Các tàu trên eo biển Hormuz (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran có thể kéo dài nhiều tháng. Trong cuộc gặp với các lãnh đạo ngành dầu khí, ông Trump cho rằng việc phong tỏa các cảng của Iran, điều mà Tehran yêu cầu phải chấm dứt trước khi đạt bất kỳ thỏa thuận nào, hiệu quả hơn so với ném bom.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết hôm 29/4 trên X rằng họ đã đạt được “một cột mốc quan trọng sau khi chuyển hướng thành công tàu thương mại thứ 42 tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa”.
Cơ quan này nói có “41 tàu chở dầu với 69 triệu thùng dầu mà chính quyền Iran không thể bán”, ước tính giá trị hơn 6 tỷ USD.
Ông Trump đang đối mặt với áp lực chính trị lớn nhằm chấm dứt xung đột trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ đang tới gần. Trong một cuộc họp vào tuần này, ông Trump đã thảo luận về các nỗ lực “giảm áp lực cho thị trường dầu toàn cầu và các bước có thể thực hiện để duy trì lệnh phong tỏa hiện tại trong nhiều tháng nếu cần, đồng thời giảm thiểu tác động đối với người tiêu dùng Mỹ".
Phát biểu với Axios, ông Trump cảnh báo tình hình với Iran có thể sẽ "còn tồi tệ hơn".
Chương trình Phát triển Liên hợp quốc cảnh báo cuộc xung đột, vốn cũng khiến giá phân bón tăng vọt, có thể đẩy hơn 30 triệu người vào cảnh nghèo đói tại 160 quốc gia. “Đây là sự phát triển đi ngược”, người đứng đầu UNDP Alexander De Croo nói.
Iran được cho đã đề xuất nới lỏng việc kiểm soát eo biển Hormuz nếu Washington dỡ bỏ phong tỏa và tiến hành đàm phán rộng hơn, nhưng chính quyền ông Trump tỏ ra hoài nghi. Mặt khác, giới chức Iran vẫn phát đi thông điệp cứng rắn với Mỹ.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 30/4 cảnh báo việc Mỹ phong tỏa hải quân nhằm vào các cảng của Iran sẽ làm trầm trọng thêm tình hình gián đoạn tại khu vực Vùng Vịnh và không đạt được mục tiêu đề ra.
“Bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt phong tỏa hàng hải hoặc các hạn chế đều đi ngược lại luật pháp quốc tế và chắc chắn sẽ không thành công”, ông nói trong một tuyên bố.
Ông cho biết thêm các biện pháp này “không những không giúp tăng cường an ninh khu vực, mà thực tế còn là nguồn gây căng thẳng và làm gián đoạn sự ổn định lâu dài tại vịnh Ba Tư”.
“Chúng tôi sẽ không dung thứ cho phong tỏa hải quân. Nếu điều đó tiếp diễn, Iran sẽ đáp trả”, ông Mohsen Rezaei, cựu Tổng tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, phát biểu trên truyền hình nhà nước.
Ông cũng cảnh báo về nguy cơ một vòng giao tranh mới giữa Mỹ và Iran, cho rằng điều đó có thể dẫn tới việc tàu Mỹ bị đánh chìm.
“Nếu Mỹ bắt đầu một cuộc chiến khác, họ nên chuẩn bị tinh thần rằng chúng tôi sẽ bắt giữ một số lượng lớn binh sĩ của họ,” ông nói thêm.
Bộ trưởng Dầu mỏ Mohsen Paknejad cho rằng Mỹ “sẽ không đạt được kết quả nào” từ lệnh phong tỏa, đồng thời bác bỏ lo ngại về nguồn cung và phân phối dầu. “Các nhân viên ngành dầu khí đang làm việc suốt ngày đêm để đảm bảo không có vấn đề gì trong việc cung cấp dịch vụ”, ông nói với truyền hình nhà nước.
Cũng trong ngày 29/4, Tư lệnh hải quân Iran Shahram Irani cho biết Iran sẽ triển khai “trong thời gian rất gần” các loại vũ khí hải quân mới mà nước này vừa phát triển.
