Bản đồ của Iran hướng dẫn cách di chuyển qua eo biển Hormuz (Ảnh: USNI).
Hãng tin ISN của Iran đưa tin hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố một bản đồ chỉ rõ lộ trình được chỉ định để đi qua eo biển Hormuz. ISN đã đăng tải bản đồ này hôm 9/4.
Theo đó, các tàu thuyền đi vào eo biển từ vịnh Oman nên đi về phía bắc đảo Larak để vào vịnh Ba Tư. Lối ra an toàn là đi về phía nam đảo Larak hướng về vịnh Oman.
Bản đồ cũng cho thấy một khu vực được đánh dấu là "vùng nguy hiểm" ở giữa eo biển, nơi mà ISN cho biết có thể xuất hiện thủy lôi.
Cùng ngày, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cũng đưa tin Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã yêu cầu các tàu thuyền đi qua vùng biển Iran xung quanh đảo Larak để tránh nguy cơ va chạm với thủy lôi ở các tuyến đường thông thường qua eo biển.
Theo Tasnim, IRGC cho biết các tàu thuyền sẽ đi vào eo biển qua phía bắc đảo Larak và rời đi ngay phía nam đảo cho đến khi có thông báo mới, phối hợp với hải quân IRGC.
Vị trí đảo Larak và eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz chỉ đạt dưới 10% so với mức bình thường, bất chấp lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Tehran khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng cách cảnh báo các tàu thuyền phải di chuyển trong lãnh hải nước này.
Hàng trăm tàu chở dầu và các tàu khác đã bị mắc kẹt trong vịnh Ba Tư kể từ khi cuộc xung đột Iran bắt đầu vào ngày 28/2, làm giảm nguồn cung dầu toàn cầu 20% trong sự cố gián đoạn nguồn cung lớn nhất từ trước đến nay trên thế giới.
Dữ liệu theo dõi tàu ngày 9/4 cho thấy chỉ có 7 tàu đi qua eo biển trong 24 giờ qua so với khoảng 140 tàu thông thường.
Các tàu này bao gồm một tàu chở sản phẩm dầu mỏ và 6 tàu chở hàng rời, theo dữ liệu từ Kpler, Lloyd’s List Intelligence và Signal Ocean. Dữ liệu theo dõi tàu trên các nền tảng MarineTraffic và Pole Star Global cho thấy một tàu chở hóa chất dự kiến đi qua eo biển hướng đến Ấn Độ.
Công ty an ninh hàng hải Ambrey của Anh cho biết rủi ro vẫn tồn tại đối với các tàu không được Iran cho phép, đặc biệt là những tàu có liên hệ với Israel và Mỹ.
"Ngay cả các tàu vận chuyển có vẻ được chấp thuận cũng đã bị buộc phải quay trở lại giữa chừng trong những tuần gần đây", bản tư vấn của Ambrey cho biết.
Các thông tin trên truyền thông cho rằng Iran có thể muốn thu phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz và dữ liệu theo dõi tàu cho thấy một số tàu đã đi theo tuyến đường bất thường vòng quanh đảo Larak.
Tàu chở khí hóa lỏng mang cờ Ấn Độ của công ty Pine Gas gần đây đã đi theo tuyến đường bất thường vòng qua đảo Larak để rời khỏi vịnh Ba Tư. Công ty này không trả phí cho Iran để quá cảnh và tàu không bị Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khám xét, thuyền trưởng Sohan Lal nói với Reuters.
Cơ quan vận tải biển của Liên hợp quốc, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cho biết không có thỏa thuận quốc tế nào cho phép áp dụng phí quá cảnh đối với việc đi qua các eo biển quốc tế.
"Bất kỳ khoản phí nào như vậy sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm", một phát ngôn viên của IMO cho biết.
Eo biển Hormuz rộng 34km, nằm giữa Iran và Oman, là lối đi từ Vùng Vịnh ra Ấn Độ Dương. Đây là tuyến đường chính cho hoạt động trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới cùng các hàng hóa thiết yếu khác bao gồm cả phân bón.
Iran về cơ bản đã đóng cửa eo biển Hormuz kể từ khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel bắt đầu vào cuối tháng 2, dẫn đến việc giá dầu toàn cầu tăng vọt.
Iran tuyên bố eo biển vẫn được mở cửa, ngoại trừ đối với các tàu thuộc về những quốc gia tấn công Iran và các quốc gia hỗ trợ tấn công. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây, đặc biệt là đối với Mỹ và Israel.
