Một tàu ở khu vực Vùng Vịnh (Ảnh: Reuters).
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết việc khôi phục tuyến vận tải qua eo biển Hormuz không yêu cầu phải rà phá toàn bộ thủy lôi. Chỉ cần mở một hành lang an toàn cho tàu thuyền đi qua là đủ. Theo ông, điều này có thể được thực hiện nhanh chóng, Bloomberg đưa tin.
Ông Wright đưa ra nhận định này bên lề Hội nghị Ba Biển tại Dubrovnik, Croatia Trong khi đó, theo Lầu Năm Góc, tại một phiên điều trần kín trước Quốc hội, việc rà phá toàn bộ thủy lôi trong eo biển có thể mất tới 6 tháng. Con số này gây ra lo ngại với thị trường vì nó đồng nghĩa với việc hoạt động lưu thông qua Hormuz khó có thể sớm phục hồi như trước xung đột.
Iran đã kiểm soát các tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz sau khi bùng phát xung đột với Mỹ và Israel. Tuyến đường này đã bị hạn chế di chuyển từ cuối tháng 2, trong khi trước đó vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu và khí toàn cầu.
Hệ quả là gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng và giá dầu, diesel, xăng tăng vọt. Tại Mỹ, giá nhiên liệu tăng chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nơi đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump đang cạnh tranh để giành đa số tại Quốc hội.
Các công ty vận tải biển vẫn từ chối đi qua eo biển do nguy cơ bị bắt giữ tàu, thủy lôi và thiếu đảm bảo an ninh.
Cho tới nay, Iran chưa từng tuyên bố đã rải thủy lôi ở Hormuz, nhưng truyền thông phương Tây dẫn nguồn nói rằng Tehran có thể đã làm điều này. Mặc dù vậy, điều này tạo ra tâm lý lo ngại cho tàu thuyền muốn đi qua tuyến đường hẹp nhưng có vị trí chiến lược này.
Hàng nghìn tàu hiện vẫn bị mắc kẹt trong Vùng Vịnh, chờ được phép đi qua. Nhưng ngay cả khi eo biển được mở lại cho toàn bộ lưu thông, vận tải biển vẫn sẽ đối mặt với nhiều trở ngại.
Ngay cả khi eo biển mở lại, mức độ rủi ro cao vẫn tồn tại đối với các tàu qua lại, có thể đẩy phí bảo hiểm tăng từ khoảng 0,25% giá trị thân tàu trước xung đột lên tới 5% hiện nay, theo các nhà bảo hiểm hàng hải chia sẻ với báo Al Jazeera.
Một nguồn tin trong ngành bảo hiểm cho biết, với các tàu trị giá 100 triệu USD, phí bảo hiểm có thể lên tới 5 triệu USD, so với khoảng 250.000 USD trước chiến tranh.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, việc ngừng lưu thông tại Eo biển Hormuz đã gây ra “sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử” thị trường toàn cầu, vượt cả các cú sốc dầu mỏ thập niên 1970.
Mặt khác, các chuyên gia cảnh báo rằng việc đảm bảo eo biển hoàn toàn sạch thủy lôi gần như là bất khả thi. Chỉ cần còn nguy cơ nhỏ, các công ty bảo hiểm sẽ từ chối bảo hiểm và lưu thông sẽ tiếp tục bị đình trệ.
Các chuyên gia cho biết điều kiện tối thiểu để hoạt động lưu thông qua Hormuz bình thường trở lại là cam kết lâu dài từ tất cả các bên về việc duy trì hòa bình và tự do hàng hải.
