Sáng 23/4, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức lễ ra mắt cuốn sách Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX. Đây được xem là một công trình khoa học có giá trị, góp phần hệ thống hóa và làm rõ cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng cũng như di sản thơ văn của Nguyễn Quang Bích - một nhân vật tiêu biểu trong phong trào yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX.
Buổi lễ có sự tham dự của đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương, cùng đông đảo nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa và đại diện gia đình nhà chí sĩ, bà Phạm Thị Thinh, Phó Giám đốc, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
Cuốn sách "Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX" (Ảnh: Nhà xuất bản).
Nguyễn Quang Bích (1832-1890) là vị quan triều Nguyễn, đồng thời là một trong những thủ lĩnh kiệt xuất của Phong trào Cần Vương tại vùng Tây Bắc. Ông không chỉ được biết đến với vai trò nhà yêu nước mà còn là một trí thức lớn, nhà thơ, nhà văn tiêu biểu. Ở ông hội tụ rõ nét sự chuyển biến tư tưởng của tầng lớp sĩ phu cuối thế kỷ XIX - từ trung quân ái quốc sang ý thức độc lập dân tộc gắn với vận mệnh đất nước.
Cuốn sách được biên soạn trên cơ sở tổng hợp nhiều nguồn tư liệu lịch sử, văn học, khảo cứu địa phương và kết quả của các hội thảo khoa học cấp quốc gia.
Nội dung tái hiện một cách hệ thống hành trình hoạt động của Nguyễn Quang Bích, đồng thời làm rõ bối cảnh chính trị - xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đặc biệt là vai trò của ông trong việc tổ chức, duy trì phong trào kháng chiến ở khu vực Tây Bắc - địa bàn chiến lược gắn bó mật thiết với đồng bào các dân tộc thiểu số.
Phát biểu tại buổi lễ, bà Phạm Thị Thinh nhấn mạnh rằng, lịch sử dân tộc Việt Nam là dòng chảy của tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh chống ngoại xâm. Trong đó, Nguyễn Quang Bích là hình tượng tiêu biểu của lớp trí thức Nho học cuối thế kỷ XIX - những con người mang trong mình sự chuyển hóa sâu sắc về tư tưởng và hành động, dấn thân vì độc lập dân tộc.
Theo bà, không chỉ là một vị quan thanh liêm, chính trực, Nguyễn Quang Bích còn là thủ lĩnh kiên cường của phong trào kháng chiến chống Pháp ở vùng núi Tây Bắc, nơi điều kiện địa lý khắc nghiệt nhưng có vị trí chiến lược đặc biệt.
Ông đã quy tụ lực lượng, đoàn kết các dân tộc, duy trì ngọn lửa kháng chiến trong nhiều năm, đồng thời thể hiện tầm nhìn khi mở rộng quan hệ, tranh thủ sự ủng hộ từ bên ngoài. Bên cạnh đó, di sản thơ văn của ông cũng phản ánh rõ khí tiết, tinh thần yêu nước và chiều sâu trí tuệ của một trí thức lớn.
Bà Phạm Thị Thinh, Phó Giám đốc, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tặng sách cho các khách mời tại sự kiện (Ảnh: Nhà xuất bản).
Đại diện Nhà xuất bản cho biết, cuốn sách là kết quả của quá trình làm việc nghiêm túc giữa nhóm tổ chức bản thảo, các nhà khoa học và đội ngũ biên tập. Công trình không chỉ góp phần bổ sung nhận thức về một giai đoạn lịch sử quan trọng mà còn khẳng định rõ hơn vai trò, đóng góp của Nguyễn Quang Bích trong tiến trình lịch sử dân tộc.
Tại buổi ra mắt, các nhà sử học và chuyên gia tiếp tục trao đổi, làm rõ thêm giá trị nội dung của cuốn sách cũng như những đóng góp của Nguyễn Quang Bích đối với phong trào kháng Pháp ở Tây Bắc cuối thế kỷ XIX. Qua đó, công trình được kỳ vọng sẽ góp phần bồi đắp nền tảng tinh thần, nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm của các thế hệ hôm nay đối với lịch sử dân tộc.
