Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
“Không vũ khí hạt nhân. Đó là 99% nội dung của thỏa thuận”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Căn cứ Andrews ngày 10/4.
Trước đó, Nhà Trắng cho biết, xử lý uranium được làm giàu cao của Iran là vấn đề đứng đầu trong danh sách ưu tiên của Tổng thống Donald Trump khi các cuộc đàm phán với Tehran bước vào giai đoạn tiếp theo sau lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần.
“Đây là vấn đề ưu tiên hàng đầu của Tổng thống và nhóm đàm phán của ông khi họ bước vào vòng thảo luận tiếp theo”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói.
Bà Leavitt cho biết uranium được làm giàu của Iran là “lằn ranh đỏ” đối với Tổng thống Trump. “Đây là lằn ranh đỏ mà Tổng thống sẽ không lùi bước và Tổng thống cam kết vấn đề đó sẽ được thực hiện. Chúng tôi hy vọng điều đó sẽ được thực hiện thông qua ngoại giao”, bà nói thêm.
Khi được hỏi liệu thỏa thuận có bao gồm cả vấn đề eo biển Hormuz hay không, ông Trump khẳng định: “Có chứ, nhưng nó sẽ tự động mở ra thôi. Tôi nghĩ việc này sẽ diễn ra khá nhanh chóng. Nếu không, chúng tôi sẽ có phương án kết thúc nó bằng cách này hay cách khác”.
Mỹ từng tuyên bố eo biển này đã được mở cửa sau lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Washington phủ nhận các báo cáo cho rằng Iran đang ngăn chặn phần lớn lưu thông và thu phí qua Hormuz. Tuy nhiên, trong 24 giờ qua, ông Trump dường như đã thừa nhận rằng Iran trên thực tế đang tiếp tục kiểm soát tuyến đường thủy này.
Tehran đã tuyên bố sẽ kiểm soát Hormuz cho đến khi Israel ngừng tấn công lực lượng ủy nhiệm Hezbollah tại Li Băng, điều mà Iran và các nhà trung gian Pakistan cho rằng lẽ ra phải là một phần của lệnh ngừng bắn.
Khi được hỏi liệu Washington có để Iran thu phí đối với các tàu đi qua Hormuz hay không, ông Trump nói rằng ông sẽ không cho phép. “Đó là vùng nước quốc tế”, ông nhấn mạnh.
Sau đó, ông làm rõ rằng mình vẫn chưa xác minh được liệu Iran có thực sự đang thu phí hay không.
Về phương án dự phòng nếu Iran từ chối mở lại Hormuz, ông Trump khẳng định không cần phương án nào cả và tuyên bố Iran đã bị “suy yếu đáng kể về mặt quân sự”.
Những bình luận trên được đưa ra ngay trước thềm cuộc đàm phán dự kiến giữa Washington và Tehran tại Islamabad, Pakistan.
Phó Tổng thống JD Vance đã dẫn đầu phái đoàn Mỹ bay tới Pakistan, chuẩn bị cho cuộc đàm phán với Iran. “Tôi chúc ông ấy may mắn. Ông ấy đang gánh vác một trọng trách lớn”, ông Trump nhắn nhủ cấp phó của mình.
Mặt khác, ông cảnh báo, Mỹ đang chất vũ khí lên các tàu chiến với số lượng lớn hơn trước đây.
"Chúng tôi đang chất lên các con tàu những loại vũ khí tốt nhất từng được chế tạo, thậm chí ở mức độ cao hơn mức chúng tôi từng làm", ông Trump nói.
Ông nêu rõ, nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ sử dụng chúng một cách "hiệu quả".
Về phía Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu đoàn đàm phán đã đặt chân đến Islamabad. Ông cho biết, phái đoàn sẽ hội đàm với giới chức Pakistan trước, trong khi đàm phán với Mỹ chỉ diễn ra nếu Washington đáp ứng 2 điều kiện tiên quyết. Các điều kiện này gồm lệnh ngừng bắn tại Li Băng và việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran.
Theo các nhà quan sát, nếu đàm phán diễn ra, các cuộc thảo luận giữa Mỹ và Iran sẽ tập trung vào các yêu cầu then chốt của Washington, bao gồm việc chuyển giao ước tính khoảng 450kg uranium đã làm giàu bị chôn sâu dưới lòng đất và đảm bảo việc duy trì mở cửa eo biển Hormuz cho vận tải hàng hải quốc tế.
