Xăng sinh học E10 đã sẵn sàngGiá xăng E10 cần hấp dẫn hơn

Đã chuẩn bị sẵn nguồn cung xăng E10

Ảnh: Ngọc Dương

Tại TP.HCM, Công ty TNHH MTV Petrolimex Sài Gòn (Petrolimex Sài Gòn) cho biết đơn vị hiện có 2 công nghệ trong hệ thống phối trộn xăng E10 là phối trộn ngay trên đường ống (In-line) và tại bể (In-tank). Dự kiến cũng trong tháng 5 tới, Petrolimex Sài Gòn sẽ hoàn thành nâng cấp năng lực phối trộn tại Tổng kho Xăng dầu Nhà Bè, đảm bảo đáp ứng hoàn toàn nhu cầu của Petrolimex khu vực phía nam khi chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học theo lộ trình. Cập nhật đến ngày 20.4, tại TP.HCM, 63/138 cửa hàng xăng dầu trực thuộc Petrolimex đã và đang bán xăng E10. Đối với hệ thống cửa hàng xăng dầu còn lại, công ty đã chuẩn bị cơ sở vật chất và xây dựng kế hoạch chuyển đổi chi tiết cho từng cửa hàng.

Đại diện doanh nghiệp (DN) này khẳng định công ty đang bám sát lộ trình chuyển đổi xăng sinh học của Chính phủ và chỉ đạo của Tập đoàn Petrolimex, đã chủ động chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, phương án và kế hoạch triển khai. Song song đó, công ty cũng đẩy mạnh truyền thông qua website, băng rôn, dựng standee tại các cửa hàng, đồng thời đào tạo nhân viên bán hàng đầy đủ kiến thức để sẵn sàng tư vấn cho khách hàng về sản phẩm xăng E10.

"Với năng lực pha chế tạo nguồn tại Tổng kho Xăng dầu Nhà Bè, Petrolimex Sài Gòn sẵn sàng đáp ứng toàn diện lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học E10 cho hệ thống của Petrolimex tại khu vực phía nam, bao gồm cả cửa hàng xăng dầu trực thuộc và cửa hàng nhượng quyền", đại diện Petrolimex Sài Gòn nói.

Tương tự, ông Lê Trung Hưng, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Dầu VN (PVOil), thông tin đến thời điểm này có thể khẳng định không còn ở trạng thái chuẩn bị hay thử nghiệm nữa, mà đã bước sang giai đoạn sẵn sàng triển khai xăng E10 trong thực tiễn. Sau Hà Nội, Hải Phòng, PVOil mở rộng ra Đà Nẵng, Quảng Ngãi, TP.HCM và sau đó là các tỉnh, thành khác trên cả nước. Hiện các cơ sở pha chế của PVOil đã cung ứng xăng E10 ra thị trường qua hơn 300 cửa hàng xăng dầu, bao gồm các cửa hàng trực thuộc cũng như hệ thống thương nhân phân phối, đại lý. Đáng lưu ý, sản lượng tiêu thụ xăng E10 đang có xu hướng tăng rõ rệt, nhất là trong bối cảnh thị trường có những thời điểm căng thẳng nguồn cung như tháng 3 và đầu tháng 4 vừa qua, sản lượng xăng E10 bán ra tiếp tục được cải thiện.

Lãnh đạo PVOil nhấn mạnh, một trong những yếu tố then chốt thể hiện mức độ sẵn sàng của PVOil chính là năng lực hạ tầng pha chế và tồn trữ nhiên liệu. Sau giai đoạn thí điểm, DN này đã đầu tư đồng bộ từ hệ thống pha chế, tồn trữ đến vận hành và kiểm soát chất lượng. Tính đến tháng 4 năm nay, PVOil đã xây dựng được 13 điểm pha chế xăng E10 trên toàn quốc, trong đó có 6 điểm có khả năng pha chế linh hoạt đồng thời các loại xăng E10 RON95 và E5 RON92 theo các hình thức phối trộn và vận hành song song.

Hiện tại, công suất pha chế của PVOil đạt hơn 300.000 m³/tháng đối với xăng E10 RON95 và E5 RON92. PVOil đặt mục tiêu nâng công suất lên gần 400.000 m³/tháng vào cuối năm nay nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường khi triển khai đại trà. Nguồn nguyên liệu ethanol (E100) cũng được nâng công suất tồn trữ thêm khoảng 40.000 m³, bảo đảm cung ứng cho toàn hệ thống kho trên cả nước. "Với năng lực hiện tại, DN không chỉ phục vụ hệ thống phân phối nội bộ mà còn sẵn sàng cung cấp cho các đối tác khác khi cần thiết", đại diện PVOil tự tin.

