Sáng 9.4, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường nghe tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội về 4 dự án, trong đó có luật Hộ tịch (sửa đổi).
Nhiều điểm đột phá
Theo tờ trình dự thảo luật Hộ tịch (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày, dự thảo giao Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện hộ tịch, thay vì chia tách thẩm quyền giữa cấp huyện và cấp xã như trước đây.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp phát biểu, trình bày sáng 9.4
ẢNH: GIA HÂN
Việc đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính. Người dân có thể thực hiện các thủ tục hộ tịch tại bất kỳ cơ quan đăng ký nào mà không bị gò bó bởi địa giới hành chính.
Dự thảo luật định hướng chuyển đổi toàn diện sang đăng ký trực tuyến toàn trình. Đặc biệt, sổ hộ tịch giấy sẽ được lược bỏ phần lớn, chỉ duy trì sổ giấy song song cho việc đăng ký kết hôn để đảm bảo tính tự nguyện và truyền thống.
Cơ quan đăng ký sẽ chủ động khai thác dữ liệu từ ngành y tế để thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử mà không đợi người dân đến nộp hồ sơ, nhằm đảm bảo quyền lợi kịp thời cho cá nhân.
Dự thảo cũng cho phép thay đổi quê quán trong một số trường hợp; ghi vào sổ hộ tịch việc hộ tịch đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đối với trẻ em có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam đã đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền nước ngoài; cho phép chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền cho người thực hiện công tác hộ tịch ký một số giấy tờ về hộ tịch.
Các lưu ý vấn đề về số hóa, đồng bộ dữ liệu
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật để khắc phục những bất cập hiện nay.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu
ẢNH: GIA HÂN
Về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của cá nhân, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị chỉ quy định về trách nhiệm của công dân Việt Nam thực hiện, không thực hiện thủ tục ghi vào sổ hộ tịch các sự kiện hộ tịch đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền tại nước ngoài để làm cơ sở quy định hành vi vi phạm trong pháp luật về vi phạm hành chính mà không quy định lại trách nhiệm bồi thường ngoài hợp đồng của cá nhân khi không thực hiện thủ tục này.
Ủy ban đề nghị trong quá trình số hóa, cơ quan thẩm tra lưu ý về các trường hợp thông tin giữa sổ giấy và dữ liệu điện tử không thống nhất. Ủy ban đề xuất nguyên tắc: nếu có mâu thuẫn, cần nghiên cứu lấy dữ liệu từ sổ hộ tịch giấy làm dữ liệu nguồn để đối chiếu, điều chỉnh nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.
Ủy ban cũng đề nghị Chính phủ cần tiếp tục quan tâm, bố trí nguồn lực cho việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ để đảm bảo tính khả thi của luật; đạt được mục tiêu tăng cường cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, cá nhân hóa và dữ liệu hóa dữ liệu, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn.
Về nội dung đăng ký giám hộ, chấm dứt giám hộ, giám sát việc giám hộ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng giám hộ là chế định nhân văn. Ủy ban đề nghị nghiên cứu duy trì sổ hộ tịch giấy đối với thủ tục đăng ký giám hộ và yêu cầu người giám hộ phải hiện diện tại cơ quan đăng ký hộ tịch để ký vào sổ hộ tịch trước khi trả kết quả đăng ký để cơ quan đăng ký hộ tịch xác định người có đủ năng lực hành vi dân sự để thực hiện việc giám hộ.
