Robot vận chuyển hàng hóa hoàn toàn tự động trong nhà máy, thay thế hoàn toàn những chiếc xe nâng do con người điều khiển - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Từ quản trị đến vận hành đều số hóa
23h một ngày cuối tháng 4, khi những thực khách cuối rời nhà hàng sau một buổi tối "đánh chén" no nê, ông Phan Hoài Giang (chủ nhà hàng H.T. ở TP.HCM) mở chiếc điện thoại và "chốt" ngay con số doanh thu trong ngày: 30,5 triệu đồng!
Chạm sang mục kho, ông Giang cũng tính ngay được hàng tồn để kịp đặt thêm hàng từ đối tác. "Giờ khỏe re, mọi thứ đều có trên điện thoại hết, nhiều lúc tôi không ở tiệm nhưng vẫn cập nhật từng đơn hàng, từng vị trí làm việc nhờ quản trị qua app", ông Giang kể.
Với những ai đã từng kinh doanh nhà hàng, bên cạnh việc tuyển đầu bếp mát tay nấu những món hút hồn thực khách thì việc quản lý nguyên liệu, hàng tồn và nhân viên là cả một núi việc không hề dễ dàng. Với nhân sự gần 30 người, việc chấm đúng giờ cho từng nhân viên là một công việc đau đầu.
Song từ khi mua phần mềm quản trị, chuyện quản lý con người đối với ông Giang trở nên... nhẹ tênh. Cứ đến giờ, nhân viên vào điện thoại check-in khuôn mặt bằng bằng sóng WiFi của nhà hàng, mọi thứ đúng 100% và không thừa, không thiếu thời gian làm việc của ai dù chỉ một giây.
Hay với việc kiểm kho, trước đây mỗi ngày nhân viên đều phải vào lục kho xem thì nay tất cả đều hiển thị trên app bởi đã có định lượng đầu vào, đầu ra.
"Nhờ ứng dụng công nghệ mà tôi đã cắt giảm được nhân sự trung gian như kế toán, kiểm kho, bộ phận thu ngân cũng giảm bớt nhân sự... mà vẫn làm ăn tốt, giảm thiểu tối đa sai sót do con người và việc quản trị nhà hàng cũng đơn giản hơn", ông Giang kể.
Những chú robot hiện đại cặm cụi làm những việc mà trước đây vốn chỉ làm được bởi đôi tay con người. Trong đó hệ thống robot LGV là những chiếc xe nâng thông minh, tính toán con đường đi ngắn nhất nhằm cung cấp bao bì, vật liệu cho các máy móc và vận chuyển thành phẩm đến kho.
Hệ thống robot này không chỉ giúp tăng hiệu suất mà còn giảm đến 60% lượng phát thải khí nhà kính so với xe nâng chạy bằng nhiên liệu hóa thạch.
Còn với kho thông minh, không gian kho cao đến 35m, tương đương với tòa nhà cao 10 tầng, cũng hoàn toàn vắng bóng con người. Nếu ở các kho truyền thống, việc vận hành đòi hỏi hàng trăm nhân sự cùng hệ thống máy nâng hạ cồng kềnh, kho thông minh này hoạt động hoàn toàn bằng robot và phần mềm quản lý tự động.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trịnh Phương Nam, Giám đốc sản xuất Nhà máy Mega, kể rằng kho thông minh không chỉ tiết kiệm nhân lực, tăng gấp 5 - 6 lần sức chứa mà còn giảm đến 70% năng lượng so với các kho truyền thống và phương thức quản lý thủ công, giúp nhà máy này "xanh", thông minh hơn.
Bỏ bộn tiền để xài AI, thay mới máy móc
Dẫn chúng tôi trải nghiệm hệ thống tư vấn khách hàng qua AI (trí tuệ nhân tạo), ông Lê Hữu Nghĩa, điều hành hệ sinh thái kinh doanh đa ngành Lê Thành, kể rằng doanh nghiệp đang "nuôi" nhiều "con AI" để thay con người tư vấn, tạo đơn hàng đến giao nhận và hậu kiểm.
