Trục lợi dựa trên tâm lý bất an của nạn nhân
Ngày 19/4, trên nền tảng Threads, bài đăng của một tài khoản đặt câu hỏi liệu hình ảnh một chú chó được gửi đến có phải ảnh AI hay không đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng mạng. Bài viết nhận hơn 60.000 lượt xem cùng hàng trăm bình luận, tương tác.
Bài đăng đặt nghi vấn hình ảnh thú cưng trong chuồng có phải ảnh AI hay không thu hút nhiều lượt xem và bình luận trên mạng xã hội (Ảnh chụp màn hình).
Dưới phần bình luận, nhiều tài khoản cho rằng đây là ảnh được tạo bằng AI và cảnh báo không ít người nuôi thú cưng từng rơi vào tình huống tương tự.
Một tài khoản bình luận: “AI nha bạn, trên Facebook nhiều bạn cũng bị tụi nó lấy ảnh ghép AI kiểu vậy”.
Tài khoản khác chia sẻ: “Có nhiều vụ kiểu này lắm bạn. Họ lấy ảnh bé chó, mèo của bạn đưa vào AI rồi tự nhận là đang giữ bé, yêu cầu tiền chuộc. Lừa đảo 100% nên bạn cảnh giác nha. Mong bé vẫn ổn và sớm về với chủ”.
Một người khác cũng chỉ ra dấu hiệu bất thường trong bức ảnh khi cho rằng chiếc lồng không hề có cửa hay khóa như bình thường.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, Quỳnh Anh (23 tuổi, sống tại phường Bình Hưng Hòa, TPHCM) cho biết từng là nạn nhân của thủ đoạn này.
Theo lời kể, khoảng 7 tháng trước, sau khi bị mất mèo, cô đăng bài tìm kiếm trong các nhóm Facebook. Không lâu sau, một tài khoản lạ nhắn tin, gửi hình ảnh đúng con mèo của cô đang nằm trong chuồng và thúc ép phải đến chuộc ngay, nếu chậm trễ con vật có thể bị đưa vào lò mổ.
Sau khi Quỳnh Anh đăng bài tìm mèo, một số tài khoản lạ nhanh chóng xuất hiện, tự nhận đã nhìn thấy hoặc đang giữ thú cưng (Ảnh chụp màn hình).
“Do quá hoảng loạn và chỉ mong tìm lại được người bạn đã gắn bó nhiều năm, mình chuyển trước 1 triệu đồng để đặt cọc theo yêu cầu”, Quỳnh Anh kể.
Sau đó, người này tiếp tục hẹn cô đến một địa điểm nhưng không xuất hiện, đồng thời yêu cầu chuyển nốt 1,3 triệu đồng còn lại mới chịu trả mèo. Dù bắt đầu nghi ngờ, cô vẫn nuôi hy vọng có thể gặp lại thú cưng nên tiếp tục làm theo.
“Khi mình xin thêm ảnh để yên tâm, họ dùng chính hình mèo mình từng đăng rồi tạo ảnh AI với bối cảnh con mèo đang ở trong chuồng tại lò mổ. Sau khi mình chuyển đủ tiền, họ bảo sẽ buộc mèo ở một chỗ rồi chụp gửi mình. Nhưng đến khi mình chạy ra nơi hẹn thì không thấy ai, cũng không có mèo”, cô nói.
Sau khi nhận tiền cọc, đối tượng cắt đứt liên lạc, khiến nạn nhân thêm hoang mang và bức xúc (Ảnh chụp màn hình).
Với Quỳnh Anh, số tiền hơn 2 triệu đồng không phải điều khiến cô day dứt nhất. Điều khiến cô bức xúc là việc những kẻ lừa đảo đã đánh vào nỗi sợ hãi và sự tuyệt vọng của người bị mất thú cưng.
“Tiền không quá lớn, nhưng việc trục lợi trên tâm lý hoang mang của người mất mèo thì quá thất đức. Họ biết người nuôi sẽ lo lắng, bất an và sẵn sàng làm mọi cách để tìm lại thú cưng”, Quỳnh Anh chia sẻ.
Cảnh báo chiêu lừa bằng hình ảnh thú cưng tạo từ AI
Theo phản ánh của nhiều người dùng mạng xã hội, các đối tượng lừa đảo thường tham gia các hội nhóm tìm chó, mèo thất lạc để tìm kiếm “con mồi”. Sau khi thấy bài đăng tìm thú cưng, chúng sẽ chủ động nhắn tin, gửi ảnh dựng bằng AI, giả vờ đang giữ con vật rồi yêu cầu nạn nhân chuyển tiền chuộc.
Nhiều người chỉ ra dấu hiệu bất thường trong ảnh như phần nền khá rõ nhưng viền con vật lại nhòe, thiếu tự nhiên (Ảnh chụp màn hình).
Khi đã nhận được tiền, các tài khoản này thường lập tức chặn liên lạc, xóa dấu vết hoặc chuyển sang tài khoản khác để tiếp tục lừa những nạn nhân mới.
Nhiều người có kinh nghiệm chỉ ra một số dấu hiệu có thể giúp nhận biết ảnh giả tạo bằng AI.
Chẳng hạn, chiếc lồng sắt trong ảnh có thể không có cửa, không có khóa hoặc phần ổ khóa bị méo mó, sai chi tiết. Có trường hợp chiếc lồng chỉ hiện ba mặt, trong khi phía sau lại thiếu hẳn các thanh sắt. Một số hình còn xuất hiện chuồng gỉ sét, bẩn bất thường, kèm chất thải để tạo cảm giác chân thực.
Ngoài ra, khi phóng to ảnh, phần khung cảnh xung quanh có thể khá rõ nét nhưng viền của chó, mèo lại bị nhòe, bóng đổ thiếu tự nhiên hoặc độ nét không đồng đều với nền. Một số ảnh còn để lộ chi tiết vô lý như tấm lót chuồng trùng màu hoàn toàn với nền sàn, tạo cảm giác dính liền, thiếu tách bạch.
Trong bối cảnh công nghệ AI ngày càng phổ biến và tinh vi, việc phân biệt thật - giả trở nên khó khăn hơn. Đây cũng là điều để các đối tượng xấu lợi dụng, đặc biệt khi nhắm vào những người đang hoảng loạn, bất an hoặc các nhóm dễ bị tổn thương như người lớn tuổi.
Người dân được khuyến cáo cần đặc biệt tỉnh táo khi nhận được hình ảnh, tin nhắn xưng là đang giữ thú cưng thất lạc.
Trước khi chuyển tiền, cần kiểm tra kỹ các dấu hiệu bất thường của bức ảnh, yêu cầu gọi video, xác minh thông tin nhiều chiều và tuyệt đối không hành động chỉ vì hoảng sợ. Chỉ một phút mất bình tĩnh cũng có thể khiến nạn nhân sập bẫy lừa đảo.
