Ca phẫu thuật thay đổi cuộc đời chàng trai bệnh động kinh kháng trị

17 năm sống khổ sở vì bệnh động kinh

Anh K. (30 tuổi) phát hiện mắc động kinh từ năm 13 tuổi, được chẩn đoán do một khối tổn thương dạng nang vùng chẩm trong não. Thời điểm đó, anh sử dụng thuốc chống động kinh theo chỉ định của bác sĩ và đáp ứng tốt. Tuy nhiên, theo thời gian, tần suất các cơn động kinh ngày càng tăng, liều lượng thuốc uống cũng tăng theo.

Có giai đoạn, mỗi ngày anh phải uống tới 21 viên thuốc nhưng vẫn không kiểm soát hoàn toàn được. Các cơn động kinh toàn thể xảy ra hàng ngày gây co giật dữ dội.

“Nhiều năm qua, gia đình tôi luôn sống trong nỗi lo lắng. Con gần như không thể tự làm những việc bình thường như chạy xe hay nấu ăn. Lúc nào cũng phải có người bên cạnh để hỗ trợ vì không biết cơn động kinh có thể xảy ra khi nào”, ông H. - bố anh K. - kể lại.

Tại Vinmec Times City, các bác sĩ Trung tâm Thần kinh xác định đây là trường hợp động kinh kháng trị. Thông thường, với những ca động kinh do u não, phương án điều trị là phẫu thuật cắt bỏ khối u.

Tuy nhiên, ở trường hợp anh K., bác sĩ nhận định do bệnh kéo dài nhiều năm, ổ sinh động kinh có thể đã lan rộng sang các vùng não lân cận. Vì vậy, nếu chỉ loại bỏ khối u sẽ không đủ để kiểm soát hoàn toàn cơn động kinh, mà cần tìm và xử lý cả các vùng sinh cơn thứ phát để ngăn bệnh tái phát.

Phân tích dữ liệu điện não đồ, các chuyên gia nội thần kinh của Hệ thống Y tế Vinmec phát hiện ngoài ổ sinh cơn chính là khối u, còn có các ổ thứ phát lan ra vùng thái dương sau. Lúc này, thách thức đặt ra là làm sao loại bỏ chính xác toàn bộ vùng gây động kinh mà vẫn bảo tồn tối đa các vùng não chức năng cho người bệnh.

BS.CKI Vũ Dũng Kiên - chuyên khoa Nội thần kinh, Trung tâm Thần kinh Vinmec Times City - cho biết, thông thường, vùng khởi phát động kinh được xác định dựa trên bản ghi điện não đồ video và hình ảnh cộng hưởng từ (MRI). Tuy nhiên trong phẫu thuật, các phương pháp này có thể gây bỏ sót vùng sinh động kinh hoặc phải cắt bỏ quá mức, tăng nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng thần kinh sau mổ.

Để khắc phục hạn chế đó, các bác sĩ quyết định ứng dụng kỹ thuật đặt điện cực vỏ não (ECOG) trong phẫu thuật. Đây cũng là lần đầu tiên phương pháp này được triển khai trên bệnh nhân người lớn tại khu vực miền Bắc.

Ca phẫu thuật thay đổi cuộc đời

BS.CKII Nguyễn Đình Hưởng - Trung tâm Thần kinh Vinmec Times City - cho biết, phương pháp ECOG thực hiện bằng cách đặt các tấm điện cực trực tiếp lên bề mặt vỏ não. Thông qua các tín hiệu bất thường ghi nhận tại từng điểm điện cực, bác sĩ Nội thần kinh xác định vị trí vùng sinh động kinh và đường lan truyền của sóng động kinh. Trên cơ sở đó, phẫu thuật viên xác định chính xác ranh giới cần cắt bỏ, đảm bảo loại bỏ hoàn toàn vùng sinh động kinh nhưng vẫn bảo tồn chức năng não.

Khối u của bệnh nhân nằm ngay trên đường dẫn truyền thị giác, đòi hỏi nhóm phẫu thuật phải thao tác hết sức thận trọng để tránh nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực. Với sự hỗ trợ của hệ thống trang thiết bị hiện đại, đặc biệt là công nghệ MRI dựng hình đường dẫn truyền thần kinh, ca phẫu thuật đã diễn ra thuận lợi.

Khối u và các vùng sinh cơn được loại bỏ mà không gây tổn thương đường dẫn truyền thị giác. Sau mổ, thị lực của bệnh nhân hoàn toàn bình thường, không ghi nhận thiếu sót thần kinh chức năng.

Những ngày đầu sau mổ, lượng thuốc chống động kinh giảm dần theo lộ trình. Suốt 14 ngày nằm viện, người bệnh không gặp phải bất kỳ cơn động kinh nào.

Anh K. chia sẻ, đây là lần đầu tiên sau hơn 17 năm, anh thực sự cảm nhận được cuộc sống nhẹ nhõm khi không còn phụ thộc nhiều vào thuốc và không bị ám ảnh những cơn co giật có thể xảy ra bất ngờ. Những việc trước đây thường phải có người hỗ trợ như lái xe, nấu ăn…, nay anh có thể tự làm một mình.

“Con trai tôi như được lột xác hoàn toàn sau ca mổ. Đó là niềm hạnh phúc không gì sánh được. Gia đình tôi biết ơn sự phát triển của y học hiện đại cũng như các bác sĩ Vinmec đã mang lại cuộc đời mới cho con”, người cha xúc động chia sẻ.

Theo TS.BS Đồng Phạm Cường - Giám đốc Trung tâm Thần kinh Vinmec Times City, với diễn tiến hiện tại, có thể xem bệnh nhân đã đạt hiệu quả điều trị gần như khỏi bệnh. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần được theo dõi định kỳ, duy trì thuốc theo phác đồ và xây dựng lối sống lành mạnh, tránh các yếu tố kích thích.

Động kinh kháng trị từ lâu được xem là một thách thức lớn với y học. Trước đây, phương pháp chủ yếu là sử dụng thuốc để kiểm soát cơn. Khi đã sử dụng tối đa các loại thuốc mà vẫn không kiểm soát được, người bệnh gần như không còn nhiều lựa chọn, phải sống chung với các cơn động kinh kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Hiện nay, với sự phát triển của các kỹ thuật thần kinh hiện đại như vi phẫu, theo dõi điện sinh lý và các phương pháp xác định chính xác vùng sinh động kinh như ECOG, phẫu thuật điều trị động kinh đạt được những bước tiến vượt bậc. Đây được xem là “cánh cửa mới”, mở ra cơ hội điều trị triệt để cho nhiều bệnh nhân động kinh kháng trị - những trường hợp trước đây gần như không có hy vọng.