Nghiên cứu AI từ ba năm trước, nhưng việc mạnh dạn để AI vào chuyện bán buôn của doanh nghiệp này là cả một sự lựa chọn khó khăn. Với đặc thù phục vụ khách hàng ở nhiều lĩnh vực như chuỗi mỹ phẩm, khách sạn, ông Nghĩa kể rằng những "con AI" này ban đầu gặp những trục trặc khó lường.
Với đặc thù của bộ não AI, không đồng cảm được với tâm trạng, cảm xúc của khách hàng nên các phần mềm "tư vấn như một cái máy". Nhiều trường hợp dở khóc, dở cười khi AI không hiểu được phương ngữ, từ viết tắt hay lỗi chính tả của khách dẫn đến tư vấn sai.
Thậm chí có thời điểm doanh nghiệp sụt giảm doanh thu, "chốt" đơn hàng sai với doanh thu giảm đến gần một nửa. Với một doanh nghiệp, doanh thu giảm 50% là khủng khiếp, do đó ông Nghĩa buộc phải tắt toàn bộ hệ thống AI để "cải tổ".
Doanh nghiệp quyết không thuê đội ngũ bên ngoài, đầu tư vào nội lực khi tuyển nhân sự, rót vốn vào hạ tầng, kỹ thuật với chi phí hàng trăm triệu đồng mỗi tháng để làm chủ "con AI". "AI là sự lựa chọn sống còn, nhưng nó cũng không phải phép màu, mà phải có sự chăm chút, đầu tư để "nuôi" công nghệ cho doanh nghiệp", ông Nghĩa nói.
Còn với ngành dệt may, một ngành tưởng chừng như luôn bị mặc định là cũ kỹ và xài nhiều lao động, giờ đây công nghệ và AI đã giúp doanh nghiệp tăng năng suất, giảm lao động và hút nhiều đơn hàng hơn.
Để thực hiện cuộc cách mạng chuyển đổi số này, doanh nghiệp đã bỏ ra cả trăm tỉ đồng để thay mới công nghệ từ châu Âu, giúp nhà máy thông minh từ khâu sản xuất đến kho vận. "Nhờ mạnh dạn đầu tư vào công nghệ, chúng tôi đã làm chủ được quy trình sản xuất, tối ưu còn người và đặc biệt là đạt tiêu chuẩn khí thải khắt khe của thị trường châu Âu", ông Việt nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trần Việt Anh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, cho rằng nếu không có số hóa, doanh nghiệp giống như một cơ thể thiếu kháng thể trước các "vi rút" biến động thị trường.
Theo ông Việt Anh, khi mọi quy trình được số hóa, dữ liệu sẽ trở thành tài sản. Do đó doanh nghiệp không còn con đường nào khác phải đẩy mạnh chuyển đổi số, thích ứng với các sản phẩm số và thậm chí là làm chủ các sản phẩm số.
Cần hỗ trợ doanh nghiệp số hóa
Theo ông Trần Việt Anh, các doanh nghiệp FDI đã đi đầu trong chuyển đổi, ứng dụng công nghệ số, trong khi đó nhóm doanh nghiệp tư nhân Việt đang phân hóa rõ rệt. Nhóm doanh nghiệp lớn đã buộc phải số hóa để tồn tại, còn nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn còn thiếu vốn, chậm ứng dụng công nghệ.
Do đó ông Việt Anh cho rằng chính sách cần có giải pháp tập trung thúc đẩy, hỗ trợ số hóa ở nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, ưu tiên hỗ trợ vốn, công nghệ và cơ chế. "Số lượng hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ rất lớn, khi nhóm doanh nghiệp này đẩy mạnh số hóa sẽ tạo ra động lực lan tỏa rất lớn, giúp doanh nghiệp tối ưu kinh doanh", ông nói.
