Xác máy bay Mỹ trong nhiệm vụ giải cứu phi công ở Iran (Ảnh: AFP).
CIA đã sử dụng một công cụ mới mang tính tương lai có tên “Ghost Murmur” để tìm và giải cứu phi công Mỹ bị mắc kẹt ở miền Nam Iran sau khi tiêm kích bị bắn hạ, theo thông tin New York Post thu thập được.
Công nghệ tuyệt mật này sử dụng đo từ trường lượng tử tầm xa để phát hiện “dấu vân tay điện từ” của nhịp tim con người, sau đó kết hợp với phần mềm trí tuệ nhân tạo để tách tín hiệu đó khỏi nhiễu nền, theo 2 nguồn tin am hiểu về đột phá này.
Đây là lần đầu tiên công cụ này được cơ quan tình báo sử dụng ngoài thực địa và đã được Tổng thống Donald Trump cùng Giám đốc CIA John Ratcliffe ám chỉ trong buổi họp báo tại Nhà Trắng hôm 6/4.
“Mọi thứ giống như nghe một giọng nói trong một sân vận động, nhưng sân vận động đó rộng hàng nghìn km2. Trong điều kiện phù hợp, nếu tim bạn còn đập, chúng tôi sẽ tìm ra bạn", một nguồn tin được tiếp cận chương trình cho biết.
Nguồn tin này cùng một người khác am hiểu về các hệ thống thu thập tình báo của Lockheed Martin cho biết Ghost Murmur được phát triển bởi Skunk Works, bộ phận phát triển tiên tiến bí mật của tập đoàn hàng không vũ trụ này.
Công nghệ này đã được thử nghiệm thành công trên trực thăng Black Hawk và có thể được tích hợp lên tiêm kích F-35 trong tương lai, theo nguồn tin thứ hai.
Phi công được biết đến công khai với mật danh “Dude 44 Bravo”, đã ẩn náu trong một khe núi sau khi chiếc F-15 của ông bị bắn rơi cuối tuần trước. Đại tá này đã sống sót 2 ngày trong địa hình hoang vắng trong khi cả Mỹ và Iran đều đẩy mạnh nỗ lực tìm kiếm.
Địa hình tương đối trống trải đã tạo điều kiện “lý tưởng cho lần triển khai thực tế đầu tiên” của Ghost Murmur, nguồn tin thứ nhất cho biết.
“Tên gọi được đặt có chủ ý. Murmur là thuật ngữ y khoa chỉ nhịp tim bất thường. Ghost ám chỉ việc tìm ra một người gần như đã biến mất hoàn toàn", nguồn tin giải thích.
“Thông thường tín hiệu này yếu đến mức chỉ có thể đo trong bệnh viện với cảm biến đặt gần sát ngực. Nhưng những tiến bộ trong lĩnh vực đo từ trường lượng tử, dường như đã cho phép phát hiện các tín hiệu này ở khoảng cách lớn hơn rất nhiều", nguồn tin cho biết.
Tuy nhiên, công nghệ này không phải toàn năng. Nó hoạt động hiệu quả nhất trong môi trường xa xôi, ít nhiễu và cần thời gian xử lý đáng kể. Hiện chưa rõ thời gian xử lý trong trường hợp này là bao lâu, cũng như liệu công nghệ có thể được sử dụng cho các mục đích tấn công trong chiến sự hay không.
Trong vụ việc, mặc dù phi công mất tích đã kích hoạt thiết bị phát tín hiệu định vị do Boeing sản xuất, lực lượng cứu hộ vẫn chưa xác định rõ được vị trí chính xác.
Bước ngoặt của chiến dịch đến khi Ghost Murmur phát hiện ra phi công, với nguồn tin cho biết 2 công nghệ này bổ trợ cho nhau.
Trong buổi họp báo, ông Trump và ông Ratcliffe đã ám chỉ đến công nghệ mới này khi nói về chiến dịch giải cứu quy mô lớn, huy động hàng trăm binh sĩ Mỹ và khoảng 155 máy bay các loại.
Ông Ratcliffe cho biết, CIA “đã đạt được mục tiêu chính khi tìm thấy quân nhân vẫn vô hình với đối phương, nhưng không phải với CIA".
“Tín hiệu xác nhận đó được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth chuyển tới Tổng thống, và chiến dịch nhanh chóng chuyển sang giai đoạn triển khai”, ông nói.
Ông Trump cho biết CIA đã phát hiện phi công từ khoảng cách 64km, dù chưa rõ đây là khoảng cách phát hiện ban đầu hay các quan sát sau đó.
“Giống như mò kim đáy bể, việc tìm ra phi công này, và CIA đã làm điều không thể tin nổi. CIA đóng vai trò rất lớn trong việc tìm ra dấu vết nhỏ bé đó", ông Trump nói.
Tổng thống cũng cho biết ông Ratcliffe “đã làm một công việc phi thường vào đêm đó, ông ấy đã làm điều mà tôi không chắc có nên nói ra hay không”.
Ông nói rằng công nghệ này “có thể là tuyệt mật, và nếu ông ấy nói ra thì tôi có lẽ phải bỏ tù ông ấy mà tôi thì không muốn làm vậy".
