Máy bay trên tàu sân bay Mỹ tham gia chiến dịch tập kích Iran (Ảnh: Reuters).
Trong bài viết trên mạng xã hội ngày 9/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran đang làm "rất tệ" trong việc mở lại eo biển Hormuz.
“Iran đang làm rất tệ, có thể nói là không đáng tin cậy, trong việc để dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz. Đó không phải là thỏa thuận mà chúng ta đã thống nhất”, ông Trump cho biết.
Đây là bình luận thứ hai của nhà lãnh đạo Mỹ về eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận tải dầu mỏ toàn cầu, chỉ trong hơn một giờ.
Trong tuyên bố trước đó, ông Trump chỉ trích việc Iran thu phí đối với tàu đi qua eo biển Hormuz.
“Có thông tin rằng Iran đang thu phí đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm vậy, và nếu họ làm vậy thì hãy dừng lại ngay lập tức!”, Tổng thống Mỹ viết trên Truth Social.
Liên quan tới tình hình eo biển Hormuz, nguồn tin từ các nhà ngoại giao châu Âu cho biết, trong cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte hôm 9/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thúc giục các nước thành viên NATO khẩn trương thực hiện các biện pháp cụ thể để giúp đảm bảo an ninh eo biển Hormuz.
Theo nhà ngoại giao châu Âu, Tổng thống Trump hối thúc thực hiện các biện pháp này chỉ trong vài ngày. Nguồn tin lưu ý rằng vấn đề này cấp bách không chỉ đối với Mỹ mà còn đối với châu Âu.
“Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Anh Keir Starmer và 34 quốc gia, chúng ta đang chứng kiến một cam kết và thỏa thuận chung rằng chúng ta không thể chấp nhận việc eo biển bị đóng cửa. Nó phải được mở cửa. Và khi nó được mở cửa, chúng ta phải giữ cho nó được luôn mở”, ông Rutte nhấn mạnh trong bài phát biểu tại Washington.
Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã có cuộc điện đàm vào ngày 9/4, trao đổi về sự cần thiết của việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển trong thời gian sớm nhất.
Ông Starmer đã thảo luận với ông Trump về những nỗ lực của Anh trong việc tập hợp các đối tác để thống nhất một "kế hoạch khả thi" nhằm khôi phục quyền tự do hàng hải trên tuyến đường thủy chiến lược.
"Hai nhà lãnh đạo nhất trí rằng giờ đây đã có thỏa thuận ngừng bắn và thỏa thuận mở cửa eo biển, chúng ta đang ở giai đoạn tiếp theo tìm kiếm giải pháp", tuyên bố của Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Những bình luận trên được đưa ra sau khi một số nguồn tin cho biết có kế hoạch thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz và thực tế có thể đã bắt đầu thu phí một số tàu.
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm 8/4 cho biết, Mỹ phản đối việc Iran thu phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz, nhưng ý tưởng về việc Washington và Tehran cùng thực hiện điều này sẽ được thảo luận trong 2 tuần tới.
Mỹ và Iran đã công bố một lệnh ngừng bắn 2 tuần vào hôm 7/4. Theo thỏa thuận này, Tehran sẽ phải mở cửa eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển này vẫn ở mức thấp khi Tehran khẳng định quyền kiểm soát của mình bằng cách cảnh báo các con tàu phải duy trì trong vùng lãnh hải của họ khi di chuyển. Tehran cũng hạn chế số lượng tàu được qua eo biển.
Hãng thông tấn nhà nước TASS của Nga dẫn lời một nguồn tin cấp cao giấu tên của Iran ngày 9/4 cho biết, Iran sẽ cho phép không quá 15 tàu mỗi ngày đi qua eo biển Hormuz theo thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây, đặc biệt là đối với Mỹ và Israel.
