Chuyến thăm của Thủ tướng Takaichi diễn ra vào thời điểm chưa đầy một tháng kể từ khi Việt Nam kiện toàn các chức danh lãnh đạo nhà nước. Điều này thể hiện rõ quan điểm của Nhật Bản là coi trọng Việt Nam và kỳ vọng vào vai trò mà Việt Nam sẽ đảm nhận trong cộng đồng quốc tế.
Nhiều cuộc hội đàm cấp cao sẽ diễn ra để trao đổi về năng lượng, bảo đảm an ninh kinh tế, đất hiếm, giao lưu nhân dân, học thuật giữa hai nước...
Thủ tướng Takaichi dự kiến sẽ có bài phát biểu về chính sách đối ngoại, bao gồm nội dung về sự phát triển của sáng kiến “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)”. Trước đây cựu Thủ tướng Nhật Bản Suga Toshihide có bài phát biểu chính sách tại trường Đại học Việt Nhật (tháng 10/2020).
"Cách đây 10 năm, cựu Thủ tướng Shinzo Abe đã đưa ra sáng kiến FOIP với nhận thức rằng khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ trở thành trung tâm của sự phát triển toàn cầu trong tương lai. Với tầm nhìn đó, ông nhấn mạnh rằng việc xây dựng khu vực này trở nên tự do và rộng mở, bao gồm cả việc tăng cường kết nối, sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của toàn thế giới.
Kể từ đó, an ninh kinh tế đã trở thành vấn đề đặc biệt quan trọng đối với nhiều quốc gia, và việc xây dựng các chuỗi cung ứng vững chắc hiện là một trong những nhiệm vụ cấp thiết hàng đầu. Trước những thay đổi của thời đại, Nhật Bản sẽ tiếp tục phát triển FOIP theo hướng chiến lược", Đại sứ phân tích.
Việc tăng cường hợp tác với Việt Nam là vô cùng quan trọng vì Việt Nam là một quốc gia có tốc độ tăng trưởng nổi bật ở Đông Nam Á và ngày càng nâng cao vị thế trên trường quốc tế.
Vì vậy, việc Thủ tướng Nhật Bản lựa chọn Việt Nam làm địa điểm cho bài phát biểu này mang ý nghĩa hết sức sâu sắc. Nhật Bản với tư cách là một quốc gia cùng khát vọng hòa bình, mong muốn phối hợp và hợp tác với Việt Nam để chủ động tạo dựng một môi trường quốc tế hòa bình và ổn định.
"Nhật Bản hoan nghênh các cải cách đang được đẩy nhanh tại Việt Nam. Nhật Bản ủng hộ định hướng của Việt Nam hướng tới hai mục tiêu 100 năm. Với sự chung tay của cả khu vực công và tư, Nhật Bản sẽ phát huy thế mạnh để đóng góp vào mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam", ông Ito Naoki nêu rõ.
NHẬT BẢN TIẾP NHẬN 250 NGHIÊN CỨU SINH VỀ BÁN DẪN
Ngoài ra, chuyến thăm còn được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nhật Bản phát triển với bốn trụ cột chính.
Thứ nhất là hợp tác trong các lĩnh vực như bán dẫn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ, được thúc đẩy thông qua việc tận dụng cả nguồn ODA của “thời đại mới”.
Ngày 20/3, nhằm thúc đẩy các nỗ lực trong ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai, Nhật Bản đã cung cấp cho Việt Nam khoản vay chương trình trị giá khoảng 330 triệu USD trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh.
Đại sứ Nhật Bản khẳng định, đây chính là một hình thức ODA của “thời đại mới”, góp phần vào mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam.
Về lĩnh vực bán dẫn, trước mục tiêu của Việt Nam là đào tạo 500 nghiên cứu sinh tiến sĩ vào năm 2030, Nhật Bản sẽ tiếp nhận và hỗ trợ đào tạo khoảng 250 người.
Thứ hai là hợp tác về an ninh năng lượng và cơ sở hạ tầng chiến lược. Ngày 15/4, theo đề xuất của Thủ tướng Takaichi, một cuộc họp trực tuyến AZEC+ đã được tổ chức nhằm tăng cường an ninh năng lượng. Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng lãnh đạo của 8 quốc gia châu Á đã tham dự.
