Các nhân viên an ninh kiểm soát tình hình sau khi xảy ra nổ súng tại sự kiện có mặt Tổng thống Mỹ Donald Trump - Ảnh: REUTERS
Hàng loạt hình ảnh và thông tin giả do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra đang lan truyền mạnh trên mạng xã hội, liên quan đến nghi phạm bị cáo buộc mưu sát Tổng thống Mỹ Donald Trump tại một buổi tiệc do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tổ chức ở thủ đô Washington D.C.
Chỉ vài giờ sau khi giới chức xác định nghi phạm là Cole Tomas Allen (31 tuổi, bang California), các nội dung giả mạo đã xuất hiện dày đặc trên Facebook. Nhiều bài đăng sử dụng hình ảnh do AI tạo ra, gán ghép người này với hàng loạt nhân vật nổi tiếng, từ diễn viên Tom Hanks, Sydney Sweeney đến ca sĩ Taylor Swift và Chris Brown.
Không chỉ giới giải trí, nhiều chính trị gia và nhân vật công chúng cũng bị "liên đới" sai sự thật, bao gồm cựu Tổng thống Barack Obama hay chính trị gia Canada Pierre Poilievre.
Một số bài đăng sai sự thật còn cho rằng nghi phạm Allen từng làm việc cho hơn 40 đội thể thao chuyên nghiệp và đại học, kèm theo hình ảnh do AI tạo ra cho thấy người này mặc đồng phục của các giải như Giải bóng bầu dục quốc gia Mỹ (NFL) hay giải đua xe NASCAR.
Nhiều hình ảnh trong số đó dường như được dựng lại từ một bức ảnh có thật trước đây, khi Allen từng được một trung tâm gia sư vinh danh là "giáo viên của tháng" vào cuối năm 2024. Các nội dung này được tạo theo những "khuôn mẫu" lặp lại, tương tự cách các "xưởng nội dung" sản xuất hàng loạt tin giật gân bịa đặt.
Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này phản ánh sự bùng nổ của cái gọi là "rác" AI (AI slop) - nội dung được tạo hàng loạt với chi phí thấp nhằm thu hút tương tác. Chuyên gia về hiểu biết số Mike Caulfield nhận định đây thực chất là hành vi quen thuộc của các trang nội dung rác, chỉ khác ở chỗ nay được tăng tốc nhờ AI.
Trong khi đó, các tiến bộ công nghệ gần đây khiến việc tạo hình ảnh giả trở nên dễ dàng và thuyết phục hơn, với những lỗi từng dễ nhận biết - như bàn tay sáu ngón - ngày càng hiếm gặp.
Giáo sư Jen Golbeck tại Đại học Maryland nhận định công nghệ hiện nay cho phép chỉnh sửa ảnh một cách dễ dàng khi chỉ cần một bức ảnh gốc, AI có thể thay đổi trang phục, bối cảnh hoặc thậm chí hoán đổi khuôn mặt trong thời gian ngắn. Điều từng phải làm thủ công bằng phần mềm chỉnh sửa ảnh nay có thể được tự động hóa với quy mô lớn chưa từng có.
Đồng quan điểm, Giáo sư Hany Farid tại Đại học California nhận định rằng trước đây việc tạo hình ảnh giả thuyết phục chủ yếu chỉ áp dụng với người nổi tiếng có nhiều dữ liệu trực tuyến, nhưng nay công nghệ đã cho phép làm điều tương tự với gần như bất kỳ ai.
Một số nhà báo và cá nhân bị mạo danh đã lên tiếng cảnh báo về mức độ nguy hiểm của các nội dung này, kêu gọi người dùng báo cáo và kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.
Giới chuyên gia cũng lo ngại rằng số lượng nội dung giả mạo ngày càng lớn có thể khiến người dùng mất khả năng phân biệt thật - giả, đặc biệt trong bối cảnh các thuật toán mạng xã hội có xu hướng ưu tiên nội dung lan truyền mạnh.
