Theo dữ liệu từ hệ thống theo dõi hàng hải MarineTraffic, đã có 2 con tàu đầu tiên vượt eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Cụ thể, tàu hàng NJ Earth của Hy Lạp và tàu Daytona Beach treo cờ Liberia cũng đã vượt eo biển, sau khi rời cảng Bandar Abbas của Iran không lâu. Tổng lượng hàng hóa trên 2 tàu ước tính dao động từ 90.000 đến 130.000 tấn.
Những chuyến đi này được xem là tín hiệu ban đầu cho thấy các điều khoản đình chiến đang bắt đầu được triển khai trên thực tế. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các tàu sẽ được phép đi qua Hormuz trong vòng 2 tuần, với điều kiện phải phối hợp với lực lượng vũ trang Iran và tuân thủ các quy định.
Thỏa thuận đạt được chỉ vài giờ trước thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra, sau cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng nếu Iran không mở lại tuyến đường huyết mạch này.
Chỉ một số ít tàu hàng và tàu chở dầu có thể đi qua eo biển Hormuz (Ảnh minh họa: Alhurra).
Iran cũng đang cân nhắc áp dụng phí quá cảnh đối với tàu thuyền qua Hormuz - điều chưa từng có tiền lệ. Một số nguồn tin cho biết mức phí có thể lên tới khoảng 2 triệu USD mỗi tàu, nhằm phục vụ công tác tái thiết sau chiến sự. Iran đang xem xét khả năng luật hóa cơ chế này.
Trong khi đó, các điều khoản cụ thể của thỏa thuận ngừng bắn vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Iran nhấn mạnh việc mở lại eo biển chỉ mang tính “có điều kiện”, trong khi phía Mỹ khẳng định Hormuz đã “mở hoàn toàn và an toàn”. Sự khác biệt này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ hiểu lầm hoặc căng thẳng tái bùng phát.
Eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt đối với thị trường năng lượng toàn cầu, với khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày - tương đương 20% nhu cầu thế giới - cùng khoảng 20% lượng LNG thương mại đi qua. Bất kỳ gián đoạn nào tại đây cũng có thể gây ra biến động lớn về nguồn cung và giá năng lượng.
