cá bằng kính có thể đi bộ bên trên, đi kèm màn hình kỹ thuật số trên trần phản chiếu thời tiết bên ngoài. Đôi khi, du khách quên mất mình đang ở sân bay mà ngỡ đang ở trong một thành phố tương lai.
Đây không phải là giấc mơ nếu du khách thường xuyên có mặt ở Changi - sân bay vừa giành giải thưởng Skytrax cho Sân bay tốt nhất thế giới năm thứ hai liên tiếp và là lần thứ 14 trong lịch sử, hồi tháng 3.
Bên trong sân bay Changi. Ảnh: TBC
Trong khi các nhà ga sân bay lớn khác phải vật lộn với tình trạng chuột bọ, đình công và trần nhà sụp đổ, sự yên bình mang tính tương lai của Changi mang lại cảm giác tách biệt hoàn toàn. Khoảng cách giữa một sân bay trung bình và một sân bay đẳng cấp thế giới chưa bao giờ lớn như thế.
Theo Max Hirsh, Giám đốc điều hành của Airport City Academy, thành công của Changi không chỉ nằm ở chất lượng, còn ở việc thực hiện tốt những nền tảng cơ bản hàng ngày, từ tốc độ, an toàn đến khả năng kết nối. Đó cũng là sự linh hoạt để thích ứng khi mọi thứ không đi đúng kế hoạch.
"Thách thức không phải là đạt được sự cân bằng đó một lần mà là duy trì nó trong nhiều thập kỷ trước những thay đổi về nhu cầu, công nghệ và sự gián đoạn. Changi thành công vì coi sự cân bằng đó là một dự án không ngừng nghỉ, không phải là một kỳ tích thiết kế một lần", Hirsh nói.
Nếu từng bay qua Singapore, du khách có thể nhận thấy cảm giác bình yên bao trùm sân bay. Điều nhiều người có thể không nhận ra là cách sự tĩnh lặng đó được dàn dựng cẩn thận thế nào. Phía sau hậu trường là một chuỗi hoạt động khổng lồ và nhịp nhàng, nơi tự động hóa, sinh trắc học và phân tích dự báo được sử dụng để loại bỏ các nút thắt trước khi chúng xuất hiện. Trong khi đó, 60.000 nhân viên giữ cho việc bốc xếp hành lý, vệ sinh, sử dụng năng lượng và luồng hành khách vận hành đồng bộ.
Logic tương tự cũng áp dụng cho những chi tiết ít được chú ý hơn. Việc định vị trực quan, biển báo rõ ràng và quản lý đám đông giúp hành khách không phải tiêu tốn năng lượng trí não chỉ để tìm cổng lên máy bay. 500 nhà vệ sinh trải khắp các nhà ga cũng góp phần quan trọng. Mỗi nhà vệ sinh đều có màn hình cảm ứng để hành khách đánh giá trải nghiệm, bất kỳ sự sụt giảm thứ hạng nào cũng sẽ khiến đội vệ sinh có mặt trong vài phút.
"Hệ thống phân cấp rất đơn giản: Hiệu quả đầu tiên, bầu không khí thứ hai và sự ngoạn mục đứng thứ ba", Hirsh nói.
Changi có rất nhiều dịch vụ hành khách phải mất nhiều lần ghé thăm mới cảm nhận hết được. Ví dụ nổi tiếng nhất là Jewel Rain Vortex, thác nước trong nhà tại khu phức hợp bán lẻ liền kề.
Ở những nơi khác, du khách có thể xem Toni, robot pha chế của Changi, phục vụ cocktail tại Nhà ga số 2 và 3. Vườn bướm nhập nhộng sau mỗi 2-3 tuần để luôn duy trì được vẻ đẹp. Ngoài ra còn có vườn xương rồng và vườn hoa hướng dương trên sân thượng. Khu Fit and Fun mới mở vào đầu năm 2025 còn có các hoạt động như đấm bao cát hay máy nhún lò xo. Đối với những người quá cảnh đủ lâu, sân bay thậm chí còn cung cấp các tour du lịch thành phố miễn phí.
Những điểm tham quan này không chỉ làm giảm mệt mỏi cho chuyến đi dài, còn phục vụ mục đích thực tế: Bằng cách khuyến khích mọi người khám phá, phân tán luồng khách đến các góc khác nhau của nhà ga, giúp tránh tình trạng đông đúc thường thấy ở các sân bay khác.
Vườn bướm trong sân bay. Ảnh: Live and Fly
Sự hiệu quả này một phần đến từ thực tế. Chính hạn chế về nhân lực của Singapore đã thúc đẩy sân bay tiến tới tự động hóa, từ thủ tục nhập cảnh đến vệ sinh. Ivan Tan, Phó Chủ tịch cấp cao của Changi Airport Group, giải thích dịch vụ nhập cảnh cần nhiều nhân lực và không phải người Singapore nào cũng sẵn sàng làm công việc đó.
Vào năm 2024, Changi trở thành sân bay đầu tiên triển khai đầy đủ thủ tục nhập cảnh không dùng hộ chiếu, sử dụng nhận diện khuôn mặt và mống mắt. Cư dân Singapore có thể sử dụng khi đến và đi, trong khi khách quốc tế có thể sử dụng khi rời khỏi Singapore.
Tư duy thực tế đó cũng giải thích tại sao Changi không bao giờ dừng lại. Các sân bay là những thành phố thu nhỏ chịu áp lực lớn về lịch trình và hậu cần. Changi gần đây đã thành lập Terminal X, một phòng thí nghiệm đổi mới nhằm giải quyết các biến động thời tiết, vấn đề nhân lực, áp lực công suất và kỳ vọng của khách hàng. Đội ngũ tại đây được khuyến khích thử nghiệm cả những ý tưởng lạ lẫm, bao gồm cả việc sử dụng flycam để ngăn chặn sét đánh trên đường băng.
Sự ám ảnh về hiệu quả của Changi không mới. Nó có từ những năm 1970 khi cố Thủ tướng Lý Quang Diệu quyết định quốc gia này cần một biểu tượng của sự hiệu quả để phát triển. Đó là một canh bạc tốn kém nhưng đã thành công. Ông gọi Changi là "khoản đầu tư 1,5 tỷ SGD tốt nhất từng thực hiện".
Nửa thế kỷ trôi qua, khoản đầu tư đó vẫn đang mang lại quả ngọt. Changi giống hình ảnh thu nhỏ của Singapore: hiệu quả, sạch sẽ, tổ chức và bạn có thể tin tưởng mọi thứ hoạt động như mong đợi.
Hoài Anh (Theo BBC)
