Tên lửa hạt nhân DF-61 được trưng bày trong lễ duyệt binh quân sự tại Bắc Kinh ngày 3-9-2025 - Ảnh: REUTERS
Nguy cơ chạy đua vũ trang
Cảnh báo này được đưa ra trước thềm Đối thoại Shangri-La tại Singapore - hội nghị quốc phòng thường niên lớn nhất châu Á diễn ra từ ngày 29 đến 31-5.
Phản hồi về báo cáo của IISS, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Tưởng Bân (Jiang Bin) cho rằng đánh giá này "khá không phù hợp" với tình hình thực tế. Ông nhấn mạnh vấn đề Đài Loan là công việc nội bộ của Trung Quốc và Bắc Kinh không chấp nhận bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cũng tuyên bố Mỹ cần xử lý vấn đề Đài Loan "với sự thận trọng tối đa". Trong khi đó, phía Mỹ chưa bình luận về báo cáo này.
Theo IISS, thế giới đang tiến gần đến một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới, với khu vực châu Á - Thái Bình Dương là tâm điểm.
"Các quốc gia trong khu vực và những bên có lợi ích chiến lược đang mở rộng kho vũ khí hạt nhân, trong khi các nước không sở hữu vũ khí hạt nhân cũng theo đuổi năng lực tấn công tầm xa bằng vũ khí thông thường. Cả hai xu hướng này đều đang thách thức sự ổn định chiến lược", báo cáo viết.
Thiếu "văn hóa đối thoại"
Bên cạnh đó, IISS cho rằng hiện có rất ít dấu hiệu công khai cho thấy quân đội Mỹ và Trung Quốc đã xây dựng đủ "hàng rào an toàn" hoặc quy tắc ứng xử nhằm ngăn chặn hai bên tấn công vào các hệ thống chỉ huy, kiểm soát, tình báo, giám sát và liên lạc của nhau.
"Do đó, nguy cơ leo thang hạt nhân sẽ tiếp tục là mối lo ngại lớn trong cuộc xung đột lớn giữa Mỹ và Trung Quốc", IISS cảnh báo.
Chuyên gia Daniel Salisbury của IISS nhận định đối thoại hạt nhân giữa Mỹ và Trung Quốc hiện còn rất hạn chế.
Ông lưu ý, khác với lịch sử đàm phán kiểm soát vũ khí giữa Mỹ và Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh, Washington và Bắc Kinh chưa có "văn hóa đối thoại" tương tự, trong khi phần lớn kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc được giữ bí mật.
Theo ước tính của Liên đoàn Các nhà khoa học Mỹ, Nga hiện sở hữu khoảng 4.400 đầu đạn hạt nhân đang hoạt động, Mỹ có 3.700 đầu đạn và Trung Quốc khoảng 620 đầu đạn.
Theo Reuters, Đài Loan, xung đột Iran và những nghi vấn về cam kết an ninh của Mỹ tại khu vực được dự báo sẽ là các chủ đề nổi bật tại Đối thoại Shangri-La diễn ra tại Singapore cuối tháng này.
Trung Quốc vẫn luôn xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, tuyên bố ưu tiên "thống nhất hòa bình". Dù vậy, chính quyền Đài Loan liên tục bác bỏ yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh.
Những tháng gần đây, Trung Quốc cũng gia tăng hiện diện quân sự quanh Đài Loan, buộc hòn đảo duy trì cảnh giác cao độ.