TS Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công (Bộ Công thương), thông tin Bộ đã và đang rà soát toàn diện để đẩy nhanh lộ trình triển khai E10 sớm hơn kế hoạch. Hiện cả 2 DN đầu mối lớn là Petrolimex và PVOil - chiếm tới 75% thị phần xăng dầu của VN - đã sẵn sàng triển khai phân phối trên diện rộng xăng E10 ngay trong tháng 4 theo chỉ đạo của Thủ tướng. Đặc biệt, trong suốt quá trình triển khai phân phối xăng E10 từ tháng 8.2025 đến nay, PVOil và Petrolimex gần như không ghi nhận phản ánh nào liên quan đến chất lượng sử dụng xăng E10.

Loại xe nào sử dụng được xăng E10?

Ảnh: Nhật Thịnh

Ông Nguyễn Văn Lợi, ngụ Ea Ning (tỉnh Đắk Lắk), cũng thắc mắc: "Tôi canh tác nông nghiệp, thường hay sử dụng xăng A95 cho động cơ máy phát điện, máy cắt cỏ và các loại xe công nông. Đây là loại nhiên liệu phù hợp nhất để vận hành trơn tru với độ bền thiết bị cao nhất, động cơ tạo ra lực mạnh mẽ nhất. Nếu loại bỏ xăng A95 và sử dụng xăng E5, E10 có ảnh hưởng đến các phương tiện này không? Liệu việc thị trường chỉ có xăng E5 và E10 có đáp ứng tất cả nhu cầu cho các loại phương tiện sử dụng nhiên liệu xăng, và nếu bị hỏng hóc thiết bị khi sử dụng xăng sinh học thì có ai đền bù thiệt hại hay không?".

Trả lời vấn đề này, ông Nguyễn Minh Đồng, chuyên gia về động cơ ô tô tại Đức, chia sẻ: Ethanol trong E10 được sản xuất từ các nguyên liệu sinh học như mía, sắn, ngô… giúp nâng chỉ số octan và giảm phát thải CO, HC độc hại so với xăng khoáng thông thường. Khác với xăng không chì thông thường, ethanol được xem là phần nào trung tính với carbon, vì trong quá trình sinh trưởng, cây trồng hấp thụ nhiều CO₂ hơn lượng được thải ra khi sản xuất và đốt cháy nhiên liệu. Đây là ưu điểm của xăng sinh học, nhưng nó cũng có nhược điểm là ít "vọt", tăng tốc chậm. Ở Đức và nhiều quốc gia khác, việc sử dụng xăng sinh học E10 được áp dụng đại trà song song với các loại xăng truyền thống như A95, A98 từ năm 2011. "Theo tôi, cần tiếp tục duy trì các loại xăng để người dân lựa chọn, hiện nay giá xăng E10 rẻ hơn A95 nhưng vẫn chưa đủ hấp dẫn. Nếu giá xăng sinh học rẻ hơn 10% thì tôi tin chắc rằng người dân sẽ tự động chuyển sang dùng E10", ông Đồng đề xuất.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Theo các chuyên gia động cơ, một số mẫu xe máy đời cũ sản xuất trước năm 2010 được khuyến cáo không nên sử dụng xăng E10. Trong khi đó, các mẫu xe máy số, xe tay ga, xe côn tay đời mới do Honda, Yamaha, Piaggio… sản xuất, phân phối những năm gần đây đều phù hợp để sử dụng. Với ô tô, hầu hết các xe sản xuất khoảng 10 năm trở lại đây đều có hướng dẫn sử dụng được xăng E10 mà không ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng và hiệu suất của xe.

Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Ô tô vận tải TP.HCM, cũng nhận định: ở nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan, xăng E10 đã trở thành nhiên liệu phổ biến, thậm chí được nâng lên E15 hoặc E20 nhằm tối ưu hiệu quả bảo vệ môi trường. Thực tế, xăng E10 được khuyến khích sử dụng bởi góp phần giảm khí thải độc hại ra môi trường, việc chuyển đổi xăng sinh học để bảo vệ môi trường là mục tiêu tốt. Tuy nhiên các cơ quan quản lý cần phải tư vấn kỹ cho người dân để sử dụng đúng cách.

