Xung đột Trung Đông: Căng thẳng đỉnh điểm, Iran hủy tấn công Israel vào phút chót, quyết chiến "một lần và mãi mãi" - Eo biển Hormuz chính thức được mở cửa

Iran hủy tấn công Israel vào giờ chót?

Đài truyền hình RT (Nga) cho biết, hãng thông tấn Tasnim, trích dẫn một nguồn tin quân sự, tiết lộ rằng, Iran được cho là đã quyết định tấn công Israel vào đêm 16/4 nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump không thực hiện cam kết của mình về thỏa thuận ngừng bắn ở Li Băng, đồng thời cho biết thêm rằng mọi sự chuẩn bị cần thiết cho cuộc tấn công đã được thực hiện.

Các bệ phóng tên lửa đã được đặt trong tình trạng sẵn sàng, giờ G được ấn định vào lúc 8h tối (giờ Iran), để phá hủy các mục tiêu đã được chỉ định trước ở Israel, nguồn tin nói với hãng thông tấn Tasnim.

Tuy nhiên, khi chỉ còn 1 tiếng nữa là đến thời điểm khai hỏa, Tehran đã hủy lệnh tấn công, vì vào lúc 7h tối, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở Li Băng.

Sau đó, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã cấm Israel tiếp tục ném bom ở Li Băng, sử dụng ngôn ngữ cứng rắn hơn thường lệ đối với đồng minh lâu năm này: "Israel sẽ không ném bom Li Băng nữa. Họ bị Mỹ cấm làm như vậy".

Tổng thống Trump cũng nói rằng, bất kỳ thỏa thuận nào mà Mỹ đạt được với Iran "hoàn toàn không liên quan đến Li Băng" nhưng khẳng định "chúng tôi sẽ giải quyết" tình hình của nhóm quân sự Hezbollah một cách thích hợp.

Iran mở eo biển Hormuz, muốn chấm dứt xung đột "một lần và mãi mãi"

Ngày 17/4, Ngoại trưởng Iran tuyên bố eo biển Hormuz được mở cửa cho các tàu hàng trong thời gian thực thi lệnh ngừng bắn ở Li Băng.

“Phù hợp với thỏa thuận ngừng bắn ở Li Băng, việc lưu thông của tất cả các tàu thương mại qua eo biển Hormuz được tuyên bố hoàn toàn mở cửa trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn”, Ngoại trưởng Seyed Abbas Araghchi thông báo trên mạng xã hội hôm 17/4.

Tuyên bố của Ngoại trưởng Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Israel và Li Băng đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày, bắt đầu từ 16/4.

Cùng với đó, phát biểu với các phóng viên bên lề Diễn đàn Ngoại giao Antalya hôm 17/4, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh khẳng định bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào cũng phải bao gồm tất cả các khu vực xung đột “từ Li Băng đến biển Đỏ”, mô tả đây là “lằn ranh đỏ”.

“Chúng tôi không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn tạm thời nào”, ông nói và nhấn mạnh thêm rằng vòng xoáy xung đột “phải chấm dứt tại đây một lần và mãi mãi” thay vì các giải pháp tạm thời.

Ông Khatibzadeh cho biết, Pakistan đứng vai trò trung gian hòa giải nhằm mục đích đạt được mục tiêu đó.

Politico dẫn các nguồn thạo tin cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẵn sàng đưa ra thêm các nhượng bộ để đạt được thỏa thuận với Iran.

Theo Politico, tuyên bố của Tổng thống Trump về lệnh ngừng bắn giữa Israel và Li Băng cho thấy “ông rất muốn” chấm dứt xung đột với Iran.

Politico lưu ý rằng nhà lãnh đạo Mỹ gần đây từng tuyên bố việc chấm dứt giao tranh ở Li Băng không nằm trong các điều kiện của lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Ông gọi cuộc xung đột giữa Israel và Li Băng là “cuộc đụng độ riêng rẽ”.

Tuy nhiên, ông Trump ngày 16/4 đã đưa ra thông báo về lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel và Hezbollah sau khi Washington nỗ lực đóng vai trò trung gian.

Poltico chỉ ra rằng “bằng cách hối thúc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dừng chiến dịch tấn công khốc liệt (nhằm vào Li Băng), ông Trump đã loại bỏ một yếu tố có thể phá vỡ thỏa thuận đối với Iran”.

“Tôi nghĩ ông ấy sẽ chấp nhận nhiều nhượng bộ hơn vì ông ấy rất muốn cuộc xung đột này kết thúc”, Politico dẫn lời một quan chức cấp cao Vùng Vịnh cho biết.

Theo Politico, do các cuộc đàm phán trực tiếp với Iran tại Pakistan không đạt được đột phá, ông Trump “có thể sẵn sàng hơn trong việc đáp ứng ít nhất một số yêu cầu của Tehran”.

Tất cả động thái của các bên đều cho thấy dấu hiệu lạc quan về một thỏa thuận hòa bình chấm dứt vĩnh viễn xung đột ở Trung Đông. Trong bối cảnh đó, hình ảnh Tổng thống Iran Pezeshkian thong thả đạp xe cùng một số quan chức chính phủ ở Isfahan càng khẳng định căng thẳng đã bắt đầu hạ nhiệt.

