Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú phát biểu - Ảnh: Media Quốc hội
Bên cạnh những kết quả đạt được, ông cũng chỉ rõ hoạt động của HĐND vẫn còn một số hạn chế, bất cập, chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát chưa quyết liệt, chưa đi đến cùng. Công tác phối hợp ở một số nơi còn thiếu kịp thời, thiếu chặt chẽ, chưa thật sự đồng bộ.
Chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, qua loa, nể nang, né tránh trách nhiệm
Đồng thời tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với HĐND các cấp cao hơn rất nhiều, cả về năng lực quyết định chính sách, năng lực giám sát, năng lực phản ứng chính sách và khả năng đồng hành cùng UBND các cấp trong giải quyết những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn.
Đặc biệt, cần coi trọng lãnh đạo công tác chuẩn bị và ban hành các nghị quyết của HĐND, bảo đảm mọi nghị quyết quan trọng của địa phương đều bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với thực tiễn, có tính khả thi cao, đáp ứng yêu cầu phát triển mới.
Các cấp ủy cần tăng cường lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, qua loa, nể nang, né tránh trách nhiệm hoặc quan liêu, xa rời thực tiễn...
Phòng ngừa sai phạm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa
Thường trực Ban Bí thư cũng nhấn mạnh nâng cao hơn nữa vai trò của HĐND trong kiểm soát quyền lực ở địa phương.
Theo đó, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi đôi với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao cho địa phương nhiều thẩm quyền hơn để chủ động hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện...
Do vậy, yêu cầu kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ, hiệu quả hơn, để phòng chống, khắc phục tình trạng thực hiện không đúng thẩm quyền hoặc lạm dụng quyền lực trong thực thi công vụ.
Đây phải là nguyên tắc bất di, bất dịch trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
HĐND phải thực hiện tốt chức năng giám sát đối với hoạt động của UBND và các cơ quan trong bộ máy chính quyền, kiên quyết khắc phục tình trạng buông lỏng giám sát hoặc giám sát hình thức.
Trong đó, yêu cầu phải quyết liệt đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát cũng như các kiến nghị chính đáng của cử tri và nhân dân. Giám sát phải thực sự là công cụ để phòng ngừa sai phạm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa.
Hoạt động chất vấn phải đi thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, không đùn đẩy, không né tránh những vấn đề khó, vấn đề nhạy cảm mà cử tri và nhân dân quan tâm.
Ông cũng nhấn mạnh thêm việc quan tâm xây dựng đội ngũ đại biểu HĐND thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân.
Đồng thời, đại biểu HĐND phải gần dân, sát dân, hiểu dân, thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, phản ánh trung thực, kịp thời tiếng nói của nhân dân tới cấp ủy và chính quyền...
Ông đề nghị việc phải chăm lo xây dựng văn hóa liêm chính, trách nhiệm, phụng sự nhân dân trong hoạt động của các cơ quan dân cử.
