Chiều 23.4, với 489/491 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng. Luật này có hiệu lực thi hành từ 1.1.2027.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng
ẢNH: GIA HÂN
Bỏ 6 loại giao dịch bắt buộc công chứng
Luật sửa đổi quy định giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao và được luật quy định phải công chứng.
Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan rà soát, cập nhật, đăng tải danh mục các giao dịch phải công chứng, chứng thực trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp.
Theo báo cáo tiếp thu, chỉnh lý, Chính phủ cho biết luật sửa đổi được thiết kế theo hướng không quy định danh mục cụ thể các giao dịch phải công chứng mà xác lập tiêu chí chung để xác định các giao dịch thuộc diện bắt buộc công chứng.
Cách tiếp cận này vừa góp phần thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng (giảm 6 loại giao dịch bắt buộc công chứng đang được quy định trong các nghị định), vừa khắc phục nguy cơ chồng chéo, xung đột với các luật chuyên ngành, qua đó tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân và nâng cao tính minh bạch, ổn định của hệ thống pháp luật.
Luật sửa đổi cũng quy định rõ trách nhiệm của Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan rà soát, cập nhật và đăng tải danh mục các giao dịch phải công chứng trên Cổng thông tin điện tử.
Danh mục này có giá trị tham chiếu, hỗ trợ tra cứu, áp dụng thống nhất trong phạm vi toàn quốc; đồng thời bảo đảm nguyên tắc các giao dịch cụ thể thuộc diện bắt buộc công chứng phải do luật chuyên ngành quy định, phù hợp với tiêu chí của luật Công chứng.
Các đại biểu Quốc hội tại phiên làm việc chiều 23.4
ẢNH: GIA HÂN
Công chứng bất động sản vẫn theo địa giới hành chính
Một nội dung quan trọng khác, luật sửa đổi tiếp tục quy định thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở.
Quy định này phù hợp với đặc thù mô hình công chứng hiện hành. Theo đó, công chứng viên chịu trách nhiệm về tính xác thực, hợp pháp của giao dịch, bao gồm cả việc kiểm tra, xác minh tình trạng pháp lý và thực tế của bất động sản khi cần thiết.
Trong điều kiện cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu liên quan đang trong quá trình hoàn thiện, chưa được kết nối, chia sẻ đồng bộ trên toàn quốc, việc duy trì thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản theo địa giới hành chính giúp hạn chế rủi ro phát sinh từ việc công chứng trùng lặp đối với cùng một tài sản, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.
Tiếp thu ý kiến của đại biểu, luật sửa đổi điều chỉnh theo hướng mở rộng thẩm quyền công chứng không theo địa hạt đối với các giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản (như hợp đồng ủy quyền, hợp đồng đặt cọc, chuyển nhượng hợp đồng...), qua đó tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Đồng thời, giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc, gắn với điều kiện vận hành đầy đủ, đồng bộ của cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu liên quan, bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ và an toàn pháp lý.
Không bỏ quy định chụp ảnh khi công chứng
Tại dự thảo trước đó, Chính phủ từng đề xuất bỏ quy định "việc ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng".
Quá trình thảo luận, một số đại biểu đề nghị cân nhắc nội dung trên. Bởi lẽ, việc chụp ảnh sẽ giúp đảm bảo an toàn cho giao dịch, xác định chính xác người ký, thời điểm và địa điểm ký, từ đó hạn chế tình trạng giả mạo, ký khống và phát sinh tranh chấp.
Hơn thế, quy định này mới áp dụng được gần 1 năm, nay đã bãi bỏ mà chưa có tổng kết, đánh giá.
Tại luật sửa đổi vừa được Quốc hội hội thông, quy định về việc chụp ảnh khi công chứng đã được giữ nguyên.
