Thị trường dậy sóng sau tín hiệu từ ông Trump
Thị trường tài chính toàn cầu đã có thêm một phiên giao dịch đầy biến động vào ngày 31/3 khi những tín hiệu mới từ Nhà Trắng làm thay đổi đáng kể kỳ vọng của giới đầu tư về diễn biến chiến sự tại Trung Đông, đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz.
Trong khi đó, giá dầu tiếp tục leo thang do lo ngại nguồn cung chưa được giải tỏa. Dầu thô WTI tăng hơn 1,5% lên 104,4 USD/thùng, còn dầu Brent tăng mạnh hơn, khoảng 2,4%, lên 115,5 USD/thùng.
Đồng USD cũng tăng giá rõ rệt. Chỉ số DXY – đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt – đã trở lại lên trên ngưỡng 100 điểm. Cùng lúc, thị trường trái phiếu Mỹ ghi nhận dòng tiền đổ vào mạnh, khiến giá trái phiếu tăng và lợi suất giảm xuống.
Diễn biến này xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát đi tín hiệu mềm mỏng hơn về chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Ông cho biết Mỹ có thể kết thúc chiến dịch mà không cần mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, khác với lập trường cứng rắn trước đó. Trong khi đó, Iran cũng đã cho khoảng 20 tàu đi qua khu vực này.
Những tín hiệu trên giúp giới đầu tư phần nào hạ bớt lo ngại về nguy cơ xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang ngoài tầm kiểm soát, qua đó hỗ trợ giá vàng phục hồi sau nhịp điều chỉnh mạnh.
Tuy vậy, giá dầu vẫn duy trì xu hướng tăng do eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu - chưa được khai thông hoàn toàn. Điều này cho thấy rủi ro gián đoạn nguồn cung vẫn còn hiện hữu.
Ở góc độ khác, thị trường đang phản ứng tích cực hơn với kịch bản chiến dịch quân sự của Mỹ có thể sớm đi tới điểm kết thúc, thay vì kéo dài dai dẳng. Đây được xem là tín hiệu hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư trong ngắn hạn.
Cơ hội và rủi ro đan xen với kinh tế toàn cầu
Dù giá vàng tăng mạnh trở lại, nhưng xu hướng này có thể không bền vững. Thực tế cho thấy sau nhịp tăng hôm nay, vàng đã có lúc hạ nhiệt vào cuối giờ chiều 31/3 tại châu Á.
Cho dù Mỹ có rút khỏi cuộc chiến, bất ổn tại Trung Đông có thể vẫn chưa biến mất. Các nền kinh tế lớn tại châu Á, Trung Đông và châu Âu – đặc biệt là những quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng – sẽ tiếp tục chịu sức ép từ việc nghẽn nguồn cung và giá dầu cao.
Một yếu tố đáng chú ý là vai trò của các ngân hàng trung ương. Trong những năm gần đây, nhiều ngân hàng trung ương đã đẩy mạnh mua vàng để đa dạng hóa dự trữ. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, khi kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều bất định, không loại trừ khả năng họ sẽ tạm dừng hoặc thậm chí bán ra để cân đối tài chính.
Ngược lại, thị trường dầu mỏ có thể đối mặt với một chu kỳ tăng kéo dài nếu eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nghẽn. Ngay cả khi Mỹ giảm can dự quân sự, việc tuyến vận tải này chưa được khôi phục hoàn toàn vẫn đủ để giữ giá dầu ở mức cao.
Theo đánh giá hiện tại, Mỹ có thể rút khỏi đàm phán bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, với vị thế là một trong những nước xuất khẩu năng lượng lớn, Washington không chịu áp lực quá lớn từ gián đoạn nguồn cung tại Hormuz.
Chủ tịch Fed Jerome Powell ngày 30/3 cho biết không cần tăng lãi suất để ứng phó cú sốc giá dầu, khi kỳ vọng lạm phát vẫn được kiểm soát. Điều này gợi lại giai đoạn 2011-2014, khi giá dầu cao nhưng kinh tế Mỹ ít bị ảnh hưởng nhờ bùng nổ dầu khí, đặc biệt là dầu đá phiến. Trong khi đó, Iran đang đối mặt nhiều khó khăn nội tại.
Một kịch bản đáng chú ý là nếu đàm phán Mỹ - Iran thất bại, Mỹ vẫn có thể kết thúc chiến dịch mà không cần mở lại eo biển Hormuz, khi trách nhiệm an ninh hàng hải có thể chuyển sang châu Âu và các nước Vùng Vịnh.
Ở chiều ngược lại, Iran có thể chọn phương án “mềm” hơn là thu phí tàu qua Hormuz. Theo truyền thông nước này, mức phí khoảng 2 triệu USD/tàu, tương đương khoảng 1 USD/thùng dầu – không quá lớn so với giá hiện tại. Nếu được chấp nhận, nguồn cung có thể nối lại phần nào, giúp giá dầu hạ nhiệt.
Dù vậy, rủi ro lớn vẫn nằm ở yếu tố địa chính trị, đặc biệt là phản ứng của Israel và các nước Vùng Vịnh.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo xung đột Trung Đông đang đẩy giá năng lượng tăng và làm chậm tăng trưởng toàn cầu. Việc gián đoạn tại Hormuz có thể khiến nguồn cung dầu giảm tới 20 triệu thùng/ngày, ảnh hưởng mạnh tới các nền kinh tế nhập khẩu ở châu Á và châu Âu.
