Tên lửa Product 358 (Ảnh: PressTV).
Trên thực tế, một trong những lý do khiến F-35 bay sâu vào lãnh thổ Iran, thay vì phóng tên lửa từ ngoài tầm, là niềm tin rằng phần lớn hệ thống phòng không đối phương đã bị vô hiệu hóa.
Theo các chuyên gia quân sự, Mỹ dường như đã không tính đến một mối đe dọa tiềm ẩn: Tên lửa Product 358 của Iran.
“Product 358”, còn được gọi là tên lửa 358 hoặc SA-67, là một loại tên lửa phòng không do Iran phát triển, hoạt động theo cơ chế “lượn chờ”, được thiết kế chủ yếu như một giải pháp chi phí thấp để đối phó UAV, trực thăng và các mục tiêu bay chậm hoặc bay thấp.
Nó thường được mô tả là vũ khí lai, một phần là tên lửa, một phần là “đạn cảm tử” hoặc đạn lượn. Đôi khi, nó còn được gọi là hệ thống phòng không “dạng UAV”. Sau khi phóng, nó có thể tuần tra trong không phận được chỉ định, tự động tìm kiếm mục tiêu rồi lao xuống đánh chặn.
Tên lửa được phóng ban đầu bằng một tầng đẩy nhiên liệu rắn, sau đó tách ra khi cháy hết. Trong giai đoạn hành trình và lượn, nó được vận hành bằng động cơ turbojet cỡ nhỏ.
Nó được trang bị đầu dò hồng ngoại/điện quang để dẫn đường giai đoạn cuối. Hệ thống thụ động này không phát tín hiệu radar, khiến nó “im lặng” và khó bị phát hiện bởi các thiết bị cảnh báo radar.
Khoảnh khắc Iran khóa mục tiêu và khai hỏa vào "tia chớp" F-35 của Mỹ (Video: PressTV).
Dù cuộc điều tra của Không quân Mỹ chưa hoàn tất và Iran chưa công bố loại vũ khí đã sử dụng, nhiều nhà phân tích quốc phòng và an ninh ngày càng đồng thuận rằng loại tên lửa đã bắn trúng F-35 có thể là Product 358.
Can Kasapoğlu, chuyên gia cao cấp tại Viện Hudson, cho rằng đầu dò hồng ngoại thụ động của Product 358 có thể khóa mục tiêu theo nhiệt động cơ ở cự ly gần mà không phát tín hiệu radar, qua đó vượt qua hệ thống cảnh báo của F-35.
Tương tự, cựu phi công tiêm kích Không quân Ấn Độ Vijainder K Thakur nhận định rất khó dự đoán các mối đe dọa tương lai và chiếc F-35 bị hư hại có thể đã không nhận diện được loại vũ khí lai này là mối đe dọa. Ông nhấn mạnh rằng các cảm biến của F-35 có thể đã không kịp phân loại mục tiêu có tín hiệu thấp này.
Thực tế, Mỹ đã biết về loại tên lửa này từ ít nhất năm 2020, khi lần đầu phát hiện nó tại Yemen trong tay lực lượng Houthi. Mỹ được cho cũng từng thu giữ các tên lửa này năm 2020 khi chặn một lô vũ khí Iran chuyển cho Houthi tại Yemen, theo New York Times.
Tên lửa gồm 3 phần: 2 động cơ và 1 đầu đạn nổ. Sau khi đạt tốc độ, tầng đẩy nhiên liệu rắn tách ra, động cơ hành trình tiếp quản, và vũ khí bay theo quỹ đạo hình số 8 để tìm mục tiêu, thể hiện rõ đặc tính “lượn và chờ”.
Khả năng dò tìm nhiệt của tên lửa với nhiều cảm biến hồng ngoại có thể vượt qua các biện pháp đánh lừa nhiệt.
Trong chiến dịch “Cuồng nộ” do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran, Product 358 được đánh giá là mối đe dọa lớn đối với các UAV như MQ-9 Reaper và Hermes-900.
Hệ thống này khác với tên lửa phòng không truyền thống ở chỗ nó không chờ tín hiệu radar để đánh chặn, mà hoạt động như một “thợ săn trên không”, tự động tìm kiếm mục tiêu trong khu vực tuần tra. Theo các đánh giá sơ bộ, Mỹ đã mất hơn 15 UAV MQ-9 Reaper trong cuộc xung đột này, và Product 358 có thể đóng vai trò đáng kể.
Chi phí của tên lửa Product 358 không được công bố chính thức, nhưng theo nhiều nguồn tin là dưới 90.000 USD, rất rẻ so với tiêm kích F-35 trị giá hàng trăm triệu USD. Tên lửa này nhỏ gọn và có thể phóng từ xe tải cơ động, khiến chúng trở nên linh hoạt hơn trong các nhiệm vụ tác chiến.
