Cần đạo luật riêng cho kinh tế tư nhân

KHÔNG NÊN HỖ TRỢ TƯ NHÂN BẰNG CƠ CHẾ XIN - CHO

Chiều 20.4, tiếp tục kỳ họp thứ nhất, Quốc hội (QH) thảo luận tại hội trường về phát triển KT-XH.

Nêu góp ý, đại biểu (ĐB) Phạm Trọng Nhân (TP.HCM) dẫn báo cáo của Chính phủ, GDP năm 2025 đạt 8,02%, kết quả này không chỉ đến từ kinh tế nhà nước và khu vực FDI mà còn từ sự bền bỉ của kinh tế tư nhân. Khu vực tư đang đóng góp khoảng 51% GDP mỗi năm, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho hơn 82% lực lượng lao động và gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội.

ẢNH: TTXVN

ĐB đoàn TP.HCM phân tích, chênh lệch này phản ánh một thực tế là kinh tế tư nhân vẫn chủ yếu hoạt động ở thị trường nội địa, gia công hoặc các phân khúc giá trị thấp, trong khi những lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao và hạ tầng lại thiếu vắng vai trò dẫn dắt của kinh tế tư nhân. Nhắc lại các nghị quyết phát triển kinh tế tư nhân thời gian qua của Bộ Chính trị, QH, theo ông Nhân, dù đã có nhiều nỗ lực hoàn thiện chính sách, song cách tiếp cận vẫn thiên về "hỗ trợ", nhưng tư duy này sẽ khó xóa rào cản "xin - cho", trong khi điều DN cần là khung pháp lý ổn định, bình đẳng.

"QH cần mở đầu chương mới cho hành trình vươn mình bằng một đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân, để chuyển từ lời hứa sang thiết chế, từ chủ trương sang bảo đảm pháp lý", ĐB Phạm Trọng Nhân khuyến nghị.

NHIỀU THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VẪN GÂY PHIỀN HÀ

Ông Hiếu nhìn nhận, thủ tục kéo dài, chi phí tuân thủ cao cũng chính là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tăng năng suất lao động tổng hợp của nền kinh tế, là một trong 2 chỉ tiêu không đạt trong nhiệm kỳ vừa qua. "Cần xác định đơn giản hóa TTHC không chỉ là nhiệm vụ hành chính, mà là giải pháp trọng tâm để khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin thị trường", ĐB nêu quan điểm.

Ông Hiếu đề nghị Chính phủ tiếp tục quyết liệt hơn trong việc cải cách TTHC, chuyển mạnh từ đơn giản hóa sang cắt giảm thực chất; rà soát để phân định rõ: thủ tục nào còn cần thiết thì đơn giản hóa, thủ tục nào lỗi thời thì bãi bỏ; thủ tục nào có thể thay tiền kiểm bằng hậu kiểm thì nhất thiết phải chuyển đổi để tránh tình trạng giảm giấy tờ nhưng giữ nguyên tư duy xin - cho.

Đặc biệt, cần xây dựng bộ chỉ số cụ thể để đánh giá về TTHC trên cơ sở lấy kết quả thực tế làm thước đo, tránh hình thức. Thay vì chỉ báo cáo số lượng thủ tục đã cắt giảm thì cần đánh giá dựa trên thời gian thực tế hoàn thành thủ tục, số lần phải đi lại của người dân, chi phí tuân thủ thực tế… Chuyển đổi số hành chính không phải là đưa hồ sơ giấy lên mạng mà phải thiết kế lại quy trình để phù hợp với môi trường số, để tạo thuận lợi thực chất cho người dân, ví dụ như TTHC phi địa giới hành chính, TTHC chủ động…

KHÔNG TĂNG THU BẰNG MỌI GIÁ

Nêu ý kiến thảo luận về tiết kiệm trong quản lý thu - chi ngân sách, ĐB Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Ninh) cho rằng thu ngân sách cần được đặt trong tổng thể mục tiêu phát triển bền vững. "Nếu việc tăng thu làm triệt tiêu động lực sản xuất kinh doanh, thu hẹp khu vực kinh tế, hoặc phát sinh những vấn đề xã hội, ảnh hưởng đến tiềm năng tăng trưởng dài hạn, thì hiệu quả của việc tăng thu đó cần được nhìn nhận lại một cách thấu đáo", ông Lâm đặt vấn đề. Do đó, theo ông, cần quan tâm tăng thu như thế nào, ở lĩnh vực và khu vực nào, để vừa bảo đảm nguồn lực ngân sách, vừa nuôi dưỡng nguồn thu, thúc đẩy phát triển lâu dài.

Nhấn mạnh tiết kiệm chi thường xuyên là cần thiết, ĐB Bắc Ninh đề nghị cần làm rõ thế nào là tiết kiệm. Bởi sau khi cắt giảm mà hoạt động vẫn bảo đảm, vẫn đạt mục tiêu quản lý thì cần đặt lại vấn đề về tính đúng đắn của định mức chi tiêu và chất lượng công tác lập dự toán. "Giải pháp căn cơ phải là rà soát, hoàn thiện định mức; nâng cao chất lượng lập dự toán cho sát thực tế, chứ không phải là cứ thẳng tay cắt 5 hay 10% dự toán", ông Lâm nói.

Với chi đầu tư, ĐB cho rằng yêu cầu tiết kiệm không phải là cắt giảm quy mô vốn, mà là nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Hệ số ICOR đang ở mức cao, cho thấy hiệu quả đầu tư còn hạn chế, thậm chí có biểu hiện lãng phí. "Nghịch lý là trong nhiều trường hợp, càng tăng đầu tư thì nguy cơ lãng phí càng lớn. Nếu tiết kiệm chi thường xuyên nhưng lại dồn nguồn lực vào các dự án kém hiệu quả, chậm triển khai, hoặc không phát huy được công năng sau đầu tư, thì đó còn là sự lãng phí lớn hơn", ĐB Lâm nêu.

Do đó, theo ĐB, cần tập trung vào các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư: từ khâu lựa chọn danh mục dự án đến khâu chuẩn bị đầu tư, lập dự án, dự toán; tổ chức thực hiện, giải ngân; kiểm soát thất thoát, lãng phí; và quản lý, vận hành, khai thác sau đầu tư. Nguyên tắc là "đầu tư bằng vốn vay thì hiệu quả phải cao hơn chi phí vay; đầu tư phải nhanh đưa vào sử dụng và phát huy hiệu quả thực tế".

"Không phải chi ít đi là tiết kiệm. Chi đúng, chi hiệu quả mới là tiết kiệm. Đồng thời, không phải tăng thu bằng mọi giá mà phải nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho nền kinh tế. Mỗi đồng thu - chi ngân sách phải đúng chỗ, hợp thời, tạo ra giá trị thực cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước, đó mới là tiết kiệm nhất", ĐB Trần Văn Lâm nhấn mạnh.

Sáng nay 21.4, QH tiếp tục thảo luận tại hội trường về KT-XH, lãnh đạo các bộ, ngành và lãnh đạo Chính phủ sẽ tham gia giải trình các vấn đề ĐB nêu.