Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: AFP).
Vài giờ sau khi cảnh báo Mỹ "sẽ sớm ném bom Iran trở lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn vốn sẽ hết hạn vào lúc nửa đêm. Lần này, lệnh ngừng bắn không kèm thời hạn rõ ràng, chỉ chung chung cho đến khi Iran gửi đề xuất và các cuộc đàm phán hoàn tất.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump cũng làm rõ một điều rằng Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa hàng hải đối với Iran
Sự đan xen đó - vừa tạm dừng ném bom, vừa siết chặt gọng kìm - cho thấy bước ngoặt mới nhất trong chiến dịch của Mỹ nhằm vào Iran.
Điểm mấu chốt là đây không phải là một sự tạm dừng hoàn toàn. Lệnh phong tỏa Hormuz vẫn được duy trì, và cùng với đó là sự kiểm soát chặt chẽ hơn đối với huyết mạch kinh tế của Iran.
Ngày hôm trước, Tổng thống Trump phát đi tín hiệu về một sự leo thang sắp xảy ra. Ngày hôm sau, ông lại có những cử chỉ hướng tới đàm phán.
Những người chỉ trích coi đây không phải là cách để điều hành một cuộc chiến. Những người ủng hộ lại phản bác, cho rằng những tín hiệu hỗn hợp này khiến đối thủ mất thăng bằng, không chắc chắn liệu bước đi tiếp theo sẽ là một sự mở đầu ngoại giao hay một cuộc tấn công quân sự, đồng thời ngăn chặn giá dầu tăng vọt.
Ông Trump nói, Iran đang “mất 500 triệu USD mỗi ngày" và thực sự muốn mở lại eo biển Hormuz mà họ về cơ bản đã phong tỏa một phần kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel nổ ra cuối tháng 2.
Tuyên bố đó có thể là thổi phồng, nhưng nó chỉ ra một động lực thực tế: nền kinh tế Iran giờ đây đang phải đối mặt với sức ép lớn. Nước cờ của ông Trump - gia hạn lệnh ngừng bắn trong khi vẫn duy trì phong tỏa và siết chặt các gọng kìm kinh tế - được cho là sẽ buộc Iran phải linh hoạt hơn trong các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên, Iran nêu rõ, chừng nào Mỹ còn phong tỏa, sẽ chưa có đàm phán. Iran đã lên án hành động phong tỏa của Mỹ và tuyên bố sẽ tiếp tục trả đũa. Các quan chức Iran đổ lỗi cho Mỹ về sự bế tắc trong các cuộc đàm phán và việc tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho rằng không thể có một lệnh ngừng bắn toàn diện giữa 2 nước nếu lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran vẫn tiếp diễn.
Hơn nữa, theo công ty phân tích hàng hải Kpler, lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran đã làm gián đoạn bộ máy dầu mỏ của quốc gia này, nhưng cơ sở hạ tầng bốc dỡ hàng của họ vẫn còn nguyên vẹn và các lô hàng vẫn đang tiếp tục chảy đi các hướng.