PGS-TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (ĐH Bách khoa Hà Nội), chia sẻ: "Một trong những lo ngại lớn của người tiêu dùng là việc ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, có thể làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu và thử nghiệm, mức chênh lệch này không đáng kể và được bù đắp bởi hiệu quả cháy tốt hơn. Trên thực tế, công suất động cơ và mức tiêu hao khi sử dụng E10 gần như tương đương với xăng truyền thống, thậm chí trong một số trường hợp còn được cải thiện. Không chỉ dừng ở hiệu quả vận hành, lợi ích rõ rệt của E10 còn nằm ở yếu tố môi trường. Việc giảm phát thải khí CO và các hợp chất hữu cơ chưa cháy hết giúp cải thiện chất lượng không khí, qua đó góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bên cạnh đó, với các chính sách hỗ trợ hiện hành, giá xăng E10 thường thấp hơn xăng khoáng, mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho người sử dụng".

Cần có chính sách hỗ trợ lâu dài

Trong bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông, giá nhiên liệu thế giới luôn rơi vào cảnh căng thẳng. Quốc hội và Chính phủ đã rất nhanh ban hành các chính sách hỗ trợ, can thiệp giảm mạnh các loại thuế, tạm ứng ngân sách cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu, qua đó đưa giá xăng dầu hạ nhiệt nhanh và duy trì ở mức thấp hơn nhiều nước trong khu vực. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiềm ẩn yếu tố bất định, việc chủ động đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và chuyển sang dùng xăng sinh học được đánh giá là chính sách đúng đắn, lâu dài và bền vững.

Trong tọa đàm về nhiên liệu sinh học mới đây, ông Mai Tuấn Đạt, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), nói rằng cần nhìn nhận xăng sinh học không chỉ dưới góc độ môi trường mà đây là một phần trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay thị trường nhiên liệu toàn cầu luôn rơi vào cảnh căng thẳng, tăng giá. Bên cạnh đó, nhiên liệu sinh học E10 còn tạo ra một chuỗi giá trị trong nước, từ nguyên liệu, sản xuất ethanol, phối trộn cho đến phân phối. Điều đó giúp nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, đồng thời hỗ trợ mục tiêu chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh hơn, bền vững hơn.

Theo Bộ Công thương, hiện có 12 DN đã đầu tư hệ thống phối trộn, nhưng chỉ có 3 DN có đủ điều kiện để được cấp phép cho việc phối trộn xăng E10. Từ thực tiễn triển khai xăng E5 trước đây, Bộ Công thương đưa ra 3 vấn đề cần lưu ý khi triển khai xăng E10. Đó là thường xuyên cập nhật yêu cầu về nhiên liệu phù hợp với sự phát triển của động cơ. Công nghệ động cơ xăng liên tục được cải tiến, kéo theo các tiêu chuẩn kỹ thuật về nhiên liệu cũng thay đổi theo thời gian. Chẳng hạn, từ ngày 1.1.2025, các dòng xe sản xuất, lắp ráp mới tại VN phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 5, do đó nhiên liệu sử dụng cũng phải tương thích. Việc lựa chọn và sử dụng xăng nền phù hợp là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả vận hành và tuân thủ quy định. Thứ hai là tăng cường sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương và các bên liên quan nhằm tháo gỡ kịp thời các vướng mắc cho DN trong toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất, phối trộn, lưu thông đến phân phối. Thứ ba là công tác truyền thông, tuyên truyền minh bạch, khoa học để người dân hiểu nhằm tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Trong bối cảnh VN tiến đến tăng trưởng 2 con số, chú trọng chiến lược chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, PGS-TS Nguyễn Thường Lạng (Trường ĐH Kinh tế quốc dân) nhấn mạnh nhiên liệu sinh học là một phần quan trọng trong chiến lược chuyển dịch cơ cấu năng lượng của VN. Tuy nhiên, công cuộc chuyển dịch này bước đầu vẫn còn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nguồn nguyên liệu ethanol. "Thế nên muốn tự chủ được nguồn nguyên liệu sinh học, chúng ta cần có chính sách hỗ trợ để thu hút đầu tư, hỗ trợ DN mạnh dạn đầu tư, chuyển đổi. Cụ thể, có thể xem xét để miễn thuế ngay trong giai đoạn 5 năm đầu tiên triển khai. Thứ hai là các chính sách hỗ trợ ưu đãi lãi suất, hỗ trợ chi phí đầu tư ban đầu, hoặc thậm chí trợ giá trong những giai đoạn cần thiết. Thứ ba là ưu đãi về đất đai và hạ tầng. Việc tạo điều kiện thuận lợi cho DN tiếp cận đất đai, phát triển hạ tầng sản xuất và phân phối sẽ giúp giảm chi phí đáng kể, từ đó nâng cao sức cạnh tranh của nhiên liệu sinh học", PGS-TS Nguyễn Thường Lạng đề xuất.