Mỹ hồi sinh dự án tên lửa siêu vượt âm từng nhiều lần phóng xịt

Trong đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027 được công bố ngày 29/4, không quân Mỹ cho biết sẽ hồi sinh chương trình tên lửa siêu vượt âm mang tên Vũ khí Phản ứng nhanh Phóng từ Máy bay (ARRW). Dự án này bị đình chỉ từ tháng 3/2023 sau nhiều cuộc thử nghiệm thất bại.

Không quân Mỹ đề nghị phê duyệt ngân sách khoảng 1,7 tỷ USD cho ARRW trong vòng 4 năm, gồm 347,7 triệu USD riêng trong năm tài khóa 2027, sau đó lần lượt 545, 620 và 242 triệu USD trong năm tài khóa 2028-2030. Quân chủng này cũng muốn trích 50 triệu USD từ ARRW để thiết kế Tên lửa Đạn đạo Phóng từ Máy bay (ALBM) thế hệ mới.

Thông tin được công bố giữa lúc không quân Mỹ tìm cách trang bị tên lửa AGM-183A thuộc dự án ARRW cho oanh tạc cơ chiến lược B-1B, sau thời gian thử nghiệm với phi đội B-52H.

Tài khoản Instagram của căn cứ không quân Edwards cùng ngày đăng video về loạt phi cơ tại cơ sở này, trong đó có cảnh máy bay B-1B mang tên lửa AGM-183A lắp ở giá treo dưới mũi. Đây là lần đầu không quân Mỹ công bố hình ảnh B-1B trang bị mô hình tên lửa siêu vượt âm.

AGM-183A là tên lửa đạn đạo trang bị phương tiện lướt siêu vượt âm phóng từ máy bay. Sau khi được thả, quả đạn sẽ kích hoạt động cơ để bay lên khí quyển tầng cao. Khi đạt vận tốc siêu vượt âm, đầu đạn sẽ tách khỏi tên lửa để lướt tới đích với tốc độ tối đa hơn 18.000 km/h, gấp 15 lần âm thanh, và phá hủy mục tiêu bằng động năng.

Không quân Mỹ từng coi ARRW là phương án tiềm năng để bắt kịp Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực vũ khí siêu vượt âm, song các cuộc thử nghiệm thất bại cuối năm 2022, đầu năm 2023 đã đặt dấu hỏi với tương lai chương trình. Quan chức không quân Mỹ hồi tháng 3/2023 cho biết họ không có kế hoạch mua tên lửa AGM-183A sau khi giai đoạn chế tạo nguyên mẫu hoàn tất.

Nỗ lực hồi sinh chương trình ARRW bắt đầu từ tháng 9/2024, khi Lầu Năm Góc trao cho tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin ngân sách bổ sung 13,4 triệu USD để nghiên cứu và thử nghiệm vũ khí mới. Số tiền này nâng tổng trị giá của dự án ARRW lên 1,3 tỷ USD.

Tháng 6/2025, tư lệnh không quân Mỹ lúc đó là tướng David Allvin đề cập khả năng tiếp tục dự án ARRW khi trình bày chi tiết đề xuất ngân sách cho vũ khí siêu vượt âm trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ.

Tên lửa siêu vượt âm là vũ khí có tốc độ tối thiểu gấp 5 lần âm thanh và sở hữu khả năng cơ động khi bay, khiến chúng khó bị đánh chặn hơn tên lửa đạn đạo truyền thống. Moskva và Bắc Kinh những năm qua đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu công nghệ siêu vượt âm và đạt được nhiều bước tiến, trong đó Nga đã nhiều lần sử dụng tên lửa loại này trong xung đột Ukraine.

Giới lãnh đạo Lầu Năm Góc và các nghị sĩ hàng đầu của Mỹ lo ngại trước thành công của Nga và Trung Quốc, nên từng nhiều lần gây sức ép để quân đội nước này tăng cường sản xuất vũ khí siêu vượt âm.

Nguyễn Tiến (Theo Aviationist, AFP, AP)