Bộ Tư pháp vừa có văn bản tiếp thu, giải trình bước đầu ý kiến của đại biểu Quốc hội về dự án luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng.
Việc không quy định thủ tục chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên; giảm bớt 2 trường hợp cho phép điểm chỉ có thể thực hiện đồng thời với việc ký trong văn bản công chứng nhận được nhiều ý kiến quan tâm của đại biểu.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trả lời đại biểu tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI
ẢNH: GIA HÂN
Có ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu, đánh giá thực tiễn thực hiện các quy định về chụp ảnh và điểm chỉ đồng thời với việc ký để làm rõ hơn cơ sở cho việc sửa đổi, bổ sung các thủ tục này, bảo đảm tính ổn định, khả thi, phù hợp của chính sách và an toàn pháp lý cho các giao dịch.
Trả lời nội dung này, Bộ Tư pháp cho hay, việc đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về chụp ảnh và điểm chỉ trong hoạt động công chứng phù hợp với sự phát triển của công nghệ và hoàn thiện của các cơ sở dữ liệu (CSDL) trong giai đoạn mới.
Cụ thể, hiện nay việc định danh điện tử và công nghệ sinh trắc học đã và đang được triển khai rộng rãi; các CSDL dân cư, hộ tịch... đã được cơ quan chủ quản dữ liệu công bố theo yêu cầu của Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu khi giải quyết các yêu cầu công chứng.
Hiện nay, các tổ chức hành nghề công chứng đã tự trang bị thiết bị xác thực cá nhân bằng công nghệ sinh trắc học, máy quét chuyên dụng hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để xác thực người yêu cầu công chứng, ngăn chặn giả mạo.
Việc sửa đổi như dự thảo luật là phù hợp, góp phần đơn giản hóa thủ tục công chứng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người yêu cầu công chứng.
Vấn đề công chứng viên có cần thiết phải chụp ảnh với người yêu cầu công chứng hiện vẫn nhận những ý kiến khác nhau của đại biểu Quốc hội khi thảo luận về dự án luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng hôm 9.4.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - Tư pháp Trần Hồng Nguyên nêu, quy định này mới được bổ sung trong luật Công chứng 2024, nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc công chứng, bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trình tự, thủ tục công chứng.
Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho hay có những hợp đồng công chứng vô hiệu vì công chứng viên cũng không biết người đi công chứng là ai. Do đó, việc chụp ảnh bảo đảm tính xác thực, chính xác, đồng thời xác định trách nhiệm của công chứng viên. Trong khi thao tác chụp ảnh cũng rất đơn giản, không phiền hà cho người dân.
Dự kiến, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng vào ngày 23.4 tới đây.
Từ 18.5.2026, nếu không chụp ảnh người yêu cầu công chứng đang ký hoặc điểm chỉ vào văn bản trước sự chứng kiến của mình, công chứng viên sẽ bị phạt 7 - 10 triệu đồng.
Đây là nội dung được nêu trong Nghị định 109/2026 quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản. Quy định có hiệu lực từ 18.5, thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
