Dù vậy, theo ý kiến của những người thợ sửa xe lâu năm, các dòng xe máy sản xuất dưới 5 năm vẫn có rủi ro phát thải lớn nếu chất lượng xe không được duy trì ở mức tốt.
“Để đảm bảo chất lượng khí thải ở mức tiêu chuẩn theo nhà sản xuất, chủ xe cần kiểm tra định kỳ 6 tháng hoặc 10.000km, vệ sinh hoặc thay thế các bộ phận cần thiết”, anh Nguyễn Quang Tạo - một thợ sửa xe lâu năm cho biết.
Dưới đây là một số hạng mục bảo dưỡng quan trọng mà người dùng cần nắm rõ.
Dầu động cơ và lọc dầu
Với một mẫu xe máy, việc thay thế dầu nhớt định kỳ là một khâu quan trọng nhằm kéo dài tuổi thọ của động cơ. Đây cũng là hạng mục phổ biến, nhưng không phải ai cũng chú trọng tới việc thay thế dầu nhớt đúng hạn; không ít người dùng chủ quan, lựa chọn thay thế dầu nhớt theo tháng.
Điều này có thể tạo ra một số rủi ro tiềm ẩn như dầu động cơ mất độ bôi trơn, khiến các chi tiết máy gặp ma sát cao, cặn bẩn tích tụ, từ đó ảnh hưởng tới lượng khí thải xả ra môi trường. Tùy theo khuyến cáo của các nhà sản xuất dầu nhớt, có loại cần thay thế sau mỗi 1.000-2.000km sử dụng.
Ví dụ với thương hiệu dầu nhớt Top 1, người dùng cần thay mới sau khoảng 1.000-1.500km. Trong khi đó, dầu Motul (tùy dòng) có thể sử dụng trong khoảng 2.500-3.000km (Ảnh: Tao Motorwerk).
Với xe tay ga, ngoài dầu động cơ, chủ xe cần lưu ý thay thế dầu láp (dầu hộp số) sau mỗi 5.000-6.000km sử dụng. Đây là loại dầu bôi trơn bánh răng truyền động bánh sau, cần thay thế định kỳ để tránh hư hỏng hệ thống truyền động.
Ngoài các loại dầu nhớt, chủ xe cũng cần kiểm tra và thay thế lọc dầu sau khoảng 6 tháng hoặc 10.000km. Bộ phận này có tác dụng giữ lại cặn bẩn, mạt kim loại và tạp chất, giữ sạch cho dầu nhớt trước khi bôi trơn các chi tiết động cơ.
Vệ sinh, thay mới lọc gió và bugi
Lọc gió và bugi là hai chi tiết quan trọng ảnh hưởng tới khả năng đánh lửa và đốt cháy nhiên liệu trong buồng đốt xe máy. Trong đó, lọc gió quyết định lượng không khí vào buồng đốt có đủ sạch hay không và khi bộ phận này bị bẩn, nhiên liệu không được đốt cháy hết và thoát qua ống xả ở dạng khói đen.
Các dòng xe phổ thông thường sử dụng lọc gió giấy, có thể vệ sinh định kỳ sau khoảng 5.000km bằng cách dùng vòi xịt khí nén thổi từ trong ra ngoài. Trong khi đó, với các dòng xe trang bị lọc gió dạng mút/cotton, cần dung dịch chuyên dụng.
Sau mỗi 10.000-20.000km sử dụng, lọc gió cần thay mới hoàn toàn.
Lọc gió như "lá phổi" của xe máy, có nhiệm vụ ngăn bụi bẩn trong không khí vào động cơ. Lọc gió bẩn khiến xe vận hành thiếu ổn định và hao xăng hơn (Ảnh: Tao Motorwerk).
Bên cạnh đó, bugi là bộ phận quan trọng của hệ thống đánh lửa, đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu - không khí trong buồng đốt. Khi bugi bị mòn, bẩn hoặc sai loại, tia lửa điện yếu hoặc không đều có thể dẫn đến tình trạng nhiên liệu cháy không hết, từ đó tạo ra khói đen.
Do đó, người dùng nên kiểm tra định kỳ bugi sau khoảng 8.000-10.000km. Chi tiết này có thể vệ sinh, chỉ cần thay thế khi đầu đánh lửa bị mòn.
Vệ sinh họng ga, kim phun và buồng đốt
Họng ga xe máy (hay còn gọi là họng xăng) là bộ phận quan trọng trong hệ thống phun xăng điện tử, đóng vai trò như “cửa ngõ” điều tiết lượng khí nạp vào động cơ. Chi tiết này quyết định mức độ hòa trộn xăng và gió trước khi vào buồng đốt, ảnh hưởng đến độ bốc của xe cũng như mức tiêu hao nhiên liệu.
Trong khi đó, kim phun có nhiệm vụ phun nhiên liệu dưới dạng sương mịn vào buồng đốt để trộn đều với không khí. Khi kim phun hoạt động kém và họng ga bị bẩn, tỷ lệ hòa khí (xăng/gió) đều bị ảnh hưởng, khiến xăng không được đốt cháy hết, từ đó tạo ra nhiều khí thải CO, HC và bụi mịn PM2.5, gây ô nhiễm.
Người dùng cần lưu ý vệ sinh họng ga, kim phun định kỳ, mỗi lần cách nhau khoảng 10.000-15.000km (Ảnh: Tao Motorwerk).
Buồng đốt là nơi động cơ đốt cháy nhiên liệu để tạo năng lượng. Sau một thời gian vận hành, muội carbon sẽ hình thành và bám cứng vào các chi tiết máy và giảm hiệu suất, đồng thời gia tăng lượng khí thải. Theo khuyến cáo, buồng đốt xe máy cần được vệ sinh định kỳ sau mỗi 10.000km.
Song song với việc kiểm định khí thải xe máy, từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12, Hà Nội sẽ triển khai vùng phát thải thấp tại 11 tuyến phố thuộc khu vực lõi Hoàn Kiếm. Theo đó, xe máy xăng sẽ bị cấm đi lại theo khung giờ: từ 18h-24h ngày thứ 6 và từ 6h-24h trong hai ngày cuối tuần.
3 giai đoạn Hà Nội thí điểm cấm xe máy xăng tại khu vực trung tâm (Video: An Khả).
