Nhận định trên được GS-TS (giáo sư - tiến sĩ) Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Quản lý khu Công nghệ cao TP.HCM nêu tại hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo luật Đô thị đặc biệt do UBND TP.HCM phối hợp Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức sáng 4.4.
GS-TS Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Quản lý khu Công nghệ cao TP.HCM góp ý tại hội thảo
ẢNH: NGUYÊN VŨ
Về cơ chế tài chính, GS-TS Phùng đánh giá đây là điểm nghẽn lớn nhất. TP.HCM muốn cạnh tranh quốc tế thì nguồn lực tài chính phải đủ mạnh và công cụ tài chính phải linh hoạt. Hiện các quy định về tỷ lệ điều tiết ngân sách, quyền vay nợ, phát hành trái phiếu trong dự thảo vẫn còn chung chung, nếu không có cơ chế tài chính vượt trội thì mọi cơ chế khác sẽ khó thực thi.
Liên quan đến kiểm soát quyền lực, chuyên gia nhận định việc phân quyền mạnh cần gắn liền với cơ chế kiểm soát độc lập và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Hiện nay, cơ chế kiểm soát thực hiện theo giám sát nội bộ, chưa có cơ chế kiểm soát tương xứng. Ông Phùng đề nghị dự thảo bổ sung cơ chế giám sát độc lập, quy định rõ trách nhiệm giải trình của cá nhân, tập thể.
Luật Đô thị đặc biệt cần tiên phong tích hợp các nghị quyết chiến lược
PGS-TS Trần Hoàng Ngân, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, cho biết trong các nghị quyết của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP.HCM đều nhận diện TP.HCM chưa phát triển hết tiềm năng vì vướng thể chế.
Do đó, TP.HCM cần thể chế tương thích. Đó là lý do Quốc hội ban hành Nghị quyết 54/2017, Nghị quyết 98/2023 và Nghị quyết 260/2025. PGS-TS Trần Hoàng Ngân cho biết thêm, trong thực tiễn, khi gặp vướng mắc ở đâu thì Quốc hội ban hành nghị quyết tiếp về đường sắt đô thị, các dự án "trùm mền"…
"Như vậy, có quá nhiều nghị quyết để giải quyết điểm nghẽn mang tính sự vụ. TP.HCM cần thể chế lâu dài bằng một dự án luật", ông Ngân nhìn nhận.
PGS-TS Trần Hoàng Ngân, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, khuyến nghị cơ quan soạn thảo tích hợp các nghị quyết chiến lược vào luật riêng cho TP.HCM
ẢNH: NGUYÊN VŨ
Theo đại biểu Quốc hội, muốn xây dựng dự án luật phải bảo đảm 3 điều kiện. Đầu tiên là cơ sở chính trị. Hiện Bộ Chính trị đã định hướng chủ trương tổng kết Nghị quyết 31 năm 2022 và đề xuất xây dựng luật.
Thứ 2 là cơ sở pháp lý, ông Ngân đề nghị TP.HCM cần báo cáo cấp thẩm quyền đưa vào chương trình làm luật năm 2026 của Quốc hội. Thứ 3 là cơ sở thực tiễn, TP.HCM cần làm rõ vai trò đặc biệt của mình như thế nào, và khi có luật riêng rồi thì thành phố sẽ phát triển hơn và đóng góp như thế nào vào tổng thể quốc gia.
Ông Ngân đề nghị TP.HCM tổng kết quá trình triển khai Nghị quyết 54/2017 và Nghị quyết 98/2023, các sở ngành vướng mắc gì cần luật giải quyết. Bên cạnh đó, TP.HCM cũng cần xác định rõ các cơ chế để khai thác các động lực tăng trưởng sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Các lĩnh vực giàu tiềm năng gồm logistics, thương mại - dịch vụ chất lượng cao, khu công nghiệp, công nghệ cao, trung tâm tài chính quốc tế…
Vừa qua, Bộ Chính trị ban hành nhiều nghị quyết chiến lược. PGS-TS Trần Hoàng Ngân khuyến nghị TP.HCM cụ thể hóa định hướng lớn vào luật Đô thị đặc biệt, như khoa học công nghệ, kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, văn hóa.
