TP.HCM thiếu vật liệu xây dựng trầm trọng

Công suất khai thác không theo kịp nhu cầu

Cụ thể, đối với đá xây dựng nhu cầu khoảng hơn 28 triệu m³ nhưng công suất khai thác chỉ hơn 23 triệu m³, thiếu 4,5 triệu m³. 

Trong khi cát xây dựng nhu cầu 15,56 triệu m³ nhưng công suất khai thác chỉ 0,69 triệu m³, thiếu 14,87 triệu m³. 

Đối với cát san lấp, nhu cầu khoảng 52,89 triệu m³ nhưng công suất khai thác chỉ 2,30 triệu m³, thiếu đến 25,96 triệu m³. 

Đất san lấp nhu cầu khoảng 23,67 triệu m³ nhưng công suất đang khai thác chỉ 12,69 triệu m³, thiếu 11 triệu m³.

Trước tình trạng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đưa ra hàng loạt giải pháp. 

Đối với 4,5 triệu m³ đá xây dựng còn thiếu, giải pháp được đề xuất là nâng công suất khai thác tại 11 mỏ có chất lượng đá tốt và chủ đầu tư có đủ năng lực khai thác tại Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương (cũ). Dự kiến sau khi nâng công suất được hơn 7 triệu m³, vượt nhu cầu.

Đối với 14,87 triệu m³ cát xây dựng còn thiếu có thể nâng công suất khai thác tại 10 mỏ, đáp ứng được 5,95 triệu m³. Số 8,92 triệu m³ còn lại có thể đẩy nhanh tiến độ từ nạo vét 22 hồ của thành phố.

Đối với 25,96 triệu m³ cát san lấp còn thiếu, Sở đưa ra bốn giải pháp: 2,3 triệu m³ nạo vét tuyến sông Sài Gòn - Đồng Nai, 0,56 triệu m³ từ Sông Thị Tính, 5,1 triệu m³ từ đẩy nhanh tiến độ nạo vét tận thu tại Hồ Sông Ray, 18 triệu m³ từ đẩy nhanh tiến độ nạo vét tận thu tại 22 hồ.

Giải pháp khác được đưa thay thế là xay đá, rửa cát biển.

Đối với 11 triệu m³ đất san lấp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đưa ra hai giải pháp là cấp phép khai thác khoáng sản nhóm 4 cho 16 khu đất, thu hồi khoáng sản từ các công trình hầm như metro, công trình hầm...

Như vậy, sau khi thực hiện các giải pháp huy động thêm thì đá xây dựng, cát xây dựng, đất san lấp có thể đáp ứng 100% nhu cầu.

Hàng loạt giải pháp cấp bách

Đối với các công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước, thành phố có cơ chế về giá và thanh toán nhằm tạo điều kiện để chủ đầu tư được thanh toán khối lượng vật liệu mua trước.

Bên cạnh đó, chấn chỉnh tình trạng nâng giá hóa đơn mua vật liệu. Theo phản ánh của một số chủ mỏ, thực tế vẫn còn phát sinh trường hợp nhà thầu thi công đề nghị nâng giá hóa đơn mua vật liệu. Do đó, đề nghị các chủ đầu tư tăng cường chấn chỉnh, quản lý các nhà thầu thi công, bảo đảm việc mua bán vật liệu xây dựng đúng giá thực tế, đúng quy định pháp luật, tuyệt đối không để xảy ra việc nâng khống giá vật liệu hoặc các hành vi tiêu cực liên quan.

Tương tự, chấn chỉnh tình trạng bỏ giá thấp để trúng thầu nhưng khi triển khai không thực hiện được. Cụ thể, một số công trình sau khi nhà thầu trúng thầu với đơn giá vật liệu thấp không ưu tiên sử dụng vật liệu từ các mỏ xa do phát sinh chi phí vận chuyển. Đồng thời từ chối mua ở các mỏ xa với lý do không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, mặc dù các mỏ này vẫn đáp ứng yêu cầu và đang cung cấp cho nhiều dự án vốn ngân sách khác. Việc này dẫn đến tập trung nhu cầu vào một số mỏ gần gây mất cân đối cung - cầu cục bộ.

Có cơ chế tháo gỡ đối với phần sản phẩm phụ phát sinh trong quá trình khai thác theo cơ chế đặc thù nhưng không sử dụng được cho công trình vốn ngân sách, công trình trọng điểm. Cho phép chủ mỏ được bán thương mại phần sản phẩm phụ phát sinh trong quá trình khai thác theo cơ chế đặc thù nhưng không sử dụng được cho công trình vốn ngân sách, công trình trọng điểm.

Có cơ chế điều phối nguồn vật liệu, ưu tiên và nâng tỉ lệ cung cấp cho các công trình sử dụng vốn ngân sách của thành phố, kể cả đối với các mỏ được cấp phép khai thác phục vụ mục đích thương mại. Nguồn vật liệu tăng thêm từ việc "mở rộng, xuống sâu, thông moong, thông vách" được ưu tiên 100% cho các công trình vốn ngân sách của thành phố. Trường hợp các công trình không có nhu cầu sử dụng thì chủ mỏ mới được phép bán thương mại.

Đối với các dự án đầu tư tư nhân thuộc công trình trọng điểm của thành phố, cho chủ trương được áp dụng cơ chế đặc thù về vật liệu xây dựng để cấp trực tiếp các mỏ vật liệu cho chủ đầu tư, nhà thầu thi công, được nâng công suất để phục vụ cho các dự án...