Giải trình cuối phiên chất vấn về tình hình kinh tế - xã hội sáng 21.4 tại Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh "mục tiêu tăng trưởng 2 con số vô cùng thách thức nhưng là con đường tất yếu để chúng ta hoàn thành mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao".
Chỉ 13 nước tăng trưởng 2 con số liên tục 10 năm
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn
ẢNH: PHẠM THẮNG
Ông Ngô Văn Tuấn cũng dẫn lại một báo cáo, từ năm 1946 đến nay chỉ có 13 quốc gia thực hiện thành công việc tăng trưởng liên tục 2 con số trên 10 năm để bứt phá từ quốc gia nghèo thành nước phát triển.
"Trong suốt thời kỳ đổi mới, Việt Nam mới chỉ có 2 năm tăng trưởng trên 9% và chưa bao giờ đạt mức 2 con số. Tuy nhiên, bám sát các nghị quyết của Đảng và Kết luận 18 của Trung ương, Chính phủ đã chỉ ra 59 chỉ tiêu ngành và 92 nhiệm vụ cụ thể cho năm 2026 với quyết tâm thực hiện quyết liệt, hiệu quả để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số", Bộ trưởng Tuấn nhấn mạnh.
Trong quý 1/2026, kinh tế đã có những phát triển khởi sắc với mức tăng trưởng đạt trên 7%, xuất khẩu tăng 19% và giải ngân đầu tư công tăng 1,2%.
Tuy nhiên, thách thức từ quý 2 trở đi rất lớn do biến động giá dầu và xung đột quốc tế. Theo đánh giá của chuyên gia, cứ 10% giá dầu tăng sẽ khiến tăng trưởng giảm 0,4% và gây áp lực lên lạm phát.
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 10% cho cả năm nay, các quý còn lại phải đạt mức tăng từ 10% đến 11%. Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng cho từng địa phương, bộ, ngành và doanh nghiệp phù hợp với điều kiện mới. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế vừa ổn định vĩ mô.
Chính sách tài khóa sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống thuế để thu đúng, thu đủ, kịp thời, đồng thời tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện chiếm 96% số lượng và đóng góp trên 50% GDP.
Về giải ngân đầu tư công, Chính phủ sẽ chủ trì hội nghị toàn quốc để đôn đốc tiến độ đạt hướng độ cho năm 2026. Một giải pháp quan trọng khác là tập trung giải quyết các dự án tồn đọng về đất đai và các nguồn lực khác. Theo một thống kê chưa đầy đủ, chúng ta đang tồn đọng khoảng 200.000 ha đất và tương đương 3,3 triệu tỉ đồng. Nếu so với kế hoạch đầu tư công của năm 2026 là 1,1 triệu tỉ đồng, thì con số này gấp 3 lần đầu tư công.
Bộ trưởng Tài chính cũng đề nghị Quốc hội tăng cường giám sát để tháo gỡ được điểm nghẽn này, đây sẽ là nguồn lực và động lực tăng trưởng cực kỳ to lớn.
Ngay trong kỳ họp này, Chính phủ cũng trình sửa đổi 4 luật thuế gồm thuế Thu nhập cá nhân, Thu nhập doanh nghiệp, Giá trị gia tăng và Tiêu thụ đặc biệt để thúc đẩy sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Có giải pháp để người dân an tâm "gửi vốn"
Về nhu cầu vốn giai đoạn 2026 - 2030, tổng nhu cầu vốn phải tăng 2,2 lần so với giai đoạn trước, riêng ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần và thu hút FDI phải tăng 1,7 lần.
Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết sẽ hình thành các định chế tài chính trung gian để người dân yên tâm "gửi vốn"
ẢNH: PHẠM THẮNG
Tuy nhiên, ông Ngô Văn Tuấn cũng thừa nhận vấn đề nhiều đại biểu nêu là "hiệu quả đầu tư là rất quan trọng". Nếu không cải thiện được chỉ số ICOR (hiện ở mức 6,4), để đạt tăng trưởng 2 con số thì tổng đầu tư xã hội phải lên tới 70% GDP.
Do đó, mục tiêu là phải đưa ICOR về mức thấp hơn thông qua các giải pháp từ chuẩn bị đầu tư. Dù theo ông, ICOR của Việt Nam vẫn là mức rất cao so với cùng thời kỳ của một số nước để tăng tốc tăng trưởng GDP đầu người từ 5.000 USD/người lên 10.000 USD/người (như Trung Quốc là 2,7; Nhật Bản là 3,2, Hàn Quốc là 3). Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng nêu giải pháp từ chuẩn bị đầu tư đến lựa chọn danh mục đến kiểm tra, giám sát, đầu tư cuốn chiếu... phải hiệu quả
Đề cập đến thị trường vốn, theo ông Tuấn, chúng ta đang phụ thuộc quá lớn vào thị trường tiền tệ (vốn ngắn hạn ngân hàng). Định hướng tới đây là phải phát triển thị trường vốn dài hạn thông qua kênh trái phiếu và cổ phiếu.
"Khi thị trường chứng khoán được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi, chúng ta sẽ có cơ hội thu hút nguồn lực rất lớn. Để thị trường vốn phát triển bền vững, cần cải cách từ thể chế, hạ tầng đến việc hình thành các định chế đầu tư chuyên nghiệp giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ an tâm gửi vốn", Bộ trưởng Tài chính nêu và cho hay thị trường trái phiếu Chính phủ đang có nhiều khởi sắc.
Khi hình thành được các tổ chức tài chính trung gian chuyên nghiệp, kiểm soát dòng tiền và hiệu quả đầu tư thu hồi được vốn, người dân từ bà nội trợ sẽ tự tin hơn khi tham gia thị trường, giống như mô hình tại các nước phát triển.
