Sáng 10/4, trong phiên thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết xung đột tại Trung Đông đã tạo ra cuộc khủng hoảng về an ninh năng lượng lớn nhất từ trước tới nay, đặc biệt là nguồn cung xăng dầu.
Về phía Việt Nam, ông cho biết đang tự chủ được khoảng 70% từ nhà máy lọc dầu Dung Quất và lọc hóa dầu Nghi Sơn. 30% còn lại dựa vào nhập khẩu, chủ yếu từ các nước ASEAN và mua từ nguồn dầu thô ở Trung Đông. Dù vậy, ông Hùng cho biết dự trữ quốc gia và dự trữ lưu thông tối thiểu đều rất khó khăn.
Nhấn mạnh đảm bảo an ninh năng lượng là mục tiêu số một, Bộ trưởng Công Thương yêu cầu phải đảm bảo trên nhiều trụ cột. Đó là đủ nguồn cung, khi khủng hoảng không đứt gãy; đảm bảo người dân được tiếp cận đủ nguồn xăng dầu, giá phù hợp và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô.
Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng (Ảnh: Phạm Thắng).
Các kịch bản ứng phó, theo Bộ trưởng Công Thương, cũng đã được xây dựng, bao gồm kịch bản cơ sở khi chiến tranh kết thúc trong 4 tuần, kịch bản "4 tuần cộng 2" và kịch bản dự phòng khi chiến tranh xảy ra nhiều hơn 4 tuần. Theo Bộ trưởng Hùng, diễn biến đang theo kịch bản thứ hai và Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp.
Về cơ chế, chính sách, Chính phủ đã lập Tổ công tác về an ninh năng lượng, báo cáo các cấp để thông qua một loạt nghị quyết liên quan đến cơ chế điều hành và thuế suất đối với các mặt hàng xăng dầu. Cùng với đó là bảo đảm đủ nguồn cung trong nước.
Trong trường hợp chiến tranh tiếp tục kéo dài, Bộ trưởng cho biết đã chỉ đạo hai nhà máy lọc dầu trong nước bảo đảm công suất cao; thực hiện việc cơ cấu lại sản phẩm, tăng sản phẩm về năng lượng, giảm sản phẩm phi năng lượng, nâng mức sản xuất xăng dầu.
Giải pháp khác được Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đề cập là tổ chức triển khai quản lý, kiểm soát hệ thống phân phối. Với 26 thương nhân đầu mối, 265 thương nhân phân phối và 17.200 cửa hàng xăng dầu, Bộ trưởng khẳng định đã đảm bảo nguồn cung thông suốt, không bị gián đoạn. Bộ Công Thương cũng đồng thời kiểm soát hành vi găm hàng, đầu cơ.
Đi kèm với đó, Bộ trưởng cho biết đã có các giải pháp bình ổn giá xăng dầu, tránh ảnh hưởng đến mức giá chung và chỉ số CPI, như sử dụng quỹ bình ổn 5.600 tỷ đồng để giữ ổn định giá; chuyển đổi năng lượng và sử dụng, tiết kiệm năng lượng.
Với các giải pháp trên, Bộ trưởng Công Thương đánh giá việc xử lý trước những tác động của khủng hoảng đã có kết quả, nâng được số ngày dự trữ từ 15 ngày lên khoảng 26 ngày, duy trì hoạt động ổn định của các cơ sở sản xuất và nguồn cung trong nước không bị đứt gãy.
Tiếp đó là kết quả duy trì được giá xăng dầu (nhất là dầu diesel) ở mức thấp hơn mức bình quân của thế giới (bình quân của thế giới ở khoảng 1,3 USD/lít xăng). Giá xăng dầu trong nước cũng thấp hơn so với các nước có chung biên giới như Lào, Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan.
Ngoài ra, Bộ trưởng Hùng khẳng định chúng ta đảm bảo nguồn cung và giữ ổn định thị trường trong khi các nước có nhiều khó khăn. Đơn cử như Lào đóng cửa khoảng 50% cây xăng, Campuchia khoảng 35%, Philippines tuyên bố tình trạng khẩn cấp.
Về giải pháp lâu dài để đảm bảo an ninh năng lượng cho quốc gia, Bộ trưởng Công Thương nhấn mạnh đây là vấn đề rất lớn, cần cập nhật lại chiến lược về năng lượng quốc gia cũng như quy hoạch về năng lượng để đảm bảo tỷ lệ nhập khẩu năng lượng sơ cấp từ 43,9% năm 2026 xuống 30% vào năm 2030. Ông cũng mong Quốc hội đồng tình để tăng thêm sự điều hành linh hoạt, chủ động cho Chính phủ, Thủ tướng.
