Theo Space, ngày 15/1/2025, tàu đổ bộ Blue Ghost của công ty Mỹ Firefly Aerospace phóng lên không gian bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX, hướng tới Mặt Trăng. Con tàu làm nên lịch sử vào ngày 2/3/2025 khi trở thành tàu vũ trụ tư nhân đầu tiên hạ cánh hoàn toàn thuận lợi xuống bề mặt thiên thể này. Blue Ghost dừng hoạt động sau khoảng hai tuần, nhưng một thiết bị trong nhiệm vụ đến nay vẫn chưa kết thúc hành trình.
Tầng trên của tên lửa Falcon 9, ký hiệu 2025-010D, đang trên đà đâm xuống Mặt Trăng. "Chúng tôi đã theo dõi tầng tên lửa kể từ khi phóng. Quỹ đạo của nó thay đổi một chút trong khoảng một năm qua và sắp va chạm với Mặt Trăng", chuyên gia Bill Gray nói với Space. Gray là người tạo ra Guide, ứng dụng được các nhà thiên văn chuyên nghiệp và nghiệp dư sử dụng để theo dõi tiểu hành tinh, sao chổi và vật thể gần Trái Đất khác.
Tên lửa Falcon 9 mang theo tàu đổ bộ Mặt Trăng tư nhân Blue Ghost cất cánh từ Trung tâm vũ trụ Kennedy ngày 15/1/2025. Ảnh: AFP
Vụ va chạm dự kiến xảy ra lúc 2h44 ngày 5/8 theo múi giờ ET (13h44 cùng ngày giờ Hà Nội). Tầng trên Falcon 9, với chiều cao 13,8 m và đường kính 3,7 m, có thể đâm xuống gần hố trũng Einstein mà không gặp cản trở hay hư hại vì Mặt Trăng gần như không có khí quyển. Vào lúc va chạm, Mặt Trăng sẽ hiện diện ở khu vực phía đông của Mỹ, Canada và phần lớn Nam Mỹ. Tuy nhiên, Gray cho rằng vụ va chạm có thể quá mờ nhạt để quan sát bằng kính viễn vọng đặt trên mặt đất.
Ars Technica cho biết, tầng tên lửa ước tính di chuyển với tốc độ 2,43 km mỗi giây, gấp khoảng 7 lần tốc độ âm thanh, khi đâm xuống. Vụ va chạm dự kiến tạo ra hố trũng nhỏ, nhưng không gây ra thiệt hại nào khác.
Minh họa Mặt Trăng với mũi tên chỉ vào vị trí va chạm dự đoán của 2025-010D, tầng trên tên lửa Falcon 9, vào tháng 8. Ảnh: Dự án Pluto
Gray nhận định khả năng mảnh vỡ bắn ra khá nhỏ, khoảng cách giữa tầng tên lửa với những robot thám hiểm Trung Quốc gần nhất cũng rất lớn. Dù vậy, ông cho biết, nếu là người điều khiển tàu vũ trụ trên Mặt Trăng, ông vẫn sẽ tính đến yếu tố này trong mọi kế hoạch điều chỉnh đường đi.
Theo ông, vụ va chạm có thể mang đến một số thông tin khoa học, nhưng cũng cho thấy sự bất cẩn trong cách xử lý các thiết bị không gian còn sót lại. Hiện tầng tên lửa không gây nguy hiểm, nhưng mọi chuyện có thể sẽ khác sau vài năm nữa, khi con người đặt chân lên Mặt Trăng. "Điều đó làm tăng đáng kể mức độ rủi ro. Nếu phóng một tầng tên lửa lên quỹ đạo cao, tôi phải nghĩ về nơi nó sẽ đến", Gray nói và cho biết rắc rối có thể vài năm sau mới xảy ra.
Thu Thảo tổng hợp