Những sự kiện đáng chú ý

Sau khi tuyên bố "mở cửa" eo biển Hormuz, Tehran nhanh chóng nói rõ ràng rằng quyền tự do đi lại chưa được khôi phục hoàn toàn. Iran chỉ cho phép tàu thương mại đi qua, chỉ theo tuyến đường của riêng mình và chỉ khi có sự đồng ý của Iran. Về mặt hình thức, lệnh phong tỏa đã được dỡ bỏ, nhưng trên thực tế, Tehran chỉ đơn giản là chuyển sang một chế độ dễ quản lý hơn, với quyền khôi phục lại các hạn chế trước đó bất cứ lúc nào.

Đồng thời, Tehran cố gắng miêu tả tình hình như một chiến thắng. Eo biển Hormuz được mở ngay sau khi tuyên bố ngừng bắn ở Li Băng, giá dầu giảm mạnh, và Washington thấy mình ở vào thế khó xử: giờ đây phía Mỹ dường như là trở ngại chính cho việc bình thường hóa vận tải biển, vì Tổng thống Trump không có ý định dỡ bỏ lệnh phong tỏa của mình.

Trong bối cảnh này, Washington đang tìm kiếm những cách thức khác để gây áp lực. Lực lượng Mỹ ngày càng tích cực hoạt động ở biển Đỏ và xung quanh eo biển Bab el-Mandeb: họ đang thảo luận về việc xây dựng căn cứ ở Somalila, tăng cường lực lượng cho Djibouti, đồng thời làm dấy lên khả năng leo thang xung đột từ phía lực lượng Houthi.

Trong khi chính thức đưa Mỹ và Iran ngồi lại bàn đàm phán, Pakistan lại đang "chơi trên một chiến trường khác". Tại Islamabad, họ vừa tiếp tục làm trung gian hòa giải vừa triển khai máy bay chiến đấu để yểm trợ cho Ả rập Xê út.

Tại Li Băng, "thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày" dường như chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Chỉ vài giờ sau khi có hiệu lực, Israel đã bị cáo buộc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn bằng các cuộc tấn công vào Kunin và các vụ ném bom ở Al-Khiyam. Tel Aviv, như thường lệ, đổ lỗi cho hành động của Hezbollah, mặc dù không có sự xác nhận nào từ nhóm vũ trang này.

Và ngay cả điều này cũng không ngăn được dòng người hồi hương. Bất chấp những cảnh báo, nhiều người Li Băng vẫn đang quay trở lại phía nam, mặc dù nhà cửa ở đó thường đã bị phá hủy, cầu cống bị sập và nguy cơ một vòng chiến tranh mới vẫn còn đó.

Bản thân lực lượng Hezbollah cũng không ảo tưởng. Lãnh đạo phong trào đã thẳng thắn tuyên bố rằng họ đang duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu và luôn "đặt tay lên cò súng". Họ hiểu rằng lệnh ngừng bắn hiện tại chỉ là tạm thời, và ngay cả một sự cố ngẫu nhiên ở biên giới cũng có thể nhanh chóng đưa tình hình trở lại trạng thái chiến sự.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron một lần nữa áp dụng cách tiếp cận quen thuộc của mình, ủng hộ lệnh ngừng bắn, bày tỏ lo ngại, kêu gọi đảm bảo an toàn cho người dân, giải giáp Hezbollah và tôn trọng chủ quyền của Li Băng. Nói cách khác, ông lại một lần nữa cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người mà không đưa ra bất kỳ giải pháp cụ thể nào.

Tại Iraq, dường như Mỹ cuối cùng đã bắt đầu học hỏi từ kinh nghiệm của chính họ. Ở Baghdad, một trạm radar trên một trong những tòa nhà Đại sứ quán Mỹ đã được che chắn bằng lưới để bảo vệ nó khỏi các cuộc tấn công bằng UAV.

Tại Syria, ngày trôi qua trong bóng tối của sự lo lắng trong nước. Các cuộc biểu tình nổ ra ở Damascus do giá cả leo thang, thuế quan và sự tuyệt vọng chung, và lực lượng ủng hộ chính phủ đã phản ứng theo cách thường lệ: đưa những người ủng hộ mình xuống đường và để họ tự giải quyết những người bất mãn mà không cần can thiệp thêm. Trong khi đó, chính nhà lãnh đạo Syria Al-Julani vẫn tiếp tục khẳng định rằng chương trình tái thiết 5 năm đang đi đúng hướng.

Đồng thời, Damascus một lần nữa nhắc lại rằng các cuộc đàm phán với Israel vẫn đang diễn ra, mặc dù gặp nhiều khó khăn.

London và Paris một lần nữa chỉ dừng lại ở lời nói. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã bày tỏ sự vui mừng trước việc mở cửa eo biển Hormuz và nói về một kế hoạch tương lai cho an ninh hàng hải, mặc dù vẫn chưa có sự rõ ràng về cơ chế hay sự sẵn lòng của châu Âu trong việc thực sự thực hiện bất cứ điều gì.