Toàn cảnh xung đột Trung Đông: Đếm ngược giờ G, tất cả phụ thuộc vào Iran

Giờ G đang đếm ngược

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cứng rắn "toàn bộ đất nước Iran có thể bị xóa sổ trong một đêm" nếu không đáp ứng thời hạn 8h tối thứ ba 7/4 (giờ miền Đông) mà ông đặt ra để mở lại eo biển Hormuz, CNN đưa tin.

Ông nói rằng Mỹ sẵn sàng tấn công tất cả các cây cầu và nhà máy điện của Iran và khẳng định: “Ý tôi là sự tàn phá hoàn toàn vào lúc 12 giờ trưa”. Ông cũng tuyên bố - mà không có bằng chứng - rằng người dân Iran sẽ “sẵn sàng chịu đựng” việc Mỹ ném bom các mục tiêu dân sự nếu điều đó có nghĩa là đảm bảo tự do cho họ, theo Guardian.

Đi kèm những lời đe dọa, liên quân Mỹ và Israel tiến hành các đợt không kích dữ dội, trong đó thủ đô Tehran hứng chịu "mưa bom" trong đêm 6, rạng sáng 7/4.

Trong khi đó, Tehran chính thức bác bỏ đề xuất ngừng bắn của Mỹ và kêu gọi chấm dứt chiến tranh ngay lập tức và vĩnh viễn.

Tehran đã đưa ra phản hồi gồm 10 điều khoản kêu gọi chấm dứt "vĩnh viễn" cuộc xung đột "phù hợp với các lợi ích của Iran", cùng với những yêu cầu khác bao gồm "chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực, thiết lập nghị định thư cho việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, cũng như tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt". 

Rõ ràng Iran phản ứng rất mạnh và không có dấu hiệu nhượng bộ. Một quan chức cấp cao nước này cho rằng "im lặng" không phải là phản ứng đúng đắn. Ông Saeed Jalili, một thành viên của Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia Iran, khẳng định việc bác bỏ phát ngôn của Tổng thống Mỹ không phải là cách tiếp cận tốt nhất, thay vào đó ông lập luận rằng những phát ngôn của ông Trump đã bộc lộ bản chất của Mỹ.

“Im lặng không phải là phản ứng thích hợp đối với những lời nói của Tổng thống Trump; hãy để ông ấy nói thêm”, ông Jalili viết trong một bài đăng trên mạng xã hội.

“Không có gì hiệu quả hơn trong việc phơi bày bản chất thực sự của Mỹ hơn là những lời lẽ bộc phát của Tổng thống Trump”, ông nói thêm.

Trên thực tế, dường như Tehran đã tung đòn phủ đầu, các nước Vùng Vịnh bị nhắm mục tiêu. Nhà máy hóa dầu trong khu công nghiệp Al-Jubail ở Ả rập Xê út đêm 6/4 bị trúng đạn, gây cháy nổ dữ dội.

Những sự kiện đáng chú ý

Tối hậu thư của ông Trump về eo biển Hormuz lại bị hoãn đến thứ ba 7/4, nhưng các điều kiện vẫn giữ nguyên: mở cửa eo biển hoặc ngành năng lượng và cơ sở hạ tầng của Iran sẽ bị "xóa sổ". Tehran bác bỏ điều này, tuyên bố sẽ không chấp nhận bất kỳ thời hạn hay áp lực nào, và đang sử dụng các cuộc đàm phán như một khoảng thời gian tạm dừng.

Iran còn đủ sức cầm cự

Mặc dù bị ném bom thường xuyên, tiềm lực quân sự của Iran vẫn còn nguyên vẹn, đặc biệt là tên lửa đạn đạo (số lượng có thể lên tới 1.000 quả) và UAV, theo đánh giá mới nhất của chính Israel. UAV vẫn được phát hiện trên bầu trời, có nghĩa là các đường băng và cơ sở hạ tầng vẫn hoạt động, bao gồm cả các căn cứ ngầm.

Trong khi đó, các dấu hiệu về hoạt động của lực lượng đặc nhiệm Mỹ đang xuất hiện bên trong Iran. Các chuyến bay của máy bay vận tải được cải tiến cho hoạt động bí mật cho thấy "có gì đó" đang diễn ra ngoài câu chuyện chính thức.

Đến cuối ngày 6/4, liên quân tiếp tục không kích Iran. Các mục tiêu ở Asaluyeh, Shiraz, Bushehr và Tehran, bao gồm cơ sở hạ tầng công nghiệp quân sự và trung tâm dữ liệu, đã bị tấn công. Trong đó, Israel vẫn tiếp tục đóng vai trò chủ công, tiến hành tập kích các mục tiêu nhạy cảm nhất.

Hôm qua 6/4, Israel tuyên bố đã hạ sát 2 quan chức quân sự cấp cao thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bao gồm người đứng đầu cơ quan tình báo và chỉ huy lực lượng đặc nhiệm Quds.

Áp lực lên phòng không Israel gia tăng

Các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào Israel tiếp tục diễn ra theo từng đợt. Một số tên lửa của Iran đánh trúng mục tiêu, số khác bị đánh chặn, nhưng nhìn chung, áp lực lên hệ thống phòng không vẫn còn. Tuy nhiên, hiệu quả của các cuộc tấn công vẫn chưa rõ ràng. Thiệt hại chính tập trung vào các tòa nhà dân sự ở Israel.

Ở phía Bắc, tình hình trở nên phức tạp hơn: Nhóm vũ trang Hezbollah đang buộc Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) phải vất vả đối phó, tốc độ tiến quân chững lại. 

Trung Đông ngày một "nóng lên"

Tại vùng vịnh Ba Tư, Tehran tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng của các đồng minh của Mỹ. Tại Kuwait và Ả rập Xê út, thiệt hại đã được ghi nhận tại các nhà máy hóa dầu và căn cứ không quân, xác nhận chính sách của Tehran gây áp lực thông qua việc nhằm mục tiêu các cơ sở trọng yếu.

Iraq vẫn là một khu vực bất ổn liên tục. Các nhóm thân Tehran đang giao tranh với lực lượng Mỹ và đánh phá các công trình của người Kurd, nhưng những lời đe dọa lớn tiếng về việc gián đoạn nguồn cung năng lượng dường như chỉ là một công cụ truyền thông.

Hai xu hướng đáng chú ý ở cấp độ đối ngoại. Mỹ đang phân bổ lại nguồn lực: ngay cả việc cung cấp tên lửa cho các đồng minh như Nhật Bản cũng có thể bị trì hoãn để ưu tiên cho khu vực Trung Đông. Trong khi đó, các đồng minh của Tehran đang hành động thận trọng.

Những tín hiệu chính trị và thông tin sai lệch đang đóng một vai trò riêng biệt. Câu chuyện về việc bị cáo buộc Washington chuyển giao vũ khí cho phe đối lập Iran thông qua người Kurd vẫn chưa được xác nhận và, theo mọi dấu hiệu, vẫn là một sự việc không gây hậu quả nghiêm trọng.