Bên ngoài một ngôi nhà dưỡng lão Videri Homes tại Sydney theo mô hình nhà dưỡng lão gia đình - Ảnh: Sở Y tế TP.HCM cung cấp
Nhà dưỡng lão quy mô nhỏ kiểu gia đình đang trở thành xu hướng mới tại nhiều quốc gia phát triển. Thay vì đưa hàng trăm người cao tuổi vào một cơ sở tập trung, mô hình này tổ chức thành nhiều ngôi nhà nhỏ, mỗi nhà chỉ khoảng 8–12 cư dân, có nơi từ 6–8 người, vận hành như một gia đình mở rộng.
Videri Homes hiện là một trong những đơn vị tiêu biểu theo hướng tiếp cận này, với 21 ngôi nhà chăm sóc đặt tại nhiều khu vực của Sydney.
Thay vì xây một khu dưỡng lão lớn ở xa trung tâm, Videri đưa các ngôi nhà nhỏ vào ngay trong khu dân cư, giúp người cao tuổi vẫn được sống gần cộng đồng, gần cửa hàng quen thuộc, công viên quen thuộc và nhịp sống quen thuộc của địa phương.
Mỗi ngôi nhà được thiết kế như một mái ấm, có phòng khách, bếp ăn chung, sân vườn và không gian sinh hoạt ấm cúng.
Người cao tuổi không có cảm giác đang sống trong "viện dưỡng lão", mà như đang ở chính ngôi nhà của mình cùng những người bạn đồng niên.
Sinh hoạt hằng ngày diễn ra nhẹ nhàng như một gia đình mở rộng: cùng ăn sáng, uống trà, nghe nhạc, chăm cây, trò chuyện, đi dạo hoặc tham gia các hoạt động phù hợp sức khỏe.
Nhịp sống này đặc biệt có lợi cho người mắc sa sút trí tuệ hoặc Alzheimer's disease, vì môi trường nhỏ, ổn định và quen thuộc giúp giảm lo âu, giảm kích động, tăng cảm giác an toàn.
Việc chăm sóc vì thế mang tính cá thể hóa cao hơn, gần gũi hơn và giàu tính nhân văn hơn.
Hiện nay, nhiều quốc gia như Nhật Bản, Úc, Hà Lan và Thụy Điển đang thúc đẩy mạnh mô hình này như một phần của chiến lược thích ứng già hóa dân số.
Thay vì chỉ mở rộng số giường dưỡng lão, họ xây dựng hệ sinh thái chăm sóc đa tầng để người cao tuổi được sống tại nhà càng lâu càng tốt; khi cần chăm sóc tập trung thì vẫn trong môi trường gần gũi như gia đình.
Ông Thượng cho rằng chăm sóc người cao tuổi không chỉ là câu chuyện an sinh xã hội, còn là thước đo văn minh của một đô thị. Mô hình nhà dưỡng lão kiểu gia đình chính là lời khẳng định rằng tuổi già không phải giai đoạn bị tách khỏi cuộc sống, mà vẫn có thể là những năm tháng bình yên, ấm áp và đầy phẩm giá.
Già hóa dân số sẽ bị khủng hoảng khi xã hội không chuẩn bị kịp
Trước đó, Đoàn công tác TP.HCM đã đến thăm và tìm hiểu mô hình chăm sóc người cao tuổi tại các cơ sở dưỡng lão thuộc của Nhật Bản.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh. TP.HCM là đô thị lớn, dân số đông, tuổi thọ tăng, nhu cầu chăm sóc dài hạn sẽ ngày càng lớn.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho hay từ kinh nghiệm từ Nhật Bản cho thấy TP cần chuẩn bị sớm các hoạt động chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi, bao gồm:
Củng cố y tế cơ sở và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng; khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi; quản lý bệnh mạn tính liên tục; phát triển dịch vụ chăm sóc tại nhà; ứng dụng công nghệ thông minh trong chăm sóc người cao tuổi Xây dựng đô thị thân thiện với người cao tuổi.
Mô hình "xã hội siêu già" của Nhật Bản gửi đi một thông điệp rất rõ ràng: Già hóa dân số không phải khủng hoảng, chỉ trở thành khủng hoảng khi xã hội không chuẩn bị kịp.
