Những ngày này, dọc các bãi nuôi ngao ở thôn Mai Lâm (xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh), khung cảnh trở nên ảm đạm khác thường. Thay vì hình ảnh người dân tất bật thu hoạch vào vụ chính, nhiều khu vực lại phủ trắng vỏ ngao chết, bốc mùi hôi nồng trong gió biển.
Tại các bãi nuôi, vỏ ngao dày đặc trải dài hàng trăm mét, lẫn trong lớp cát ẩm. Do chưa được xử lý kịp thời, lượng ngao chết đang làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Theo người dân, hiện tượng ngao chết xuất hiện đột ngột và lan nhanh. Chỉ trong vài ngày, từ những đám ngao có dấu hiệu yếu, há miệng, tình trạng chết lan rộng ra nhiều bãi nuôi. Đáng nói, phần lớn diện tích bị ảnh hưởng đều là ngao đã đạt kích cỡ thương phẩm, chuẩn bị bước vào thu hoạch.
Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ chi phí đầu tư trong nhiều tháng có nguy cơ “đổ sông đổ biển”. Mỗi vụ nuôi, người dân phải bỏ ra hàng trăm triệu đồng cho con giống, cải tạo bãi và công chăm sóc, chưa kể chi phí duy trì trong suốt quá trình nuôi.
Ông Nguyễn Văn Anh (trú thôn Mai Lâm) đứng lặng trên bờ, nhìn lớp vỏ ngao trắng xóa trồi lên mặt cát. Nhiều năm gắn bó với nghề nuôi ngao, gia đình ông kỳ vọng vào vụ thu hoạch năm nay sẽ cho lãi lớn, nhưng bất ngờ xảy ra tình trạng ngao chết hàng loạt.
“Tôi có 2,6ha nuôi ngao, nhưng khoảng 70% diện tích đã bị thiệt hại. Ước tính, gia đình mất số tiền lên tới hàng tỷ đồng”, ông Anh nói.
Theo ông Anh, điều khiến người nuôi lo lắng nhất là tốc độ lan nhanh của hiện tượng này. Ban đầu chỉ xuất hiện lác đác một vài khu vực ngao yếu, nhưng chỉ sau thời gian ngắn đã lan rộng khắp bãi nuôi. “Có những chỗ sáng còn thấy ngao khép vỏ, đến chiều đã nổi trắng”, ông nói.
Không chỉ riêng gia đình ông Anh, nhiều hộ dân trong vùng cũng rơi vào cảnh tương tự. Bà Nguyễn Thị Hòa (trú xã Mai Phụ) cho biết, gia đình bà có hơn 1 ha nuôi ngao, vay vốn ngân hàng để đầu tư từ đầu vụ.
“Chúng tôi trông chờ vào vụ này để trả nợ và có đồng lời. Nhưng giờ ngao chết gần hết. Nhìn bãi nuôi mà không biết bấu víu vào đâu nữa”, bà Hòa nói.
Theo bà Nguyễn Thị Oanh, Trưởng thôn Mai Lâm, toàn thôn có khoảng 40 hộ nuôi ngao thì có tới 35 hộ bị ảnh hưởng. Tổng diện tích nuôi khoảng 80ha, mức thiệt hại dao động từ 30–70%, nhiều hộ mất trắng hoặc thiệt hại hàng tỷ đồng.
Trao đổi với phóng viên VietNamNet, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Phụ, cho biết tình trạng này xuất hiện rải rác khoảng một tuần trở lại đây và có xu hướng lan rộng.
“Ước tính có khoảng 120 tấn ngao bị chết, thiệt hại khoảng 3 tỷ đồng. Sau khi sự việc xảy ra, cơ quan chuyên môn đã xuống hiện trường kiểm tra, lấy mẫu phân tích để xác định nguyên nhân, nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả”, ông Bắc cho hay.
