Vì sao nên giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế?

Chiều 21/4, Quốc hội sẽ nghe và thảo luận ở tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Đây là nội dung vừa được bổ sung vào chương trình kỳ họp.

Không có cơ chế linh hoạt sẽ khó đảm bảo mục tiêu tăng trưởng

Trong phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước đó, Chính phủ đề xuất không quy định cứng ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng của hộ kinh doanh như hiện hành. Hiện nay, mức này là 500 triệu đồng, áp dụng từ đầu năm theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành, đặc biệt khi tình hình thế giới khiến kinh tế trong nước có nhiều biến động. Theo Bộ trưởng, nếu không có cơ chế đủ linh hoạt để điều chỉnh các ngưỡng thuế, phí, sẽ rất khó bảo đảm mục tiêu vừa tăng trưởng hai con số, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra nhất trí có thể điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế của hộ kinh doanh. Tuy nhiên, ông Mãi đề nghị cần cân nhắc kỹ mức miễn thuế cụ thể.

Theo ông, nhiều ý kiến cho rằng mức 500 triệu đồng còn thấp, trong đó Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất nâng mức này lên 3 tỷ đồng. Về phía Ủy ban Kinh tế - Tài chính, cơ quan này đề nghị nghiên cứu ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng.

Trao đổi với phóng viên Dân trí bên hành lang Quốc hội sáng 21/4 về vấn đề này, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, cho biết trước đó ông đã ký văn bản của Hiệp hội gửi Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu kiến nghị cụ thể.

“Sau khi tôi phát biểu ở Quốc hội và Hiệp hội có ý kiến, Thủ tướng đã lắng nghe, tiếp thu và yêu cầu cơ quan chức năng xử lý ngay. Điều đó cho thấy rõ tinh thần thiện chí, cầu thị của Chính phủ và Thủ tướng, thấy chưa ổn là yêu cầu sửa đổi ngay”, đại biểu Thân chia sẻ.

Thực tế, ông chỉ ra một vấn đề lớn nổi lên là chi phí tuân thủ của các hộ, cá nhân kinh doanh và chi phí quản lý thuế rất lớn (khoảng trên 70.800-159.000 tỷ đồng/năm), cao hơn nhiều lần so với tiền thuế thu được (trên 17.700-35.400 tỷ đồng/năm).

Do vậy, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa cho rằng cần phân loại các nhóm hộ, cá nhân kinh doanh theo mức doanh thu và mức không phải nộp thuế để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục kê khai thuế.

Chênh lệch thu nhập thực và thu nhập nộp thuế

Về mức doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), quy định mức doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh là từ 500 triệu đồng/năm trở xuống.

Nhưng sau 4 tháng triển khai, ông Thân cho biết nhiều bất cập đã bộc lộ.

Trong đó, hộ, cá nhân kinh doanh là người trực tiếp sản xuất kinh doanh, lo công ăn việc làm, tự huy động vốn, khó tiếp cận các nguồn tín dụng ngân hàng, phải gánh nhiều chi phí chính thức và phi chính thức, chịu tác động lớn bởi giá cả và chịu nhiều rủi ro thị trường, rủi ro tuân thủ pháp luật…

Thuế thu từ các hộ, cá nhân kinh doanh hiện nay cũng khá cao, do đó thu nhập thực tế của họ khá thấp, có sự chênh lệch lớn giữa thu nhập nộp thuế của người làm công ăn lương, chưa tạo ra sự bình đẳng và chưa thực sự khuyến khích người dân đầu tư kinh doanh.

Vì thế, ông Thân ủng hộ đề xuất sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân theo hướng nâng mức doanh thu không phải nộp thuế để tiếp tục hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ và trung bình thấp, và giao Chính phủ quy định cụ thể.

Theo Hiến pháp, thuế thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội. Do đó, mức doanh thu nộp hay không phải nộp thuế thu nhập do Quốc hội quy định.

Nhưng để linh hoạt, Điều 7 của Luật Thu nhập cá nhân đồng thời quy định: Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế cho phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Vì vậy, theo đại biểu Nguyễn Văn Thân, trong trường hợp này, Quốc hội có thể đưa ra mức khung và giao Chính phủ linh hoạt trong việc quy định, áp dụng theo mức và khi có điều chỉnh chỉ cần báo cáo Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Về mức doanh thu không phải nộp thuế, ông Thân cho biết Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa đã kiến nghị Chính phủ nâng mức doanh thu không phải nộp thuế từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng/năm với hộ, cá nhân kinh doanh, đồng thời áp dụng mức doanh thu không phải nộp thuế (1 tỷ đồng/năm) khi tính thuế thu nhập cá nhân đối với nhóm hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên, để khuyến khích người dân trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn.

Bên cạnh đó, vị đại biểu đề xuất quy định khoản thuế cố định trên cơ sở doanh thu phải nộp thuế từ 1 đến 3 tỷ đồng/năm. Trong ngưỡng này, hộ cá nhân không phải kê khai thuế hoặc kê khai tối giản để tạo thuận lợi cho người dân, giảm bớt thủ tục, chi phí tuân thủ và chi phí quản lý.

Với các trường hợp có mức doanh thu 3 tỷ đồng trở lên sẽ thực hiện tính thuế theo quy định hiện nay. Vì với mức này, hộ kinh doanh đã “khá” và có thể thuê kế toán, làm hóa đơn, đảm bảo đủ điều kiện. Việc thực hiện như vậy sẽ giúp khuyến khích khu vực này lớn lên thành doanh nghiệp, theo lời ông Thân.