Theo thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Uganda cũng ghi nhận 2 ca mắc có nguồn gốc lây nhiễm từ Congo khi trở về Uganda. Đây là đợt dịch Ebola thứ 16 tại Congo kể từ năm 1976. WHO đã công bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu, tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là dịch đã lan rộng ra toàn cầu.
“Đây là bệnh rất nguy hiểm và chúng ta cần nâng cao cảnh giác, tăng cường giám sát, kiểm soát nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam”, ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế nói.
Ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Ảnh: T.H).
Theo ông, khả năng Ebola xâm nhập vào Việt Nam là rất thấp. Tuy nhiên, chúng ta không loại trừ khả năng này bởi Việt Nam là quốc gia có hoạt động du lịch, giao thương quốc tế khá lớn. Có thể có người đi từ Congo sang quốc gia khác rồi mới nhập cảnh vào Việt Nam. Do đó, vẫn có nguy cơ xuất hiện ca bệnh xâm nhập, dù khả năng này rất thấp.
Bệnh Ebola có dễ lây như Covid-19?
Việt Nam hiện tăng cường hai biện pháp giám sát chính. Thứ nhất là giám sát tại các khu vực cửa khẩu xuất nhập cảnh. Thứ hai là giám sát trong bệnh viện dựa trên các triệu chứng nghi ngờ.
Bộ Y tế đặc biệt khuyến nghị những người đi và đến vùng có dịch cần thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa.
Theo ông Sơn, đây là bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người mắc bệnh, cần có tiếp xúc gần mới có nguy cơ lây nhiễm. Vì vậy, nếu thực hiện tốt các biện pháp bảo hộ thì nguy cơ lây truyền là không cao.
Bộ Y tế cũng đã chỉ đạo Viện Pasteur TPHCM và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương sẵn sàng đáp ứng nhu cầu xét nghiệm để trong trường hợp xuất hiện ca bệnh có thể nhanh chóng xét nghiệm, chẩn đoán và phát hiện kịp thời.
“Người dân không hoang mang nhưng cũng tuyệt đối không chủ quan trước đợt dịch này.
Điều quan trọng là người dân cần hiểu rằng Ebola rất nguy hiểm nhưng không lây lan dễ dàng như Covid-19. Đây là hai cơ chế lây truyền hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, nếu thực hiện tốt các biện pháp phòng chống thì hoàn toàn có thể kiểm soát nguy cơ dịch bệnh”, ông Sơn nhấn mạnh.
Tại Congo có những tập quán văn hóa đặc thù, như việc chạm tay vào người đã tử vong để tiễn biệt. Trong khi đó, virus Ebola có thể lây qua tiếp xúc với dịch tiết của người mắc bệnh hoặc người đã tử vong. Vì vậy, nguy cơ lây truyền trong các trường hợp tiếp xúc trực tiếp là rất cao.
Bộ Y tế đã yêu cầu tăng cường các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện để sẵn sàng ứng phó nếu có ca bệnh xâm nhập. Về cơ bản, người dân cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh thông thường như đeo khẩu trang, giữ vệ sinh cá nhân, ăn uống sạch sẽ và rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước khi ăn và sau khi trở về từ nơi công cộng.
Những người có tiếp xúc gần hoặc trực tiếp với người nghi mắc bệnh cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân theo hướng dẫn y tế.
Ngoài ra, nếu sau khi trở về từ vùng dịch mà có các triệu chứng như sốt, mệt mỏi hoặc dấu hiệu bất thường về sức khỏe thì cần đến ngay cơ sở y tế và khai báo rõ tiền sử đi lại để được theo dõi, xử lý kịp thời.
Ngày 17/5, Tổng Giám đốc WHO đã tuyên bố tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế đối với đợt bùng phát bệnh do virus Bundibugyo (BVD) tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda. Điều này phản ánh mức độ nguy cơ nghiêm trọng và cần có sự phối hợp ứng phó quốc tế.
Đây là một chủng virus Ebola hiếm gặp, hiện chưa có vaccine hoặc thuốc, phương pháp điều trị được cấp phép, khiến việc kiểm soát khó khăn hơn so với các đợt bùng phát do chủng Zaire trước đây.
Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, cho rằng, quy mô thực sự của đợt bùng phát dịch tại Congo và Uganda nhiều khả năng lớn hơn do việc phát hiện chậm trễ và các hoạt động điều tra dịch vẫn đang được tiến hành.
Hiện tại, WHO đánh giá nguy cơ lây lan của dịch ở mức độ rất cao ở cấp quốc gia (tại Congo và Uganda), ở mức cao ở khu vực châu Phi (do đã có các ca bệnh tại đô thị, mức độ di biến động dân cư, tình hình bất ổn và những hạn chế của hệ thống y tế) và ở mức thấp đối với toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam và dịch bệnh không phải là một tình trạng khẩn cấp đại dịch.
