Chiều 1.4, phiên tòa xét xử vụ án đưa, nhận hối lộ tại Bộ NN-PTNT (cũ) và Công ty Hoàng Dân tiếp tục làm việc. Sau khi đại diện viện kiểm sát đề nghị mức án, các bị cáo và luật sư bào chữa tham gia tranh luận.
Luật sư (trái) bào chữa cho bị cáo Nguyễn Văn Dân (phải)
ẢNH: PHÚC BÌNH
Vụ án này, Giám đốc Công ty Hoàng Dân là người duy nhất bị đề nghị tuyên phạt về 3 tội danh: 2 - 3 năm tù về tội đưa hối lộ, 8 - 9 năm tù về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, 3 - 4 năm tù về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Tổng hợp hình phạt là 13 - 16 năm tù.
Ông Dân bị cáo buộc hối lộ hơn 40 tỉ đồng cho hàng loạt cựu quan chức Bộ NN-PTNT để trúng các gói thầu thủy lợi, qua đó gây thiệt hại hơn 251 tỉ đồng. Bị cáo còn chỉ đạo mua hóa đơn khống, lập hai hệ thống sổ sách kế toán, gây thiệt hại về thuế hơn 99 tỉ đồng.
"Cứ thẳng băng mà đi thì chẳng có dự án nào mà làm"
Trước bục khai báo, Giám đốc Công ty Hoàng Dân không tự bào chữa mà ủy quyền cho luật sư. Luật sư sau đó cho hay không tranh luận về mặt tội danh, nhưng thấy mức án đề nghị là quá nặng.
Theo luật sư, ông Dân "chung chi" cho các cựu quan chức Bộ NN-PTNT là sai, song xét đến cùng "cũng xuất phát từ mục đích tìm kiếm công ăn, việc làm", bởi đây là điều kiện sống còn của doanh nghiệp.
"Làm dự án đâu phải cái nào cũng lãi, có cái được, có cái lỗ và nhất là khâu tạm ứng, thanh quyết toán. Chủ đầu tư gây khó dễ thì lỗ là cái chắc. Muốn sớm được thanh toán thì nhà thầu phải "chi cơ chế" và thế là vướng vào hành vi đưa hối lộ. Cái khổ của doanh nghiệp là vậy. Không có quan hệ tế nhị, cứ thẳng băng mà đi thì chẳng có dự án nào mà làm. Không ai muốn tự dưng phải chạy chọt, mất tiền", luật sư nói.
Vẫn theo luật sư, sau khi bị khởi tố, ông Dân đã chủ động tố giác về hành vi nhận hối lộ của nhóm cựu cán bộ. Do đó, luật sư đề nghị miễn trách nhiệm hình sự về tội đưa hối lộ, nếu không được thì nên có mức án "nhân văn nhất".
Người bào chữa của Giám đốc Công ty Hoàng Dân còn bày tỏ băn khoăn trước cáo buộc gây thiệt hại hơn 251 tỉ đồng ở hành vi vi phạm đấu thầu. Bởi lẽ, cả 5 gói thầu mà doanh nghiệp trúng không có gói nào bị quy kết trúng với giá cao hơn thực tế hoặc gây thất thoát từ chênh lệch giá. Khoản thiệt hại trên thực chất gắn với hành vi mua hóa đơn khống để hợp thức hàng hóa, dịch vụ nhằm quyết toán với chủ đầu tư, tức là sau khi hợp đồng đã ký kết, không nằm trong giai đoạn đấu thầu.
Luật sư nói thêm, thân chủ đến nay đã nhận thức rõ sai phạm, cùng gia đình nỗ lực khắc phục hậu quả; ngoài 175 cây vàng và nhiều bất động sản bị tạm giữ, kê biên còn nộp thêm 35 tỉ đồng. Vì thế, tha thiết mong tòa xem xét toàn diện, cho bị cáo được hưởng khoan hồng.
Cựu Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Hoàng Văn Thắng
ẢNH: PHÚC BÌNH
Nhận hối lộ vì "văn hoá cảm ơn"?
Trong nhóm cựu quan chức Bộ NN-PTNT, cựu thứ trưởng Hoàng Văn Thắng bị viện kiểm sát đề nghị 4 - 5 năm tù, với cáo buộc nhận hối lộ 200.000 USD (tương đương hơn 4,5 tỉ đồng) từ Giám đốc Công ty Hoàng Dân.
Bào chữa cho ông Thắng, luật sư cho rằng việc thân chủ nhận tiền không phải nhằm làm một việc trái pháp luật mà để thực hiện một công việc đúng pháp luật. Điều này thể hiện qua lời khai của cựu thứ trưởng, rằng ông ủng hộ Công ty Hoàng Dân vì là nhà thầu mạnh, song yêu cầu phải đúng quy định pháp luật.
Theo luật sư, diễn biến trên cho thấy động cơ, mục đích phạm tội của bị cáo Thắng không hoàn toàn vì tiền, mà quan trọng hơn là vì lợi ích cho dự án, giúp dự án có thể tìm được nhà thầu đáp ứng năng lực triển khai.
Với số tiền đã nhận, luật sư nói thân chủ với nhận thức giản đơn đã không phân biệt được "tiền cảm ơn" và "tiền nhận hối lộ". Thực tế,"văn hóa cảm ơn" vẫn luôn tồn tại trong quan hệ kinh doanh, xã hội ở Việt Nam. Mọi hoạt động công việc đều cần có sự qua lại lẫn nhau, việc cho tặng quà dù bằng hiện vật hay bằng tiền cũng đều là "thói quen đã đi vào tiềm thức".
Từ căn cứ đã nêu, luật sư đề nghị hội đồng xét xử áp dụng mức hình phạt từ 3 năm đến 3 năm 6 tháng tù đối với cựu thứ trưởng.
