Trong dự thảo, Bộ này đề xuất giao dự toán cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) để tổ chức triển khai, thực hiện quản lý, theo dõi, kiểm tra, giám sát tình hình chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Cục TTTN tiếp nhận quản lý và tổ chức thực hiện việc tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu để điều hành, sử dụng quỹ.
Về quy trình tạm ứng lần đầu, căn cứ kịch bản điều hành giá, thương nhân gửi đề nghị tạm ứng. Mức tạm ứng được tính theo sản lượng tiêu thụ dự kiến 7 ngày, nhân với mức chi quỹ (5.000 đồng/lít diesel, 4.000 đồng/lít với mặt hàng khác). Cục tổng hợp, trình Bộ Công Thương phê duyệt và chuyển tiền vào tài khoản phong tỏa của doanh nghiệp.
Các kỳ tiếp theo, trước mỗi kỳ điều hành, thương nhân báo cáo tình hình sử dụng quỹ, số dư và nhu cầu tạm ứng. Căn cứ đó, Cục tổng hợp, trình Bộ phê duyệt và tiếp tục chuyển tiền.
Trường hợp nguồn tạm ứng không đủ cho một chu kỳ điều hành 7 ngày, Cục TTTN đánh giá, đề xuất Bộ Công Thương báo cáo Bộ Tài chính trình cấp có thẩm quyền bổ sung dự toán ngân sách để tiếp tục tạm ứng cho quỹ.
Bộ Công Thương nhấn mạnh nguyên tắc chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu tạm ứng từ nguồn ngân sách và trích lập quỹ phải bảo đảm tính công khai, minh bạch, nhằm hạn chế biến động tăng giá xăng dầu bất thường trên thị trường.
Đồng thời, thương nhân chỉ được thực hiện chi sử dụng và trích lập sau khi có thông báo điều hành giá xăng dầu của Bộ Công Thương về mức chi sử dụng, mức trích lập và thời gian thực hiện cụ thể.
Việc trích lập và chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu chỉ thực hiện một lần đối với một thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu bán ra đầu tiên tính trên một lít, kg xăng dầu tiêu thụ tại thị trường nội địa trong thời gian trích lập, chi sử dụng quỹ theo quy định.
Sau khi thực hiện chi bình ổn giá xăng dầu theo thông báo điều hành giá xăng dầu của Bộ Công Thương, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu xác định số tiền đã tạm chi sử dụng trong kỳ và hoàn thiện hồ sơ, chứng từ để thực hiện rút tiền từ tài khoản phong tỏa mở tại ngân hàng thương mại.
Tổng số tiền tạm chi sử dụng quỹ trong kỳ của thương nhân đầu mối được xác định bằng mức chi sử dụng quỹ quy định tại thông báo điều hành giá xăng dầu nhân với sản lượng xăng, dầu tiêu thụ tại thị trường nội địa trong kỳ của thương nhân.
Phần lãi phát sinh trên tài khoản số dư quỹ tạm ứng từ ngân sách nhà nước được ghi tăng vào tài khoản quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Về trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương đề xuất trong thời gian 5 ngày kể từ ngày kết thúc 1 kỳ điều hành giá xăng dầu, thương nhân đầu mối xác định số tiền trích lập trong kỳ điều hành. Theo đó, toàn bộ số tiền trích lập phải được chuyển vào đúng tài khoản phong tỏa đã mở tại ngân hàng thương mại.
Tổng số tiền trích lập quỹ trong kỳ của thương nhân đầu mối được xác định bằng mức trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu quy định tại thông báo điều hành giá xăng dầu của Bộ nhân với sản lượng xăng, dầu đã tiêu thụ trong kỳ của thương nhân.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng đề xuất phương án hoàn trả tạm ứng cho ngân sách nhà nước.
Theo đó, kể từ ngày có quyết định trích lập quỹ cho đến ngày quy mô quỹ (số ước tính) ở mức lớn hơn hoặc bằng 8.000 tỷ đồng, Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề để xác định số chi sử dụng và trích lập làm căn cứ để quyết toán và hoàn trả ngân sách nhà nước.
Trong thời gian 3 tháng kể từ ngày có thông báo, thương nhân đầu mối có trách nhiệm kiểm toán độc lập chuyên đề về Quỹ Bình ổn giá xăng dầu tại doanh nghiệp từ khi phát sinh tạm ứng quỹ đến ngày theo thông báo của Bộ Công Thương. Sau đó, thương nhân gửi báo cáo kết quả kiểm toán về Cục TTTN.
Căn cứ kết quả kiểm toán độc lập của thương nhân đầu mối, Cục TTTN tổng hợp gửi Vụ Kế hoạch Tài chính và Quản lý doanh nghiệp để xác định số chi sử dụng quỹ tạm ứng và số trích lập.
Trên cơ sở đó, Cục TTTN báo cáo Bộ Công Thương, đồng thời gửi Bộ Tài chính để báo cáo cấp có thẩm quyền hoàn trả ngân sách nhà nước và kiến nghị xử lý trong trường hợp số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu lớn hơn 8.000 tỷ đồng.
Khi có ý kiến của cơ quan có thẩm quyền về việc hoàn trả ngân sách nhà nước, Bộ Công Thương thông báo đến thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu chuyển nộp số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu vào tài khoản của Cục TTTN tại Kho bạc Nhà nước trong vòng 5 ngày làm việc để hoàn trả ngân sách.
Sau đó, Cục TTTN nộp hoàn trả ngân sách nhà nước và tổng hợp vào báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước, báo cáo quyết toán tài chính hàng năm theo quy định.
Trường hợp sau 12 tháng kể từ ngày có quyết định trích lập, số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu chưa đủ hoàn trả, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Chính phủ xem xét.