Thủ tướng Takaichi đã công bố một sáng kiến mới mang tên “Power Asia” nhằm tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trong khu vực. Trước tình trạng giá dầu thô tăng cao gây khó khăn cho các nước Đông Nam Á, Nhật Bản cũng cam kết hỗ trợ tổng cộng 10 tỷ USD dưới hình thức cho vay.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy nhanh việc phát triển cơ sở hạ tầng chiến lược nhằm đạt được các mục tiêu phát triển, Nhật Bản mong muốn hỗ trợ những nỗ lực này thông qua các dự án ODA thế hệ mới cũng như đầu tư từ khu vực tư nhân...
Từ đầu năm, hai nước đã đạt được thỏa thuận về khoản ODA quy mô khoảng 590 triệu USD cho chương trình chuyển đổi xanh và dự án phát triển cơ sở hạ tầng tại khu vực miền núi của Việt Nam. Đầu tư tư nhân từ Nhật Bản hiện trở thành nguồn đầu tư lớn thứ ba và dự kiến trong năm nay đạt 800 triệu USD...
Về thương mại, kim ngạch thương mại giữa hai nước năm 2025 đã vượt 50 tỷ USD. Đại sứ báo tin vui, từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay, kim ngạch đã tăng 12,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Dự kiến tổng giá trị xuất nhập khẩu giữa hai nước sẽ đạt 60 tỷ USD vào năm 2027.
TẦM CAO MỚI CHO QUAN HỆ VIỆT - NHẬT
Thứ ba là hợp tác ngoại giao và an ninh nhằm góp phần duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. Nhật Bản hoan nghênh việc Việt Nam đề cao “tự chủ chiến lược” và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Việt Nam năm nay giữ vai trò Chủ tịch Hiệp định đối tác toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), đồng thời là Chủ tịch Hội nghị rà soát Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân NPT, sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch APEC vào năm tới tại Phú Quốc.
Đại sứ cho biết, Nhật Bản kỳ vọng trong chuyến thăm, hợp tác trong lĩnh vực này sẽ được thúc đẩy, bao gồm cả việc cụ thể hóa viện trợ an ninh chính thức và chuyển giao thiết bị quốc phòng.
Thứ tư là giao lưu nhân dân, văn hóa. Thời điểm Thủ tướng Takaichi thăm Việt Nam trùng với kỳ nghỉ lễ của cả hai nước, là giai đoạn có nhiều người qua lại giữa hai quốc gia.
Từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay, số người Việt Nam đến Nhật Bản đã vượt 200.000 người, cao hơn 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, riêng tháng 3 Nhật Bản đã đón khoảng 92.000 du khách Việt Nam sang Nhật Bản chủ yếu để ngắm hoa anh đào.
Đại sứ Ito Naoki khẳng định, giao lưu và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước là nền tảng của quan hệ song phương. Hai bên đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng số lượt qua lại hai chiều sẽ vượt 2 triệu lượt người mỗi năm.
"Cách đây 30 năm, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã sang Nhật Bản và học tại Đại học Saitama (nay là GRIPS). Trong sự phát triển của quan hệ hai nước, chính Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng với các du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản đã đóng vai trò rất quan trọng", Đại sứ dẫn chứng.
Thời gian tới, Nhật Bản mong muốn có thêm nhiều sinh viên Việt Nam sang học tập và trở thành cầu nối giữa hai nước.
"Một tin vui là vào tháng 3 năm nay, tại lễ trao giải Giải thưởng Truyện tranh Quốc tế Nhật Bản lần thứ 19 tổ chức ở Tokyo, tác phẩm Bống Bống Bang Bang của nhóm tác giả Vũ Đình Lân và họa sĩ Lương Minh Quang đã giành giải Xuất sắc (Giải Bạc).
Năm ngoái, ca sĩ Tùng Dương của Việt Nam đã nhận Giải đặc biệt tại Giải thưởng âm nhạc MUSIC AWARDS JAPAN 2025. Kể từ sau giải thưởng này, ca sĩ đã tham gia nhiều sự kiện âm nhạc kết nối giữa hai đất nước", Đại sứ Ito Naoki điểm tên.
Nhân dịp kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước của Việt Nam, Đại sứ gửi lời chúc mừng trước tới Chính phủ và nhân dân Việt Nam.
"Sau nửa thế kỷ, tôi xin bày tỏ sự kính trọng sâu sắc trước những thành tựu tăng trưởng kinh tế đáng kinh ngạc mà đất nước các bạn đạt được, cũng như con đường phát triển hòa bình đã góp phần tạo nên những thành tựu đó.
Ngày 1/5, Thủ tướng Takaichi bắt đầu thăm Việt Nam và tôi tin tưởng chuyến thăm sẽ đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới", Đại sứ bày tỏ.
