Xuồng cao tốc được trang bị vũ khí của Iran trong một cuộc tập trận (Ảnh: IRGC).
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 11/4 thông báo 2 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đã bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz, trong bối cảnh một số tàu vẫn không thể đi qua tuyến hàng hải quan trọng này bất chấp lệnh ngừng bắn.
CENTCOM cũng cáo buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) rải thủy lôi ở eo biển Hormuz và 2 tàu chiến của Hải quân Mỹ đã đi qua tuyến đường chiến lược này để rà phá thủy lôi.
“Tàu USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy đã đi qua eo biển Hormuz và hoạt động ở vịnh Ba Tư như một phần của nhiệm vụ rộng lớn hơn nhằm đảm bảo eo biển hoàn toàn không còn thủy lôi do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran rải trước đó”, CENTCOM cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội.
2 tàu khu trục nói trên được cho là những tàu Mỹ đầu tiên đi qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bắt đầu hơn một tháng trước.
“Hôm nay, chúng tôi đã bắt đầu quá trình thiết lập một tuyến đường mới và chúng tôi sẽ sớm chia sẻ tuyến đường an toàn này với ngành hàng hải để khuyến khích lưu thông thương mại tự do”, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy của CENTCOM, cho biết thêm.
IRGC đồng thời cho biết chỉ các tàu phi quân sự mới được phép đi qua eo biển Hormuz theo các quy định cụ thể.
“Bất kỳ nỗ lực nào của tàu quân sự nhằm đi qua eo biển Hormuz sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Hải quân IRGC có toàn quyền quản lý eo biển Hormuz một cách sáng suốt”, Bộ Tư lệnh Hải quân IRGC cho biết, đồng thời nêu rõ rằng việc đi qua eo biển sẽ chỉ “được cho phép đối với các tàu dân sự theo các điều kiện cụ thể”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội ngày 11/4 rằng quân đội Mỹ đã bắt đầu dọn sạch eo biển Hormuz, đồng thời cho biết toàn bộ các tàu rải thủy lôi của Iran đã bị đánh chìm.
“Chúng tôi đang bắt đầu quá trình dọn dẹp eo biển Hormuz", ông Trump viết, đồng thời nói thêm rằng “toàn bộ 28 tàu rải thủy lôi” của Iran “hiện đều nằm dưới đáy biển”.
Ông Trump nhiều lần tuyên bố lực lượng Mỹ đã phá hủy hải quân và không quân Iran, đồng thời làm tê liệt chương trình tên lửa đạn đạo cũng như hạt nhân của nước này.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Thông tin về sự xuất hiện của tàu chiến Mỹ ở eo biển Hormuz được đưa ra trong bối cảnh các đại diện của Mỹ và Iran đã bắt đầu đàm phán tại Islamabad, Pakistan vào ngày 11/4.
Truyền thông Iran đưa tin các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp tục đến rạng sáng 12/4, các phái đoàn đang bắt đầu vòng đàm phán mới.
Các nguồn tin Pakistan xác nhận bầu không khí và kết quả của các cuộc đàm phán vẫn tích cực, nhưng các bên vẫn bế tắc về quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Một nguồn tin thân cận với nhóm đàm phán của Tehran trước đó đã tiết lộ với truyền thông Mỹ rằng Washington đã đưa ra những “yêu cầu không thể chấp nhận được” về eo biển này và một số vấn đề khác.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, do Pakistan làm trung gian, đánh dấu các cuộc đàm phán trực tiếp cấp cao nhất giữa hai nước trong nhiều thập niên.
Eo biển Hormuz rộng 34km, nằm giữa Iran và Oman, là lối đi từ Vùng Vịnh ra Ấn Độ Dương. Đây là tuyến đường chính cho hoạt động trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới cùng các hàng hóa thiết yếu khác bao gồm cả phân bón.
Iran về cơ bản đã đóng cửa eo biển Hormuz kể từ khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel bắt đầu vào cuối tháng 2, dẫn đến việc giá dầu toàn cầu tăng vọt.
Trước khi đàm phán diễn ra, Iran tuyên bố eo biển vẫn được mở cửa, ngoại trừ đối với các tàu thuộc về những quốc gia tấn công Iran và các quốc gia hỗ trợ tấn công.
