Đủ nguồn lực cho tăng trưởng
TS Nguyễn Văn Điển, Trưởng khoa Kinh tế chính trị, Học viện Chính trị khu vực II, cho rằng mục tiêu tăng trưởng 2 con số là rất cần thiết trong điều kiện hiện nay, và chúng ta đang có dư địa để thực hiện mục tiêu này. Về nội lực, chúng ta đang sở hữu nguồn lực rất lớn từ đất đai, tài nguyên. Cuối tháng 12.2025, cả nước cũng đã khởi công hàng loạt dự án trọng điểm về hạ tầng mang tầm cỡ quốc gia, với tổng vốn đầu tư hơn 5 triệu tỉ đồng. Dự án đã có, chương trình hành động đã có, Tổng Bí thư cũng khẳng định quyết tâm; quan điểm chung là dự án nào có trục trặc thì lập tức bám sát, giám sát thường xuyên, không để trì trệ. Điều đó cho thấy quyết tâm rất lớn từ những người đứng đầu Đảng và Chính phủ.
Sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia sẽ thúc đẩy kinh tế tăng trưởng cao, bền vững
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Từ góc nhìn đó, chuyên gia này khẳng định VN có đủ nguồn vốn để phục vụ nhu cầu phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn tới. Vấn đề lớn nhất là làm sao để những nguồn vốn này được sử dụng hiệu quả nhất. Đối với khu vực đầu tư tư nhân thì "đồng tiền đi liền khúc ruột" nên họ sẽ kiểm soát dòng tiền, đảm bảo hiệu quả dự án ở mức cao nhất có thể. Khu vực FDI luôn quản trị dòng tiền rất hiệu quả. Chỉ cần 2 đồng vốn của họ cũng có thể tạo ra 1 đồng GDP tăng trưởng mới. "Có thể thấy, khu vực cần tập trung kéo giảm chỉ số ICOR - hệ số sử dụng vốn - hiện nay chính là đầu tư công, vốn mồi từ nhà nước. Khu vực nhà nước phải cạnh tranh mạnh mẽ hơn nữa, nâng hiệu suất để hạ hệ số sử dụng vốn", TS Nguyễn Văn Điển nhấn mạnh.
Nói sâu hơn về hiệu quả của vốn đầu tư công, TS Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công (ĐH Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội), nhìn nhận, các dự án đầu tư công hiện nay gắn với việc thực hiện Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, hướng tới việc tạo ra các hạ tầng chiến lược có tác động ngắn hạn và dài hạn đến tăng trưởng kinh tế bền vững. Ước tính lũy kế thì trong năm nay chỉ riêng đầu tư công sẽ giải ngân hơn 1 triệu tỉ đồng.
Ví dụ, một số dự án đầu tư công thì Chính phủ phải sử dụng nợ vay (vay trong nước thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ hay vay nước ngoài) thì cũng hút bớt vốn từ hệ thống ngân hàng. Tương tự, các dự án hạ tầng theo nhiều phương thức hợp tác công - tư cũng thu hút một phần vốn từ tư nhân chảy vào đây. Nếu có những dự án chậm triển khai, nhất là dự án hạ tầng, sẽ dẫn đến nợ xấu, nguồn lực xã hội bị "chôn" thì cũng sẽ làm giảm nguồn lực cho phát triển kinh tế.
Tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực
Một trong 4 nguyên tắc cốt lõi mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu rõ khi phát biểu bế mạc Hội nghị T.Ư 2 mới đây là để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất là tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư, để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trước đó vào đầu năm 2025, Tổng Bí thư cũng đã chỉ đạo để phát triển ổn định, đảm bảo hai con số thì phải giảm ICOR xuống 3 - 4.
TS Nguyễn Quốc Việt thì cho rằng trong bối cảnh hiện nay, cần tập trung các dự án trọng điểm như xây dựng hạ tầng chiến lược, hạ tầng kết nối liên kết vùng để tạo nền tảng tạo ra động lực cạnh tranh mới. Chẳng hạn ngoài hạ tầng chiến lược cứng, cần thúc đẩy đầu tư hạ tầng mềm, hạ tầng số, hạ tầng dịch vụ công, chú trọng đến hạ tầng thiết yếu như trường học, bệnh viện để người dân có quyền tiếp cận công bằng, thụ hưởng thành quả tăng trưởng. Ưu tiên các dự án mang tính lan tỏa, ứng dụng công nghệ hiện đại, tránh việc ôm đồm phát triển quá nhiều dự án. Muốn làm được vậy thì phải đánh giá kỹ hơn tính khả thi, hiệu quả cũng như lan tỏa của dự án.
"Đánh giá kỹ để thực hiện các dự án trọng điểm, hiệu quả là đạt đến hiệu quả sử dụng nguồn lực của kinh tế nói chung và nguồn vốn nói riêng. Các dự án đầu tư của nhà nước phải ưu tiên như xây dựng các hệ thống đường sắt, kết nối đô thị thông minh. Song song đó cũng cần đầu tư vào hoạt động nghiên cứu phát triển để VN làm chủ công nghệ lõi… Muốn làm được điều đó thì phải tạo ra được môi trường thể chế thuận lợi hơn; đồng thời mở khóa các chính sách về đầu tư công, cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; và cuối cùng là đầu tư về nguồn nhân lực vì đây là chìa khóa khai mở các động lực tăng trưởng", TS Nguyễn Quốc Việt chia sẻ thêm.
Tăng trưởng kinh tế dựa trên nền tảng ổn định vĩ mô
Thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, thực chất, bền vững cần được thực hiện trên nền tảng giữ ổn định vĩ mô. Đây là nền tảng để duy trì hiệu quả của hoạt động tăng trưởng kinh tế. Ngắn hạn, có thể có sự mâu thuẫn nhất định giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao với ổn định vĩ mô nhưng trong dài hạn, ổn định vĩ mô nền kinh tế và xã hội là nền tảng vững chắc để chúng ta duy trì được tăng trưởng. Khi người dân và DN thấy được sự chắc chắn, giảm thiểu rủi ro thì mới kích hoạt được hoạt động đầu tư hiệu quả vào các lĩnh vực của nền kinh tế.
TS Nguyễn Quốc Việt, ĐH Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội
